«64 кишидан фақат уч киши тирик қолди». Ўзбекистонда Россия колониясидан Украинадаги урушга юборилган эркак судланди
Қашқадарё вилоятида бир эркакка ёлланма жангчилик учун 4 йилу 6 ой муддатга озодликни чеклаш жазоси тайинланди. Унинг сўзларига кўра, жисмоний ва психологик босимдан сўнг у Россия колониясидан Украинага қарши урушга юборилган. Суд эркакнинг ҳарбий контрактни мажбуран имзолаганига қўшилди.
«64 кишидан фақат уч киши омон қолди». Ўзбекистонда Россия колониясидан Украинадаги урушга юборилган эркак судланди
Қашқадарё вилоятида эркакка Россия томонида Украинага қарши урушда қатнашгани учун озодликни чеклаш жазоси тайинланди. Судда у шартномани имзолашга мажбурланганини билдирди.
А. Н. Россияга ишлаш учун кетиб, у ерда қурилишда меҳнат қилган. Унинг сўзларига кўра, кейинчалик Telegram орқали бир шахс билан танишган ва унинг кўрсатмаси билан белгиланган геолокациялар бўйича психотроп моддаларни етказиб беришни бошлаган. 2023 йилда, у бошқа бир шахсга таблеткаларни топшираётганда, Россия ҳуқуқ-тартибот органлари томонидан қўлга олинган.
Sudланувчининг айтишича, ўша йилнинг апрель ойида Россия суди уни психотроп моддаларнинг ноқонуний муомаласи учун етти йилга озодликдан маҳрум қилган.
У жазони Тамбовдаги 5-сонли ахлоқ тузатиш колониясида ўтаган. А. Н.нинг сўзларига кўра, муассаса ходимлари уни сабабсиз карцерга юборишган, оғир жисмоний машқларни бажаришга мажбур қилишган, кечалари ухлашга қўйишмаган ва Украинага қарши урушда қатнашиш учун шартнома имзолашга мажбурлашган. У шунингдек, колония ходимлари унинг мусулмон эканини била туриб, атайлаб чўчқа гўшти билан овқатлантиришганини таъкидлади.
2025 йил сентябрь ойида у шартнома имзолаган ва Россия-Украина чегараси яқинидаги полигонга юборилган. У ерда унга ҳарбий форма, АК-74 автомати берилган ва 30 кунлик тайёргарликдан ўтказилган.
Судланувчи бевосита жанговар ҳаракатларда қатнашганини инкор этди. шунга қарамай, суд унинг 2025 йил 1 сентябрдан октябрь охиригача «махсус ҳарбий операция»да иштирок этганини аниқлади.
А. Н.нинг сўзларига кўра, октябрь ойи охирида у бошқа икки эркак билан бирга полигондан қочиб кетган, шундан сўнг Москвага етиб олиб, яна қурилишга ишга жойлашган.
Шунингдек, судланувчи урушда қатнашиш учун полигонга мажбуран юборилган 64 нафар ўзбекистонликдан фақат уч киши қочиб, тирик қолганини, қолганлари эса ҳалок бўлганини таъкидлади. Ушбу маълумотлар ҳукмда унинг кўрсатмалари сифатида келтирилган.
Эркакнинг хотини судга маълум қилишича, 2025 йил сентябрь ойида эри унга урушда қатнашиш мажбурияти эвазига колониядан озод қилинганини айтган. Улар аудио ва видеоқўнғироқлар орқали алоқада бўлиб туришган. Эркак ҳарбий формада, қурол билан тушган фотосуратларини юборган. Октябрь ойида у хотинига қочиб кетганини ва Москвада эканини айтган.
Қочганидан кейин А. Н.нинг хорижга чиқиш паспорти бўлмагани сабабли, у Ўзбекистоннинг Москвадаги элчихонасига мурожаат қилган. Унинг сўзларига кўра, ходимлар қайтиш гувоҳномаси етти кундан кейин тайёр бўлишини айтишган. Бироқ у кутиб ўтирмаган ва танишлари орқали сохта ҳужжат олган.
2025 йил ноябрь ойида у Новосибирскда қўлга олинган. Толмачёво аэропортида гувоҳнома сохта экани аниқланган. Жорий йилнинг 25 майига қадар А. Н. вақтинча сақлаш ҳибсхонасида бўлган.
Кейинчалик Ўзбекистон элчихонаси унга ватанига қайтиш учун ҳақиқий гувоҳнома расмийлаштириб берган, шундан сўнг у Ўзбекистонга депортация қилинган.
Дастлаб А. Н.га нисбатан Ўзбекистон Жиноят кодексининг 154-моддаси 1-қисми (Ёлланмачлик) ва 154−1-моддаси 1-қисми (Хорижий давлатнинг ҳарбий хизматига кириш) бўйича айблов илгари сурилган эди.
Суд муҳокамаси якунларига кўра, суд иккинчи айбловни чиқариб ташлади. Ҳукмда таъкидланишича, бундай хизматга кириш ихтиёрий қарорни назарда тутади. Суд А. Н.нинг шартномани жисмоний ва психологик тазйиқ остида, мажбуран имзолаганини аниқланган деб топди.
Шу билан бирга, суд уни ёлланмачликда айбдор деб топди.
Жазо тайинлашда, дейилади ҳукмда, эркакнинг урушдаги иштирокини ўз ихтиёри билан тўхтатгани ва қочиб кетгани, пушаймон бўлгани, оиланинг ягона боқувчиси экани ва тўрт нафар фарзандни боқаётгани инобатга олинди.
Суд А. Н.га 4 йил 6 ой муддатга озодликни чеклаш жазосини тайинлади. Унга иш ёки ўқиш вақтидан ташқари уйдан чиқиш тақиқланади. Бундан ташқари, унга ресторанлар, қаҳвахоналарга ташриф буюриш, оммавий тадбирларда қатнашиш ва спиртли ичимликлар истеъмол қилиш, шунингдек, яшаш жойини ўзгартириш ва Қашқадарё вилояти ҳудудидан ташқарига чиқиш мумкин эмас.