Африканинг энг бой одами қитъадаги энг йирик акциялар сотувини бошламоқда
Нигериялик миллиардер Алико Данготе оддий одамлар ҳам унинг нефтни қайта ишлаш заводи муваффақиятига шерик бўлишини хоҳлашини айтди.
Африканинг энг бой одами қитъадаги энг йирик акциялар сотувини бошлади
2024 йилда очилган нефтни қайта ишлаш заводи дунёдаги энг йирик заводлардан биридир
Нигериялик миллиардер Алико Данготе Африка тарихидаги энг йирик акциялар сотувини бошлади ва ўз нефтни қайта ишлаш заводидаги улушини оммага таклиф қилди. Бу транзакция 2,1 миллиард долларгача (£1,6 млрд) даромад келтириши мумкин.
Дастлабки оммавий таклиф (IPO) Данготе заводининг тахминан 3 фоизини қамраб олади. Миллиардер оддий нигерияликлар завод муваффақиятидан фойда кўриш имкониятига эга бўлишини исташини айтди.
2024 йилда ишлаб чиқаришни бошлаган ушбу нефтни қайта ишлаш заводи дунёдаги энг йириклардан бири бўлиб, уни қуриш учун 10 йилдан ортиқ вақт кетди.
Ҳозирда у Нигерия энергия истеъмолининг 70 фоиздан ортиғини таъминламоқда ва кўплаб нигерияликлар унинг бир қисмига эгалик қилиш имкониятини мамнуният билан кутиб олишди.
Улардан бири Иса Салису BBC’га ўз жамғармаларидан инвестиция киритиш учун 50 000 найра (£28; $37) олганини айтди.
«Умидим шуки, менинг кичик пулим бир кун келиб катта бўлади. Мен танийдиган кўпчилик ҳам инвестиция қилаётгани учун бу имкониятни бой беришни истамайман», деди у.
IPO бир ой давом этади ва минимал харид миқдори 10 та акция бўлиб, у тахминан 4 доллар туради.
Иқтисодиёт ва бизнес бўйича эксперт, доктор Абдулразак Иброҳим Фагге BBC’га душанба кунги воқеа тарихий бўлганини айтди.
Бироқ, у инвесторларни акциялар нархи тушиб кетиши мумкинлигидан огоҳлантирди, бу эса одамлар ўз пулларининг бир қисмини йўқотишини англатиши мумкин.
«Бўлажак харидорлар, айниқса биринчи марта сотиб олаётганлар шуни билишлари керакки, улар бор пулларини ёки бир неча ойдан кейин керак бўладиган маблағларини инвестиция қилмасликлари лозим», деди у.
«Улар кейинги уч, тўрт, беш йил давомида ишлатмасдан яшай оладиган маблағни инвестиция қилишлари керак».
У шунингдек, одамларни фирибгарлардан эҳтиёт бўлишга чақириб, жараённи яхши тушунмайдиган одамлардан фойдаланишга уринадиганлар борлигини айтди.
«Мен одамларга фақат рўйхатга олинган ташкилотлар билан ҳамкорлик қилишни маслаҳат бераман», деди у.
Нигерия Африкадаги энг йирик нефть ишлаб чиқарувчи ҳисобланади, аммо завод очилишидан олдин мамлакатда қайта ишлаш қуввати етарли бўлмагани сабабли ёқилғининг катта қисми импорт қилиниши керак эди.
Кано шаҳрида туғилган 67 ёшли Данготе Forbes журналига кўра, тахминан 28 миллиард долларлик бойликка эга.
У ўз бойлигини цемент ва шакар савдоси орқали тўплаган, сўнгра нефтни қайта ишлаш заводини ишга тушириш орқали кўпчилик унинг энг катта синови деб таърифлаган ишга қўл урган.
Лойиҳа биринчи марта 2013 йилда, дастлабки тахминий қиймати қарийб 19 миллиард доллар бўлган ҳолда эълон қилинган эди, бироқ қурилиш 2017 йилгача бошланмади. Кейинчалик лойиҳа Ковид-19 пандемияси туфайли янада кечиктирилди.
Лагос яқинидаги Лекки эркин зонасида жойлашган майдон кенг кўламли ерларни қайта тиклашни талаб қилди, бунинг учун 65 миллион куб метр қум кўчирилди.
Завод кунига 650 000 баррель нефтни қайта ишлаш қувватига эга бўлиб, бу уни дунёдаги еттинчи энг йирик заводга айлантиради.
Акциялар сотуви орқали йиғилган маблағлар унинг қувватини икки баравар оширишга ёрдам бериши керак.