Нам такова алмашув керак эмас
Қирғизистон Европадаги иш ўринлари эвазига афғонлар ва африкаликларни қабул қилишга қарши чиқди
**Бизга бундай алмашинувнинг кераги йўқ**
Қирғизистон Марказий Осиё республикасидан малакали ходимларни қабул қилиш эвазига Афғонистон ва Африка давлатларидан келган мигрантларни қабул қилишга тайёр бўлган бир қатор Европа мамлакатларининг таклифига қарши чиқди. Бу ҳақда ташқи ишлар вазири Жээнбек Кулубаев маълум қилди.
«Имконият бўлса, фуқароларимиз бориб ишлашсин. Лекин биз бу шартлар бўйича мақсадли музокаралар олиб бормаймиз», — деб таъкидлади Кулубаев 13 октябрь куни Жогорку Кенешнинг (Қирғизистон парламенти) Халқаро ишлар, мудофаа, хавфсизлик ва миграция бўйича қўмитаси йиғилишида.
ТИВ раҳбарининг сўзларига кўра, меҳнат миграцияси йўналишлари секин-аста ўзгармоқда, қирғизистонликлар тобора кўпроқ Туркия ва АҚШга кетмоқда. Шу билан бирга, Жанубий Корея ва Японияда Қирғизистонлик ходимларга бўлган талаб юқорилигича қолмоқда. Хусусан, у ерда шифохоналарда кекса ёшдаги одамларни парвариш қилиш учун ходимларга эҳтиёж бор.
Вазир Қирғизистоннинг ўзи ҳам ишчи кучига муҳтож эканини эслатиб ўтди. Шу сабабли расмийлар фуқароларни хорижга доимий ишга уюшган ҳолда юборишни қисқартирди, аммо мавсумий ишларга юбориш давом этмоқда. «Биз мигрантларимиз учун қулай шароитлар бўлишини хоҳлаймиз», — деб таъкидлади Кулубаев.
Олдинроқ Европа Иттифоқи мамлакатлари бошпана сўровлари рад этилган мигрантлар учун учинчи давлатларда «қайтариш марказлари» деб аталадиган муассасаларни ташкил этиш имкониятини кўриб чиқаётгани ҳақида хабар берилган эди. Бундай давлатлар қаторида Ўзбекистон ва Қозоғистон ҳам тилга олинган. Бироқ иккала мамлакат ҳам бу маълумотни расман рад этди. Ўзбекистон ТИВ бундай марказларнинг ташкил этилиши мумкинлиги ҳақидаги хабарлар «ҳақиқатга тўғри келмаслигини» билдирди, Қозоғистон эса ЕИ билан музокаралар кун тартибида фақат виза режимини енгиллаштириш ва ўз фуқароларини реадмиссия қилиш масаласи борлигини таъкидлади.
2024 йил май ойида ЕИнинг 15 та давлати Еврокомиссияга мигрантларни учинчи мамлакатларга кўчириш механизмларини яратиш, жумладан, уларни очиқ денгизда ушлаб қолиш ва Иттифоқ ташқарисидаги «хавфсиз жойга» етказиш имкониятини беришни сўраб қўшма хат юборди. Имзо чекканлар орасида Австрия, Болгария, Кипр, Чехия, Дания, Финляндия, Эстония, Греция, Италия, Латвия, Литва, Мальта, Нидерландия, Польша ва Румыния бор.
2026 йил июнь ойида эса 19 нафар Европа етакчилари Италиянинг Албания билан тузган битими моделига таяниб, депортация марказларини ташқарида жойлаштиришни тезлаштиришни талаб қилди. Евростат маълумотларига кўра, 2025 йилда ЕИдан учинчи мамлакатларга 135 460 киши қайтарилган — бу бир йил олдингига қараганда 20,9 фоизга кўп.
Амнести Интернатионал ва Ҳуман Ригҳтс Ватч каби инсон ҳуқуқлари ташкилотлари мигрантларни учинчи мамлакатларга кўчириш режаларини танқид қилмоқда. Улар инсон ҳуқуқларининг бузилиши хавфи, самарали мониторинг механизмларининг йўқлиги ва қочқинлар мустақил судлар ҳамда шикоят қилиш процедураларидан маҳрум бўладиган «ҳуқуқий куланг ранг зоналар» яратилиши мумкинлигига ишора қилмоқдалар.