АҚШ экономикаси $ миллиардларга ўсади
Ўзбекистон ва АҚШ 12 миллиард долларлик келишувлар пакетини шакллантирди
АҚШ экономикаси $ миллиардларга бойийди
Ўзбекистон ва АҚШ тахминан 12 миллиард долларлик 54 та келишув ва истиқболли ташаббуслар пакетини шакллантирди. Бу ҳақда Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 19 октябрь куни Самарқандда АҚШ давлат котиби Марко Рубио ва 200 дан ортиқ америкалик бизнесменлар иштирок этган Ўзбекистон-Америка бизнес ва инвестициялар кенгашининг иккинчи йиғилишида маълум қилди.
Мирзиёев таъкидлаганидек, томонлар йиғилишга Ўзбекистоннинг 45 та вазирлик ва идоралари иштирокидаги кенг кўламли қўшма ишлар доирасида тайёргарлик кўрди. Тақдим этилган Америка компанияларининг ҳар бири давлат органлари, ҳудудий ҳокимликлар ва етакчи ўзбек компаниялари орасидан муайян ҳамкорга эга бўлди. Президент лойиҳаларни ишга тушириш учун комплекс ҳаракатлар режасини тайёрлашни таклиф қилди.
«Ўзбекистон ва Америка Қўшма Штатлари ўртасидаги муносабатлар бугунги кунда ҳамкорлигимиз тарихидаги энг юқори даражага чиқди», — деди Мирзиёев. У АҚШ президенти Дональд Трампнинг ушбу жараёндаги муҳим ролини алоҳида таъкидлади ва Ўзбекистонда бошқа ҳеч бир мамлакат билан бундай ҳамкорлик механизми мавжуд эмаслигини қўшимча қилди.
Президент ҳамкорликнинг энг истиқболли учта йўналишини белгилаб берди. Биринчиси — ўта муҳим минераллар: Ўзбекистон бу соҳада АҚШнинг ишончли ҳамкори бўлишга ва конларни ўзлаштириш ҳамда хом ашёни чуқур қайта ишлашдан тортиб юқори технологияли маҳсулотлар чиқаришгача бўлган тўлиқ ишлаб чиқариш циклини йўлга қўйишга тайёр. Иккинчиси — энергетика, унинг модернизациясида, жумладан қайта тикланадиган манбалар ва энергияни жамлаш тизимларини ривожлантиришда Америка компаниялари иштирок этишга таклиф қилинади. Учинчиси — рақамли технологиялар ва сунъий интеллект, бу ерда стратегик вазифа Ўзбекистонни илғор технологияларнинг минтақавий марказига айлантиришдан иборат. Мирзиёев дата-марказлар қуриш имкониятларига тўхталиб, мамлакатда қарийб 10 миллион ёшлар борлигини эслатиб ўтди.
Ҳамкорлик самарадорлигини ошириш учун президент учта устувор йўналишга эътибор қаратишни таклиф қилди. Биринчиси — Америка инвесторлари учун тушунарли ва олдиндан прогноз қилиб бўладиган шароитларни яратиш. Ўзбекистон майдонлари, ўтказилган инфратузилмаси ва барча зарур рухсатномалари бўлган тайёр лойиҳаларни таклиф этган ҳолда plug and play тамойили бўйича ишлаш моделига ўтмоқда. Ўзбекистонлик тадбиркорлар инвестиция хатарларини баҳам кўришга тайёр, шунингдек, бундай лойиҳаларда ташкил этилган тўғридан-тўғри инвестициялар жамғармаси иштирок этиши мумкин. Иккинчи устувор йўналиш — алоҳида лойиҳалардан қўшма кластерлар ва тадқиқот марказларини шакллантирган ҳолда кенг саноат ҳамкорлигига ўтиш. Учинчиси — 2035 йилгача бўлган даврга мўлжалланган савдо, инвестициявий ва технологик ҳамкорлик қўшма дастурини тайёрлаш.
Марко Рубио АҚШ ташқи сиёсати узоқ вақт давомида инқирозларга қаратилгани ва имкониятларни, жумладан Марказий Осиёдаги имкониятларни бой бериб қўйганини тан олди. Унинг сўзларига кўра, ўзгаришлар ўн йил олдин бошланган, президент Трамп даврида эса бу жараён жадаллашган. Давлат котиби ўтган йили Оқ уйда бўлиб ўтган саммитни ва йил охирида АҚШда ўтказиладиган G20 саммитига минтақанинг бир қатор мамлакатлари, жумладан Ўзбекистон кузатувчи сифатида таклиф этилганини эслатди.
Рубио Ўзбекистонга бўлган қизиқишнинг ортишини Мирзиёев томонидан амалга оширилган ислоҳотлар билан боғлади. Мисол тариқасида у авиация соҳаси кўрсаткичларини келтирди: ўтган йили мамлакат аэропортлари 15,5 миллион йўловчига хизмат кўрсатган, бу бир йил олдингига нисбатан 15% га кўп, шундан қарийб 10 миллиони Тошкент халқаро аэропорти ҳиссасига тўғри келган. Юк ташиш ҳажми 12% га ошиб, 98,2 минг тоннани ташкил этди.
Давлат котиби аллақачон амалга оширилаётган лойиҳаларни санаб ўтди. Американинг Колорадо кончилик мактаби ўта муҳим минералларни қазиб олиш ва қайта ишлашни модернизация қилишга ёрдам бермоқда, Boeing ва GE Aerospace Ўзбекистон авиалиниялари учун двигателлар, бутловчи қисмлар ва ўқитишни етказиб бермоқда, ўтган йили эса Boeing «Uzbekistan Airways» миллий авиакомпаниясига 22 та 787 Dreamliner кенг фюзеляжли самолётини сотди. Далласдаги Техас университети Самарқанд квант маркази билан ҳамкорлик қилмоқда. АҚШ шунингдек кичик модулли реакторларни жорий этишда ҳамда Ўзбекистон электр тармоқлари ва газ тақсимлаш тизимини модернизация қилишда иштирок этмоқда. Бундан ташқари, Рубио Ўзбекистоннинг AKFA Group компанияси Кентукки штатининг Боулинг-Грин шаҳридаги ишлаб чиқаришга 80 миллион доллар сармоя киритаётганини маълум қилди — бу ўзбек компаниясининг АҚШдаги биринчи ишлаб чиқариш корхонасидир.
Йиғилиш якунлари бўйича томонлар транспорт, кимё саноати, геология ва молия соҳаларида ҳамкорлик тўғрисидаги ҳужжатларни алмашдилар.