Дунё

Афғонистонда денге иситмаси билан касалланиш 85 фоизга ошди

**Афғонистонда денге иситмаси ҳолатлари 85 фоизга ошди, ЖССТ огоҳлантирмоқда**

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, июл ойида Афғонистонда бир қанча юқумли касалликлар, жумладан, денге иситмаси, СОВИД-19, ўткир сувли диарея ва нафас йўллари инфексиялари сезиларли даражада кўпайган. Мавсумий авж олишлар ва ресурслар танқислиги мамлакат соғлиқни сақлаш тизимига катта босим ўтказмоқда.

ЖССТ июл ойида денге иситмасига шубҳа қилинган 473 та ҳолатни қайд этди, бу июн ойидаги 255 та ҳолатга нисбатан 85,5 фоизга кўпдир. Январ ойидан бери бу касалликдан ўлим ҳолатлари қайд этилмаган. Ташкилотнинг таъкидлашича, бу ўсиш охирги уч йилдаги мавсумий тенденсияларга мос келади.

Тасдиқланган СОВИД-19 ҳолатлари ҳам кескин ошган. Июн ойида 87 та ҳолат бўлган бўлса, июлда бу кўрсаткич 79,3 фоизга кўпайиб, 156 тага етган. Давлат лабораторияларида олинган 1488 та намунанинг 10,5 фоизида вирус аниқланган. Январ ойидан бери коронавирусдан ўлим ҳолатлари қайд этилмаган.

Суюқлик йўқотиш билан кечувчи ўткир сувли диарея ҳолатлари 31,6 фоизга кўпайиб, июн ойидаги 18 232 тадан июлда 23 985 тага етган. Июл ойида 14 киши вафот этган, бу июн ойидаги кўрсаткич билан бир хил. ЖССТ бу ўсишни ҳам ҳар йилги мавсумий ҳолат деб баҳолаган.

Июл ойида пневмония ва ўткир нафас йўллари инфексиясининг 78 082 та ҳолати қайд этилган, бу июн ойига нисбатан 18,9 фоизга кўп. Бу касаллик туфайли 198 киши вафот этган. Қизамиққа шубҳа қилинган ҳолатлар 6,1 фоизга ошиб, июнда 2414 тани, июлда эса 2562 тани ташкил этган. Июн ойида 11 киши вафот этган бўлса, июлда 9 та ўлим ҳолати қайд этилган.

Қрим-Конго геморрагик иситмаси эса июл ойида камайган касалликлар сирасига кирган. Июлда 302 та шубҳали ҳолат ва 9 та ўлим қайд этилган, июн ойида эса 483 та ҳолат ва 21 та ўлим бор эди. Касалланиш 37,5 фоизга камайган.

Ҳисоботга кўра, январдан июл ойигача Афғонистонда пневмония ва ўткир нафас йўллари инфексияси 780 561 марта қайд этилган ва 1563 киши вафот этган. Шу давр мобайнида ўткир диареянинг 84 140 та ҳолати ва 46 та ўлим, қизамиқнинг 17 403 та шубҳали ҳолати ва 71 та ўлим, Қрим-Конго иситмасининг 1258 та шубҳали ҳолати ва 55 та ўлим қайд этилган.

Йилнинг биринчи етти ойида денге иситмасига шубҳа қилинган 1651 та ва СОВИД-19 тасдиқланган 697 та ҳолат рўйхатга олинган. Бу икки касалликдан ҳеч ким вафот этмаган.

Касалликлар кўпайиши Афғонистонга қайтаётган муҳожирлар оқими билан ҳам боғлиқ. Бу чегарадаги ва бошқа ҳудудлардаги тиббий хизматларга босимни оширмоқда. ЖССТ маълумотига кўра, январдан июл ойигача бешта асосий чегара пункти орқали 1,07 миллиондан ортиқ киши Афғонистонга кириб келган.

Энг кўп одам Покистон билан чегарадаги Торхам пунктидан ўтган — 549 200 киши. Ислом Қала пунктидан 218 989, Милакдан 206 019, Спин Болдакдан 68 299 ва Баҳрамчадан 34 943 киши қайтган.

Етти ой давомида қайтган 1 077 450 кишининг 658 398 нафари оиласи билан, 419 052 нафари эса ёлғиз келган. Қайтганларнинг қарийб 80 фоизини эркаклар ташкил этган. Июл ойининг ўзида Афғонистонга 155 925 киши қайтган. Уларнинг 62 фоизи Покистондан келган.

Июл ойида чегара пунктларида 43 310 нафар қайтганлар ва йўловчилар юқумли касалликларга текширилган. ЖССТ кўмагидаги гуруҳлар 8939 кишини тиббий кўрикдан ўтказган.

Текширувлар қайтганлар орасида юқумли касалликларни аниқлаган. СОВИД-19 га шубҳа қилинган 301 кишининг 43 нафарида (14,3 фоиз) вирус топилган. Денге иситмасига шубҳа қилинган 98 кишидан 6 нафарида касаллик тасдиқланган. 116 та текширувдан 11 тасида ўткир диарея аниқланган.

ЖССТ бешта вилоятдаги 33 та бирламчи тиббий ёрдам муассасаси, шунингдек, махсус шифохоналарда хизмат кўрсатишни давом эттирмоқда. Ташкилот қўллаб-қувватлайдиган шифохона ва муассасалар июл ойида 78 021 нафар беморга амбулатор хизмат кўрсатган. 59 754 бемор зарур дори-дармонларни олган.

5 ёшгача бўлган 3563 нафар бола пентавалент ва қизамиққа қарши ваксинанинг учинчи дозасини олган. 687 нафар ҳомиладор ва туғиш ёшидаги аёл ваксина олган. Яна 1023 нафар ҳомиладор ва эмизикли аёлга чақалоқларни овқатлантириш бўйича маслаҳатлар берилган.

ЖССТ мавсумий касалликлар кўпайиши ва ресурслар чеклангани тиббий ёрдам кўрсатишни қийинлаштираётганидан огоҳлантирди.

“Касалликларнинг мавсумий авж олиши ва ресурслар етишмовчилиги эпидемияларга қарши курашиш саъй-ҳаракатларига жиддий босим ўтказмоқда”, дейилади ЖССТ хабарида.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш ҳамда ҳозир сайтни нечта одам ўқиётганини санаш учун cookie файлларидан фойдаланамиз — бу ҳисоб аноним, фақат браузерингиз очиқ турганда сақланади ва на сиз билан, на бошқа ташриф билан боғланмайди. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сизни ташрифлар орасида танийдиган ҳеч нарса сиз қабул қилмагунингизча ўлчанмайди.