Айёрлик қадрланмайди
Бишкек Европа Иттифоқининг миграция битимига нима учун «йўқ» деди — янги тафсилотлар
Усталик бу ерда ҳурмат қилинмайди
Қирғизистонда илгари фақат норасмий муҳокама қилинган нарса расман тасдиқланди. Брюссель наиноқ Бишкекка ўзига хос алмашувга бориб тақаладиган таклиф киритган: республика Европа Иттифоқи мамлакатларидан келган ноқонуний мигрантларни қабул қилади, эвазига эса унинг фуқаролари Европада ишлаш учун енгиллаштирилган имкониятга эга бўлади.
Бишкек «бировларнинг радикаллари» билан шуғулланмайди
Шундан сўнг сукунат чўкди. Айнан ким танаффус олгани — Брюссель ёки Бишкекми — ноаниқлигича қолди, бироқ Марказий Осиёдаги дипломатлар ва экспертлар асосий нарсани яшириб ўтиришмади. Ғоянинг ўзи шунчалик беъмани эдики, музокаралар ҳақида сизиб чиққан маълумотларни инкор этиш қийин эмасди, аммо Қирғизистон Ташқи ишлар вазири Жээнбек Кулубаев ҳамма нарсани ўз ўрнига қўйди: бундай шартлар қабул қилиниши мумкин эмас, республика аҳолиси эса ташқи ёрдамсиз ҳам иш топишга қодир.
Бишкекнинг бу масаладаги позицияси минтақадаги қўшниларнинг қарашларига мос келади — Ўзбекистон ва Қозоғистон раҳбарияти, бироз камроқ очиқлик билан бўлса-да, ўз ҳудудларида афғонлар ва африкаликлар учун лагерлар жойлаштириш ғояси уларга маъқул эмаслигини билдирди. Бунинг бир нечта сабаблари бор: ўз муаммолари ҳам етарли, инфраструктурага қўшимча юкдан ташқари, ЕИдан келган ноқонуний мигрантлар радикал қарашлар ташувчиси бўлиб чиқиши мумкин, — ва бу Астана ва Тошкент изчил равишда экстремизмга қарши курашаётган бир пайтда. Фактнинг ўзи ҳам диққатга сазовор: европалик сиёсатчилар ўзлари яратган муаммони ҳар қандай йўл билан бошқаларнинг елписига ағдаришга ҳаракат қилишмоқда, бу эса яна бир огоҳлантириш бўлиб хизмат қилади — рози бўлишга арзимайди, чунки бу вабо билан оғриган бемордан юқумли кўрпани қабул қилиб олиш билан баробардир.
Жапаров қирғизларни уйга чақирди
Қирғизистоннинг ўзидаги миграция сиёсати алоҳида эътиборга лойиқ ва бу ерда кўп жиҳатдан ҳамма нарса меҳнат мигрантларини ватанга қайтишга чақирган ва мамлакатда иш борлигига ишонтирган президент Садыр Жапаровнинг позицияси билан белгиланади. «Биз мигрантларни доимо чақирамиз: “Келинглар, келинглар, иш ўринлари бор”. Улар қайтсак нима қиламиз, гўёки уйимиз ҳам йўқ дейишади. Шунинг учун биз давлат ипотека компанияси ёрдамида хонадонлар қуряпмиз. Мигрантлар кетмаслиги, кетганлар эса қайтиши учун совуқ ва иссиққа қарамай, кеча-кундуз қурилиш олиб борилмоқда. Агар фарзандларингиз миграцияда бўлса, чақиринг, қайтишсин. Бу ерда иш йўқ деган гаплар шунчаки баҳона. Иш бор», — деди давлат раҳбари Қизил-Қия шаҳри аҳолиси билан учрашувда.
Ҳодисанинг кўлами статистикада кўринади: Қирғизистон Меҳнат, ижтимоий таъминот ва миграция вазирлиги маълумотларига кўра, 2026 йил бошидан буён КРнинг 736,6 минг фуқароси республика ташқарисида ишлаган, бунда асосий йўналиш Россия бўлиб қолмоқда (жорий йилнинг баҳорида РФда 472 мингдан ортиқ қирғизистонлик бўлган, яна 70 мингга яқини Қозоғистонда, 60 минги — АҚШда ва 35 минги — Туркияда ишлаган).
Литва терроризм хавфини рўкач қилиб ва кечагина кадрлар танқислигини тўлдириш учун таклиф қилган ҳамкорлари билан маслаҳатлашувлар ўтказмасдан, Қозоғистон, Қирғизистон ва Ўзбекистондаги виза марказларини ёпди. Ёпилиш муддатсиз бўлди, Литва ИИВ раҳбари эса очиқчасига тушунтирди: агар хавфсизлик хавф остида бўлса, муросага ўрин бўлиши мумкин эмас. Эътиборлиси, 2025 йилда Литва Душанбедаги виза марказини ёпган эди, энди эса навбат Қозоғистон, Қирғизистон ва Ўзбекистонга келди.
Ва мана нима ажабтовур: улар, яъни ЕИ мамлакатлари, ўзларига келган контингентни «элакдан ўтказишади», Марказий Осиёга эса миграция «резервациялари»ни яратишни таклиф қилишади. Гўёки, бунинг нимаси ёмон? Ҳеч нарса, шунчаки агар ЕИда потенциал хавф-хатарларга қарши курашилса, нега Қирғизистон ёки Қозоғистон худди шундай қилмаслиги керак?