Белев пастиласи Тошкентга қандай етиб келди?
Олма қаерда ўсганини айтиб бериш учун илло ғижирлаши шарт эмас. Баъзан у рус печидан ўтиб, енгил қатламли пастилага айланади ва минглаб километр йўл босиб, ўзбек дастурхонига етиб келади. Бу - “Белев пастила мануфактураси” десертларининг йўли бўлиб, улар аллақачон Ўзбекистонда сотилган ва 29-сентабр куни Тошкентдаги Маде ин Руссиа фестивал-ярмаркасида иштирок этди.
Белев пастиласи Тошкентга қандай келиб қолди?
Белев пастиласида пиширилган олманинг таъми яққол сезилади: ширинлик уни қалин глазур остида беркитмайди ва ўткир ҳид билан босиб кетмайди. Классик рецептнинг асоси олма пюреси ва тухум оқидан иборат. Мевали турларига эса брусника, клюква, қора смородина ёки черника қўшилади. Шунда ҳаводор, бироз эластик тузилишга ва сезиларли нордон таъмга эга десерт пайдо бўлади — у иссиқ чой билан айниқса яхши мос келади.
Белев — Тула вилоятидаги кичик шаҳарча бўлиб, унда олма пастиласи анчадан бери маҳаллий тарихнинг ажралмас қисмига айланган. Мануфактура қўл меҳнати ва ХИХ асрга бориб тақаладиган технологияни сақлаб қолган. Олмалар пиширилади, пюре ҳолига келтирилади, тухум оқи билан кўпиртирилади ва кейин қатламлар кўринишида қуритилади. Ишлаб чиқариш майдонларидан бирида бунинг учун ХИХ асрда қурилган рус печи ишлатилади.
Аммо бу содда манзара ортида катта саноат ҳажми туради. Гуруҳ беш ишлаб чиқариш майдонини бирлаштиради ва ҳар куни 20–25 тонна олмани қайта ишлайди. Бундай ташкил этиш классик пастила, мевали вариантлар ва шакар қўшилмаган десертлар ишлаб чиқариш имконини беради. Ўзбекистон учун айнан классик “Мевали ассорти” ва шакар қўшилмаган клюквали пастила 50 граммлик қадоқда танлаб олинган.
Маҳсулотлар таркиби қисқа ва тушунарли: олмалар, қора смородина, брусника, клюква, черника ва тухум оқи. Сунъий бўёқлар, ароматизаторлар ва консервантлар ишлатилмайди. Мева ва резаворларнинг ширинлиги маҳсулотнинг ўзида сақланади, ўзига хос таъмни эса яшил олмалар белгилайди — улар зич, нордон ва пиширишга яхши чидайди.
Пастила ингичка бўлакларга кесилади, бироқ унинг қатламлилиги шунчаки безак учун эмас. Юпқа қатламлар олма массасининг бир текис қуриши ва юмшоқлигини сақлаши учун керак. Кичик қутига бир рецептнинг бир неча оҳанги жойлаштирилган — бу биринчи танишув учун ҳам, дастурхонга қўйиладиган совға учун ҳам қулай формат.
Ўзбекистонда Белев пастиласини Органис Фоод ва Фих Присе дўконларида топиш, шунингдек Узум орқали етказиб бериш билан буюртма қилиш мумкин. Яъни у билан танишиш учун махсус саёҳат ёки нодир кўргазмани кутиш шарт эмас. Баъзи харидорлар пастилани оддий харидлар пайтида кўришади, бошқалари эса уни онлайн буюртмага қўшиб, уйда татиб кўришади.