Андижон вилояти: миқдорий ўсишдан иқтисодиёт самарадорлигини ошириш сари

**Андижон вилояти: миқдорий ўсишдан иқтисодиёт самарадорлигини оширишга ўтиш**

2026 йилнинг биринчи ярим йиллиги якунларига кўра, Андижон вилояти иқтисодиёти 8,8 фоизга ўсди. Бунда саноат ишлаб чиқариши 9,2 фоизга, хизматлар 16,1 фоизга, инвестициялар эса 8,9 фоизга ошди. Шу тариқа, энг юқори суръатни хизмат кўрсатиш соҳаси намойиш этмоқда, унинг динамикаси умумий иқтисодий ўсишдан деярли икки баравар юқоридир.

Бу рақамлар ортида ҳудуднинг ресурс базаси сезиларли даражада кенгайгани ётибди. Охирги 10 йилда республика бюджетидан вилоятга 20 триллион сўм йўналтирилди, тадбиркорликни банк орқали молиялаштириш ҳажми эса 90 триллион сўмга етди. Фақат жорий йилнинг ўзида аҳоли фаровонлигини оширишга қўшимча равишда 6 триллион сўм ажратилди. Жалб қилинган ресурслар кўлами шуни кўрсатадики, асосий масала аста-секин молиялаштиришнинг мавжудлигидан унинг натижадорлигига — киритилган маблағлар қанчалик даражада маҳсулдорликка, бандликка ва барқарор даромад манбаларига айланаётганига кўчмоқда.

Параллел равишда ҳудудий бизнеснинг анча йирик қатлами шаклланди. Вилоятда айланмаси 100 миллиард сўмдан ортиқ бўлган 104 та корхона фаолият кўрсатмоқда, шундан 4 тасида бу кўрсаткич 1 триллион сўмдан ошади. Бу шуни англатадики, кейинги ўсиш нафақат янги тадбиркорлик субъектларини ташкил этишга, балки фаолият юритаётган компанияларни кенгайтиришга, уларни технологик янгилашга ва кичик бизнесни йирик корхоналарнинг ишлаб чиқариш занжирларига интеграция қилишга таяниши мумкин.

Вилоятнинг тўпланган энг муҳим активларидан бири саноат компетенцияси бўлиб қолмоқда. Асакада 30 йилдан буён автомобилсозлик ва машинасозлик ривожланиб келмоқда. Бироқ, ушбу базадан олинадиган самарани янада ошириш ишлаб чиқариш компетенцияларидан хусусий технологиялар, муҳандислик ечимлари, электроника ва дастурий маҳсулотларга ўтишни талаб қилади.

Бундай ўтиш учун ҳудудда салмоқли таълим ресурси мавжуд. 12 та олий ўқув юртида 95 минг талаба, 59 та техникумда эса яна 60 минг ёш таҳсил олмоқда. Улардан 10 минг нафар талаба муҳандислик, энергетика, саноат ва ахборот технологиялари йўналишларида таълим олмоқда. Бундан ташқари, вилоятда 46 та саноат зонаси ва 56 та йирик корхона фаолият юритаётгани таълим ва ишлаб чиқариш ўртасида янада яқинроқ алоқа ўрнатиш учун институционал асос яратади.

Бундай моделнинг намунаси аллақачон мавжуд: «Ипак йўли» саноат зонасида инвестор томонидан техникум очилиб, унда ўқиш стипендия ва кейинчалик ишга жойлашиш билан бирлаштирилган. Шу тариқа, бевосита аниқ ишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун кадрлар тайёрлаш механизми аста-секин шаклланмоқда.

Аҳолини ичимлик суви билан таъминлаш борасида ҳам сезиларли натижага эришилди. Сўнгги йилларда ушбу соҳага 1,5 триллион сўм йўналтирилди, натижада ичимлик суви билан таъминлаш қамрови 93 фоизга етди — бу пойтахтдан кейинги иккинчи энг юқори кўрсаткичдир. Шу билан бирга, Андижон шаҳрида 9 км канализация тармоқларини реконструкция қилиш ишлари олиб борилмоқда.

