Адвокат бўлишни орзу қилган, Австралияда фермада ишлаган ва “Титаник”даги ролни Леонардо Ди Каприога бой берган Метю Макконаҳи 57 ёшда
4-ноябр — Голливуднинг энг ўзига хос актёрларидан бири, “Даллас харидорлар клуби”, “Интерстеллар”, “Ҳақиқий детектив” ва “Жентлменлар” филмлари юлдузи Метю Макконаҳининг туғилган куни.

Адвокат бўлишни орзу қилган, Австралияда фермада ишлаган ва “Титаник”даги ролни Леонардо Ди Каприога бой берган Метю Макконаҳи 57 ёшда
Бугун Метю Макконаҳи “Оскар” совриндори, Голливуд афсонаси ва ўз авлодининг энг машҳур актёрларидан бири саналади. Аммо унинг муваффақият сари йўли кутилмаган бурилишларга бой бўлган. У романтик комедияларда келишган йигитлар образини яратди, ижодий инқирозни бошдан кечирди, бир неча йил кинодан четга чиқди, кейин эса етук, теран ва чинакам эркин инсон сифатида экранларга қайтди.
18 ёшида Австралияга бориб, фермада ишлаган
Макконаҳининг ҳаётидаги энг ноодатий босқичлардан бири 18 ёшида бошланган. Мактабни битиргач, у бир йил давомида алмашинув дастури орқали Австралияда яшаган. Шу даврда у нафақат австралиялик инглизча талаффузни ўзлаштирган, балки турли ишларни ҳам қилган. Жумладан, Наррандера шаҳридаги фермада ишлаган, саёҳат қилган ва кўпинча чодирларда тунаган.
Адвокат бўлмоқчи эди, аммо кинони танлади
Макконаҳи ёшлигида Голливуд ҳақида умуман ўйламаган. Унинг мақсади адвокат бўлиш эди. Бироқ тасодифан Ог Мандинонинг “Дунёдаги энг буюк савдогар” китобини ўқиб, бирданига ҳуқуқшунос эмас, балки ҳикоячи — воқеаларни сўзлаб берадиган инсон бўлишни истаётганини англаб етди.
Бу кутилмаган бурилиш унинг бутун келажагини белгилаб берди. У ҳуқуқшунослик факултетига кириш режасидан воз кечиб, кино санъати факултетига ўқишга кирди ва кейин кинога кириб бориш йўлларини излай бошлади.
Унинг илк роли Ричард Линклатернинг машҳур филмида бўлган.
1993-йилда у барда “Саросима” филмининг кастинг режиссёри билан танишиб қолди. Уни суратга олишга таклиф қилишди ва шу тариқа машҳур “Алригҳт, алригҳт, алригҳт” ибораси пайдо бўлди.
Бу жумла актёрнинг ташриф қоғозига айланди. Кейинчалик Макконаҳи бу иборани ўша жойнинг ўзида ўйлаб топганини тан олган, чунки у беғам йигит образига киришга ёрдам берган экан.
“Титаник”даги бош ролни ижро этиши мумкин эди
Макконаҳи Леонардо Ди Каприо ўйнаган Жек Доусон образини гавдалантириши мумкин бўлган актёрлардан бири эди. Унинг айтишича, “Титаник” учун Кейт Уинслет билан синовдан ўтгач, унга деярли ролни олгани айтилган. Аммо охир-оқибат режиссёр Жеймс Кемерон Жек образини Ди Каприога топширган.
Шу тариқа Макконаҳи кино тарихидаги энг машҳур романтик филмлардан бирида бош қаҳрамон бўлиш имкониятини бой берган. Албатта, бу унинг кейинги ютуқларига тўсқинлик қилмаган.
Келишган йигит амплуасидан чиқиш учун ўнлаб ролларни рад этди
2000-йилларнинг бошида Метю романтик комедиялар қироли бўлиб қолди. “Тўполон”, “Йигитдан 10 кунда қутулиш йўллари”, “Аҳмоқлар олтини” каби филмлар унга шуҳрат келтирди, бироқ актёр бир хил образда қолиб кетганди.
Бир куни у ҳаммасини тубдан ўзгартиришга қарор қилди: миллионлаб гонорар таклиф қилинса ҳам, бундай ссенарийларни рад эта бошлади. Ҳатто икки йил давомида умуман суратга тушмади.
“Макконассанс”
Актёрнинг қайтиши ҳақиқий ҳодисага айланди. Танқидчилар ҳатто бу жараён учун МсСонаиссансе (“Макконассанс”) деган атамани ўйлаб топишди. У бир қатор кучли драматик филмларда рол ўйнади: “Адвокат учун Линколн”, “Интерстеллар” ва, албатта, “Даллас харидорлар клуби”.