Янги шаҳар маконини шакллантириш ҳам давом этмоқда. Бобур шаҳри 4 минг гектар майдонда барпо этилмоқда; янги уйларга аллақачон 25 минг киши кўчиб ўтди, яна 200 минг аҳолига мўлжалланган 800 та кўп қаватли уйлар қурилиши бошлаб юборилди. Бу аста-секин савдо, таълим, соғлиқни сақлаш, меҳмонхона ва бошқа замонавий хизматларга бўлган талабнинг янги марказини шакллантиради.

Транспорт қулайлигида ҳам ўзгаришлар юз бермоқда. Сентябрь ойида «Тошкент — Андижон» тезюрар поезди қатнови йўлга қўйилиб, йўл вақти 6 соатдан 4 соатгача қисқарди. Андижон шаҳрида Бобур кўчасидаги кўприк ҳам фойдаланишга топширилди. Ҳудудлараро ва шаҳар ичидаги боғлиқликнинг яхшиланиши аҳоли ва бизнеснинг ҳаракатланиш вақти харажатларини камайтиради.

Қишлоқ хўжалигида янги моделларни кенгайтириш учун асос бўла оладиган алоҳида лойиҳалар аллақачон пайдо бўлди. Балиқчи туманида қиймати 20 миллион долларлик парранда гўшти етиштириш мажмуаси ишга туширилди, 5 гектарлик иссиқхона лойиҳаси эса кейинчалик оммалаштириш учун намуна сифатида белгиланди.

Шу билан бирга, бугунги кунда вилоятда етиштирилаётган мева-сабзавотнинг атиги 16 фоизи қайта ишланяпти. Бу қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш ва ҳосилни йиғиб олингандан кейин қўшилган қиймат яратиш ўртасида жиддий узилиш борлигини кўрсатади. Айнан шу боис, кейинги сиёсат асосий эътиборни маҳсулотнинг жисмоний ҳажмини оширишдан тайёр маҳсулотни қайта ишлаш, сақлаш, брендинг қилиш ва экспорт қилишга қаратади.

Ислоҳотлар натижалари бир вақтнинг ўзида бир нечта таркибий чекловларни ҳам юзага чиқарди. Хусусан, жорий йил учун кўзда тутилган 3,5 миллиард долларлик инвестициялар капитал келиб чиққан мамлакатлар ва тармоқлар бўйича етарлича диверсификация қилинмаган. Кадрлар салоҳияти ва IT-хизматлар экспорти мавжудлигига қарамай, соҳанинг технологик базасини мустаҳкамлашга етарли даражада инвестиция йўналтирилмаяпти.

Молиялаштиришдан фойдаланиш имкониятларидаги чекловлар ҳам сақланиб қолмоқда. Йил бошидан буён 35 минг киши етарли гаров ёки кафил йўқлиги сабабли кредит ололмади. Шу тариқа, кредитлашнинг анъанавий гаров модели, ҳатто корхонада буюртмалар, айланма ва барқарор пул оқими мавжуд бўлган ҳолларда ҳам, тадбиркорликни янада кенгайтиришни чеклай бошлади.

Айрим корхоналарда айланма маблағлар ва иш ўринларининг қисқариши, бир қатор бизнес субъектлари фаолиятининг тўхтатилиши, шунингдек, кредитлар, олди-сотди, етказиб бериш, коммунал ва солиқ қарздорлиги бўйича низоларни судда кўриб чиқишнинг чўзилиши қўшимча чекловларга айланди. Шу боис, ҳудудий сиёсатнинг навбатдаги босқичи шунчаки ресурслар тақдим этишга эмас, балки уларни тақсимлаш ва бизнесни қўллаб-қувватлаш механизмларини ўзгартиришга қаратилган.

Янги ёндашувнинг марказий элементи инвестицияларни баҳолаш мезонларини қайта кўриб чиқиш бўлмоқда. Саноат ва тадбиркорлик учун яқинда 1 минг гектар ер ажратилди. Ушбу ҳудуд 7 миллиард доллар инвестиция жалб этилишини ва камида 70 мингта юқори даромадли иш ўрни яратилишини таъминлаши керак. Ер тақчиллиги шароитида инвестиция самарадорлиги энди ҳар бир квадрат метр майдонда яратиладиган қўшилган қиймат ҳажми билан баҳоланади.

Лойиҳаларни бошқариш механизми ҳам ўзгармоқда. Қорақалпоғистон тажрибасидан келиб чиқиб, яна 13 та ҳудудда лойиҳа менежерлари лавозимлари жорий этилмоқда. Андижонда бундай менежер вилоятнинг янги инвестиция моделини шакллантириши керак. Ҳар бир туманнинг саноат, хизмат кўрсатиш ва қишлоқ хўжалигидаги имкониятларини сунъий интеллект ёрдамида баҳолаш, шундан сўнг энг юқори қўшилган қиймат салоҳиятига эга тармоқларни аниқлаш ва хорижий инвесторларни жалб қилиш бўйича манзилли режаларни шакллантириш кўзда тутилмоқда.

Ўсишнинг алоҳида манбаси — фаолият юритаётган бизнесни кенгайтиришдир. Айланмаси 100 миллиард сўмдан ортиқ бўлган 104 та корхона учун қўшимча 20–30 минг иш ўрни яратиш салоҳиятига эга кенгайтириш лойиҳалари тайёрланиши керак. Айланмаси 1 триллион сўмдан ортиқ бўлган 4 та корхонада технологик модернизация қўшилган қийматнинг 40–50 фоизга ўсишини таъминлаши лозим.

Ушбу асосда кейинги йил учун иқтисодий ўсишни камида 10 фоиз таъминлаш, 5 миллиард доллар инвестиция жалб қилиш ва экспортни 1,5 миллиард долларга етказиш бўйича марралар белгиланди.

**Саноат йиғувидан — муҳандислик компетенцияларига**

Асакада дастурий маҳсулотлар ишлаб чиқиш, электроника, электромеханика ва муҳандислик хизматларини бирлаштирадиган «Муҳандислик водийси» ташкил этилиши кўзда тутилмоқда. Лойиҳанинг иқтисодий мантиқи автомобилсозлик ва машинасозлик соҳасида 30 йил давомида тўпланган тажрибадан хусусий технологияларни ишлаб чиқишга ўтиш ва қўшилган қийматнинг маҳаллий улушини ошириш учун фойдаланишдан иборат.

Шундай вазифа тўқимачилик саноати олдига ҳам қўйилмоқда. Европалик дизайнерлар, конструкторлар ва брендларни жалб қилиш ихтисослашувни нисбатан стандарт маҳсулотлардан юқори қийматли товарларга йўналтириш имконини бериши керак. Бундай ўтишда соҳанинг экспорт салоҳияти 1,5 миллиард доллардан ортиқ деб баҳоланмоқда.

**Қишлоқ хўжалиги: чекланган майдондан максимал қиймат олиш**

Аграр сиёсатда ҳам ердан интенсив фойдаланиш принципи қўлланилмоқда. Улуғнор туманида ғўзадан ем-хашак экинларига ўтказилган 5 минг гектар майдон камида 10 минг бош йирик шохли қорамол учун озуқа базасини шакллантириш имконини беради. Йил якунига қадар далалар бўйидаги камида 200 гектар ерда чорва боқиш учун шароит яратилиши, Улуғнор ва Бўстонда эса йирик чорвачилик мажмуалари лойиҳалари тайёрланиши керак.

Балиқчидаги қиймати 20 миллион долларлик паррандачилик мажмуаси тажрибасини бошқа туманларга ҳам ёйиш: Жалақудуқда 4 та ва Хўжаободда яна 3 та лойиҳани бошлаш кўзда тутилмоқда. Улуғнорда 1,2 минг гектар майдонда балиқчилик кластерини ташкил этиш режалаштирилган.

Жалақудуқ, Марҳамат, Асака ва Андижон туманларининг адирлик ерлари яна бир захира ҳисобланади. Махсус ташкил этилган «Agrostar» компанияси баҳоргача 4–5 минг гектар ерни сув билан таъминлаши ва шаeftоли, гилос, ўрик ҳамда олхўридан иборат саноат боғларини барпо этиши керак. Боғлар 3 йил давомида парваришланиб, тайёр ҳолда аҳолига топширилади. Дастур учун 30 миллион доллар, адирлик ҳудудларини сув билан таъминлашга қўшимча равишда 200 миллиард сўм кўзда тутилган.