Айнан шу филм унга энг яхши эркак роли учун “Оскар” мукофотини олиб келди. Бу рол учун Макконаҳи 20 килограмм вазн ташлади ва ҳаёт учун курашаётган касал ковбой образига бутунлай кириб кетди. Ушбу муваффақиятдан кейин у жиддий актёр мақомини мустаҳкамлаб олди.
Ўсмирликдан бери кундалик ёзишни яхши кўради
Метю ҳақидаги энг қизиқарли фактлардан бири — у 30 йилдан ортиқ вақт давомида кундалик юритиб келади. 15 ёшидан бери у ўз фикрлари, ғоялари, тушлари ва уни илҳомлантирган воқеаларни ёзиб боради.
Кейинчалик бу ёзувлар 2020-йилда чоп этилган “Яшил чироқ” номли автобиографияси учун асос бўлди. Китоб оддий хотиралар тўплами эмас, балки фалсафий кузатишлар, ҳазил-мутойибалар ва ҳаётий сабоқлар жамланмаси бўлгани учун дарҳол бесцеллерга айланди.
Бир неча йил фургонда яшаган
Голливуддаги муваффақиятидан кейин Макконаҳи ҳашаматли қаср сотиб олиш ўрнига трейлерда яшашни танлади. У фургонини океан бўйига қўйиб, оддий завқлардан баҳраманд бўлди: сёрфинг, китоб ўқиш, аниқ йўналишсиз саёҳат қилиш.
Унинг сўзларига кўра, бу давр унга бахт мақомда эмас, балки эркинлик ҳиссида эканини тушунишга ёрдам берган. Кейинчалик актёр Техасдан уй сотиб олган бўлса-да, фургонни сақлаб қолган — баъзан у ёлғиз қолиш учун унда қаергадир жўнаб кетади.
40 ёшдан кейин уйланган
Метю доимо аёллар эътиборини тортган бўлса-да, у турмуш қуришга жиддий ёндашган. У бўлажак рафиқаси, бразилиялик модел Камила Алвес билан 2006-йилда танишган, аммо унга фақат 6 йилдан кейин турмуш қуришни таклиф қилган.
Ҳозир эр-хотин уч фарзандни тарбияламоқда. Макконаҳи кўпинча оиласи унга ҳаётда мустаҳкам туришга, йўналишини йўқотмасликка ва Голливуд васвасаларига берилмасликка ёрдам беришини айтади.
Сиёсатга қизиқиб, сайловларда қатнашишни жиддий ўйлаган
2021-йилда актёр кутилмаганда Техас штати губернатори лавозимига номзодини қўйиш имкониятини кўриб чиқаётганини маълум қилди. Бу баёнот кенг муҳокамаларга сабаб бўлди — кўпчилик буни жиддий қабул қилди, чунки Макконаҳи узоқ вақтдан бери фуқаролик фаоллиги ва хайрия ташаббуслари билан танилган эди.
Бироқ у ўз лойиҳалари орқали одамларга илҳом бериб, сиёсатга қараганда кўпроқ фойда келтириши мумкинлигини тан олиб, номзодини қўйишдан воз кечди. Шунга қарамай, у фаол жамоат арбоби бўлиб қолмоқда, руҳлантирувчи нутқлар сўзламоқда ва таълим дастурларини қўллаб-қувватламоқда.
У университетда дарс беради
2019-йилда Макконаҳи Техас университети профессори бўлиб, у ерда “Ссенарийдан экрангача” курсини ўқита бошлади. У талабалар билан филм яратиш тажрибасини бўлишади ва уларга ижодий ёндашувни амалий кўникмалар билан қандай уйғунлаштиришни тушунтиради.
Талабаларнинг айтишича, актёрнинг маърузалари шунчаки кино дарси эмас, балки ҳаёт сабоқларидир. Макконаҳи уларни ўзига содиқ бўлишга, муваффақияцизликлардан қўрқмасликка ва ўз йўлини топишга илҳомлантиради.
“Яшил чироқ” фалсафаси
Актёрнинг асосий ҳаётий тамойили — оғир вазиятларда ҳам “яшил чироқ”ни кўра билиш. Унинг фикрича, “яшил чироқ” — йўл қанчалик қийин бўлмасин, ҳаммаси ўз изида кетаётганининг белгиси.
Бу фалсафа унга карьерадаги инқирозлар, шахсий йўқотишлар ва шубҳалардан ўтишда ёрдам берган. Макконаҳи ишонч билан айтадики, агар ички хотиржамликни сақлаб, ҳаётга ишонсангиз, у сизни доимо тақдирингиз белгилаган манзилга олиб боради.