Мева-сабзавотчилик секторида «гектаридан максимал қиймат олиш» принципи ўрнатилмоқда. Қайта ишлаш улушини ҳозирги 16 фоиздан 30 фоизга, экспортни эса 500 миллион долларга етказиш кўзда тутилмоқда. Кичик қайта ишлаш ускуналарини аҳолига лизингга бериш учун 100 миллиард сўм ажратилган.

Балиқчидаги 5 гектар майдонга эга пилот иссиқхона лойиҳаси республика даражасида оммалаштирилади. Ушбу дастурга 300 миллиард сўм йўналтирилади, шундан 50 миллиард сўми бевосита Андижон вилояти ҳиссасига тўғри келади.

**Тўқимачилик секторини ташқи конъюнктуранинг ёмонлашувига мослаштириш**

Пахтага бўлган ташқи талабнинг пасайиши ва логистика харажатларининг ошиши фермерлар, кластерлар ва тайёр маҳсулот ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлашнинг алоҳида тизимини талаб қилади. Биржа орқали пахта сотадиган фермер ва уни сотиб оладиган кластер ҳар бир тонна учун 500 минг сўмдан олади. Ўз ерида пахта етиштирадиган кластерларга гектарига 1,5 миллион сўм субсидия кўзда тутилган.

Тайёр маҳсулот экспорт қилувчилар учун фоиз харажатларининг бир қисмини 3 йил давомида компенсация қилиш чоралари кўрилмоқда: валюта кредитлари бўйича — ставканинг 5 фоиздан юқори қисми, миллий валютадаги кредитлар бўйича — 14 фоиздан юқори қисми қопланади. Қўшимча равишда, маркетплейслар орқали сотилган товарлар қийматининг 3 фоизини қайтариб беришни кўриб чиқиш таклиф этилмоқда. Бу механизмлар ташқи конъюнктура ёмонлашган даврда молиявий ва сотиш харажатларини камайтиришга қаратилган.

**Рағбатлар оммавий бандлик яратадиган корхоналар томонга кўчмоқда**

Янги қўллаб-қувватлаш тизими давлат рағбатларини бевосита иш ўринлари сони ва инсон капитали сифати билан боғлайди. Камида 1 минг нафар ходими бўлган корхоналарга ходимларни ўқитиш ва малакасини ошириш, шунингдек, уларни иш жойига олиб бориш ва қайтариш харажатларининг 50 фоизини компенсация қилиш кўзда тутилмоқда. Бундай корхоналарнинг камида 5 йил иш стажига эга бўлган ходимларининг фарзандлари ўқиши учун контракт пули тўлаб берилади.

1 мингта иш ўрни яратишга яқинлашаётган корхоналар ҳам алоҳида грантлар олишлари мумкин бўлади. Фақат Андижон вилояти учун ушбу йўналишга 20 миллион доллар ажратилмоқда. Тегишли қарор лойиҳасини 1 ой муддатда тайёрлаш топширилди.

**Таълим бевосита ишлаб чиқаришга интеграция қилиниши керак**

Андижонни Фарғона водийсининг муҳандислик кадрлари марказига айлантириш учун олий ўқув юртлари ва техникумларнинг амалий кафедраларини бевосита 46 та саноат зонаси ва 56 та йирик корхона ҳудудига кўчириш кўзда тутилмоқда. Йил якунига қадар дуал таълим улушини камида 80 фоизга етказиш зарур.

Бундай қайта қуриш зарурати инвестиция цикли билан боғлиқ: умумий қиймати қарийб 7,5 миллиард долларлик янги лойиҳалар энергетика, гидротехника, электроника, машинасозлик, IT ва логистика соҳаларида муҳандисларга бўлган талабни оширади. Шу муносабат билан, Андижон техника институти хорижий менежерлар ва ўқитувчиларни жалб қилган ҳамда ўқув дастурларини янгилаган ҳолда қайта ташкил этилади. Алоҳида дизайн факультети дуал таълим асосида ишлайди ва саноат корхоналарига бириктирилади; уни ташкил этиш учун 25 миллиард сўм кўзда тутилган.

Шу тариқа, кадрлар сиёсати таълим ва ишлаб чиқариш параллел равишда мавжуд бўлган моделдан мутахассисларни аниқ инвестициявий талабга мувофиқ тайёрлаш моделига ўтмоқда.

**Энергетика: маҳаллий ресурслар саноат ўсишини таъминлаш манбаи сифатида**

Саноатнинг ўсиши энергия тизимига тушадиган юкламани оширади. Андижон вилоятининг гидроэнергетика салоҳияти 200 МВт деб баҳоланмоқда, бу йилига қарийб 500 миллион кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқариш имкониятига тўғри келади. Умумий қуввати 44 МВт бўлган кичик ва микро ГЭСлар қуришга қизиқиш билдирган 400 та талабгор мавжуд бўлиб, бундай станциялар учун турбиналар ишлаб чиқариш вилоятнинг ўзида ўзлаштирилган.

Яқин 2 йил ичида микро ГЭСларни «тайёр ҳолда» қуриш ва кейинчалик тадбиркорларга лизингга бериш механизми кўзда тутилмоқда. ГЭС каскадларини 81 км каналларни бетонлашда ҳам ҳисобга олиш режалаштирилган. Бу энергетикани ривожлантиришни сув хўжалиги инфратузилмаси билан боғлайди ва шу билан бирга хусусий бизнес учун дастлабки инвестиция тўсиғини камайтиради.

**Янги шаҳар маконлари хусусий бизнес учун майдончага айланиши керак**

Давлат ташкилотларининг Андижондан Бобур шаҳрига кўчирилиши 30 та маъмурий бино, 13 гектар ер ва қарийб 70 минг квадрат метр майдонни бўшатади. Ушбу активларни савдо ва хизмат кўрсатишни ривожлантиришга йўналтириш режалаштирилган. Салоҳият қўшимча 1 миллиард доллар инвестиция ва камида 20 минг иш ўрни сифатида баҳоланмоқда.

Асака, Шаҳрихон, Қўрғонтепа марказлари ва Хонабод шаҳрини ҳам юқори даромадли бизнес ҳудудларига айлантириш кўзда тутилмоқда. Уларнинг бош режалари савдо ва хизмат кўрсатиш соҳасида камида 20 минг иш ўрни яратишга қодир лойиҳаларга мослаштирилади.

Бобур шаҳри учун қўшимча инвестициявий рағбат жорий этилмоқда. Савдо мажмуалари, бизнес марказлари, меҳмонхоналар, хусусий таълим, тиббиёт ва спорт объектлари лойиҳалари узоқ муддатда ўзини оқлашини инобатга олиб, бундай объектлар учун ернинг бошланғич нархи уй-жой қурилиши учун мўлжалланган ер қийматидан 2 баравар паст қилиб белгиланади.

Энг муҳим институционал ўзгаришлардан бири давлат банкларининг кредитлашга бўлган ёндашувларини қайта кўриб чиқиш бўлмоқда. Гаров ёки кафил йўқлиги сабабли кредит ололмаган 35 минг потенциал қарз олувчининг муаммоси бизнеснинг реал ҳолати тўғрисидаги маълумотлардан кенгроқ фойдаланиш орқали ҳал этилиши керак.

Кредитни баҳолашда пул оқими, буюртмалар ва шартномалар, дебиторлик қарзлари, товар айланмаси ва корхонанинг ишлаб чиқариш занжиридаги ўрни ҳисобга олиниши кўзда тутилмоқда. Кичик корхонанинг етакчи компания ёки йирик буюртмачи билан тузган узоқ муддатли шартномаси кредит таъминоти сифатида қабул қилиниши мумкин бўлади.

Қиймати 500 миллион сўмгача бўлган лойиҳалар учун бизнес-режа талаб қилинмайди — қарор пул оқимидан келиб чиқиб қабул қилиниши керак. Экспорт маҳсулотлари учун хомашё сотиб олишни кредитлашда суғурта полиси етарли таъминот бўла олади. 9 та давлат банкига 1 ой муддатда бизнесни ривожлантиришга қаратилган 20 та янги банк маҳсулотини ишлаб чиқиш топширилди.

Аслида гап қарз олувчининг асосан тўпланган мол-мулкини баҳолашдан унинг келажакда даромад келтириш қобилиятини баҳолашга ўтиш ҳақида бормоқда.

Солиқ органларининг роли ҳам ўзгармоқда. Агар корхонанинг даромадлари ёки иш ўринлари қисқарса, маҳалла даражасидаги солиқ хизмати ходими сабабларни аниқлаши ва ҳоким ёрдамчиси ҳамда маҳалла банкири билан биргаликда туман штабига чора-тадбирлар таклиф қилиши керак. Эҳтимолий ечимлар солиқ тўловларини кечиктириш, кредитларни узайтириш, айланма маблағлар ажратиш, бозорга чиқиш ёки экспорт қилишга кўмаклашишни ўз ичига олади.

Бунда бизнеснинг даромадлиликка чиқишининг индивидуал цикли ҳисобга олиниши керак, ёшлар бандлиги эса маҳалла солиқ инспекторлари фаолияти самарадорлигини баҳолаш ва уларга ҳақ тўлаш мезонларидан бирига айланади. Шу тариқа, назорат функцияси бизнеснинг ёпилиши ва иш ўринлари йўқотилишининг олдини олиш механизми билан тўлдирилади.

«Хитой — Қирғизистон — Ўзбекистон» темир йўли қурилиши юк ташиш ҳажмини 10 бараварга — йилига 15 миллион тоннагача ошириш имконияти сифатида кўрилмоқда. Янги оқимга хизмат кўрсатиш учун йил якунига қадар Қўрғонтепа ва Хонабоддаги 300 гектар майдонда қиймати 600 миллион долларлик логистика мажмуаси лойиҳаси бошланиши керак.

Чегараолди инфратузилмаси алоҳида аҳамият касб этмоқда. Қирғизистон билан амалдаги «Дўстлик» пунктидан 2 баравар йирик бўладиган «Кесканёр» пунктини очиш бўйича келишувга эришилди. 3 ой муддатда лойиҳани ишлаб чиқиш ва қурилишни бошлаш зарур. Юк ўтказиш қобилияти 2–3 баравар ортиши, етказиб бериш вақти эса 1 ҳафтага қисқариши кутилмоқда.

Янги транспорт оқимлари учун узунлиги 78 км бўлган «Хонабод — Андижон» пуллик автомобиль йўлини лойиҳалаш бошланади. Кейинги йилда «Тошкент — Андижон» пуллик автомагистрали қурилиши бўйича ҳам амалий ишлар бошланиши керак. Аллақачон йўлга қўйилган ва йўл вақтини 6 соатдан 4 соатгача қисқартирган тезюрар поезд билан биргаликда, ушбу лойиҳалар бир вақтнинг ўзида ташқи логистикани ва вилоятнинг мамлакатдаги энг йирик ички бозор билан алоқасини яхшилаши лозим.

Ичимлик суви қамровини 93 фоизга етказгандан кейинги босқич келгуси йилдан бошлаб «Хонабод — Андижон» магистрал сув қувурининг иккинчи тармоғи қурилиши бўлади, бу 1 миллион аҳолининг сув таъминотини яхшилаши керак. Андижондаги ҳозирги 9 км канализация реконструкция қилинганидан сўнг, маблағлар қолган 15 км қисмини янгилашга йўналтирилади. Олтинкўлдаги оқова сувларни тозалаш иншоотлари қувватини 2 баравар ошириш режалаштирилган бўлиб, лойиҳанинг бошланиши кейинги йилга мўлжалланган.

Хотин-қизлар бандлиги соҳасида аниқ тўсиқ аниқланди: ишлаш истагида бўлган 3 мингга яқин аёл бола парвариши билан банд бўлиб қолмоқда. Мактабгача таълим қамрови 86 фоизга етган шароитда тадбиркорлар яна 134 та оилавий боғча очишга тайёр. Тегишли келишувларни 10 кун муддатда расмийлаштириш топширилди. Қўшимча равишда, ҳажми 20 миллион доллар бўлган алоҳида хотин-қизлар бандлиги жамғармаси ташкил этилмоқда.

Бу ҳолатда ижтимоий инфратузилма бевосита меҳнат таклифи билан боғланади: боғчалардаги ўринларни кенгайтириш аёлларнинг бир қисмини меҳнат бозорига қайтариш воситаси сифатида кўрилади.

Андижон шаҳри, Шаҳрихон ва Андижон туманларида ички ишлар органлари раҳбарларининг рақамлаштириш ва кибержиноятчиликка қарши курашиш бўйича ўринбосарлари лавозимлари жорий этилмоқда. Кўча камералари маълумотларини безорилик, ўғрилик ва йўл-транспорт ҳодисаларининг олдини олиш учун сунъий интеллект ёрдамида таҳлил қилиш кўзда тутилмоқда. Бир вақтнинг ўзида бюджет ташкилотлари ходимлари, ўқувчилар, талабалар ва пенсионерларнинг киберҳимояси ва рақамли саводхонлигини ошириш дастури ишлаб чиқилади. Йил якунига қадар ушбу моделни бошқа ҳудудларга ҳам татбиқ этиш топширилди.

Тадбиркорлик муҳитини яхшилашнинг яна бир йўналиши хўжалик низоларини ҳал этишни тезлаштириш ҳисобланади. Октябрь–ноябрь ойларида бутун мамлакат бўйлаб тадбиркорлар ва давлат ташкилотлари юристлари учун судгача ҳал қилиш, низолар сонини қисқартириш ва суд тартиб-таомиллари бўйича ўқувлар ўтказиш режалаштирилган.

1 ой муддатда процессуал қонунчилик таҳлил қилиниб, соддалаштирилган тартибда ва қисқа муддатларда кўриб чиқилиши мумкин бўлган ишлар тоифалари бўйича таклифлар тайёрланиши лозим. Бундай ёндашувнинг иқтисодий самараси, энг аввало, бизнес маблағлари ва активлари узоқ давом этадиган низоларга жалб қилиниб қоладиган вақтни қисқартириш билан боғлиқ.

Ниҳоят, кейинги йилда Андижон вилоятидаги 100 та маҳаллага «Янги Ўзбекистон» қиёфасини бериш дастурини тайёрлаш кўзда тутилмоқда. Йирик инвестициявий ва инфратузилмавий лойиҳалар билан бир қаторда, бу сиёсатнинг маҳаллий даражасини — кўчаларни ободонлаштириш, ирригация тармоқларини сақлаш ва ҳудудларни кўкаламзорлаштиришни шакллантиради.

Белгиланган чора-тадбирлар мажмуи Андижон вилоятини ривожлантиришнинг янада интенсив моделига ўтилаётганини кўрсатади. Ер ресурсларининг чекланганлиги майдонларни оддий кенгайтириш ҳисобига кейинги ўсишни тобора камроқ натижали қилиб қўймоқда. Шу боис, мавжуд ресурсларнинг маҳсулдорлиги асосий мезонга айланмоқда: саноат ерининг ҳар бир квадрат метридан ва қишлоқ хўжалиги ерларининг ҳар бир гектаридан олинадиган қўшилган қиймат, корхонанинг технологик даражаси, яратилаётган иш ўринларининг сони ва сифати, шунингдек, таълим ва молия тизимларининг янги инвестиция циклига хизмат кўрсатиш қобилияти.

Бунда янги чора-тадбирлар бир-бири билан боғлиқ бир нечта занжирларни ҳосил қилади. Технологик модернизация муҳандислик кадрларини талаб қилади — шу боис дуал таълим кенгайтирилмоқда. Саноатнинг ўсиши электр энергиясига бўлган талабни оширади — шу боис микро ГЭСлар дастури қабул қилинмоқда. Янги транспорт йўлаклари юк оқимларини кўпайтиради — шу боис логистика марказлари, чегара ва йўл инфратузилмаси барпо этилмоқда. Анъанавий гаров асосида кредитлашнинг чекланганлиги тадбиркорликни жиловлаб турибди — шу боис пул оқимлари ва шартномаларни баҳолашга ўтилмоқда. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлашнинг пастлиги ердан олинадиган даромадни чеклайди — шу боис қайта ишлаш, саноат боғлари ва агрокластерлар ривожлантирилмоқда.

Шу тариқа, Андижон вилоятидаги ислоҳотларнинг навбатдаги босқичи ресурслар ҳажмини оширишдан уларнинг иқтисодий самарадорлигини оширишга ўтишни назарда тутади. Агар аввалги босқич молиявий, инфратузилмавий, тадбиркорлик ва таълим базасини яратган бўлса, янги вазифалар капитал ва ернинг маҳсулдорлигига, ишлаб чиқаришни технологик жиҳатдан мураккаблаштиришга, институционал харажатларни камайтиришга ҳамда инвестицияларни аҳоли бандлиги ва даромадлари билан янада яқинроқ боғлашга қаратилган.