“Қўлим қонга ботмаган ҳолда ватанимга қайтмоқчи бўлдим”. Россия-Украина урушида қатнашган 20 ёшли сурхондарёликнинг озодлиги 4,5 йилга чекланди

“Қўлим қонга ботмаган ҳолда ватанимга қайтмоқчи бўлдим”. Россия-Украина урушида қатнашган 20 ёшли сурхондарёликнинг озодлиги 4,5 йилга чекланди.

22-июл куни Сурхондарё вилояти Музработ тумани жиноят ишлари бўйича судида Россия-Украина урушида Россия томонида жанг қилган 20 ёшли А.Б. исмли фуқаронинг жиноят иши кўриб чиқилди. Бу ҳақда Газета суд ҳужжати билан танишиб, хабар берди.

Суднинг аниқлашича, А.Б. 2024-йил ноябр ойида Россияга бориб, 2025-йил ноябрида Россия Қуролли кучлари билан шартнома имзолаган ва Украинадаги жангларда иштирок этиш учун ҳарбий хизматга ёлланган. У Донецк вилоятидаги ўқув майдонида ҳарбий тайёргарликдан ўтиб, кейин Украина аскарларига қарши жангларга юборилган. Суд ҳужжатида қайд этилишича, А.Б. тўғридан-тўғри жангларда қатнашмасдан, сафдошларига озиқ-овқат етказиб бериш билан шуғулланган.

2026-йил март ойида у Россия Қуролли Кучларидан ўз хоҳишига кўра қочиб, Москвадаги Ўзбекистон элчихонасига мурожаат қилган ва “Ватанга қайтиш гувоҳномаси"ни олган. 28-март куни Ўзбекистонга қайтиб келган. Кейинчалик унинг телефонини кўздан кечириш чоғида Россия ҳарбий либосида, қўлида АК-74 автомати билан тушган фотосурат ва видеолари аниқланган.

А.Б. судда айбига тўлиқ иқрорлигини билдириб, 2024-йил ноябрида Россияга даромад орттириш мақсадида борганини айтди. У Москва вилоятидаги “Юнион фоод” озиқ-овқат базасида, кейин эса “Яндех гоо"да курер бўлиб ишлаганини маълум қилди.

“2025-йил октабр ойи бошларида сушига буюртма олдим. Манзилга етиб келганимда РФ полицияси келиб, ҳужжатларимни сўради. Шахсимни тасдиқловчи ҳужжатларимни кўрсатдим. Улар буюртма солинган сумкани очишимни сўрашди. Мен буюртмаларни очиш мумкин эмаслигини айтдим. Полиция ходимлари мумкин эканлигини айтиб, ўзлари сумкани очишди”, — деди у.

А.B.ning айтишича, полиция сумкадан суши ҳамда унга номаълум оқ кукунсимон, ўткир ҳидли модда солинган қора пакетни топган. Шундан сўнг у ушланган ва наркотик моддалар савдосида гумонланган.

“Мени тергов қилишиб, РФ ЖК 228-моддаси 4-қисми, яъни наркотик савдоси билан айблашиб, 2025-йил ноябр ойига қадар Москва шаҳридаги тергов ҳибсхонасида сақлашди”, — деди судланувчи.

“Мени Украинадаги урушда қатнашишга ундаб, зўравонлик ўтказишди”

А.Б. тергов ҳибсхонасида бўлган вақтида муассаса назоратчилари уни Россия-Украина урушида қатнашишга ундаганини, бунинг учун руҳий ва жисмоний босим ўтказилганини билдирди.

“Тергов ҳибсхонасида бўлган вақтимда муассаса назоратчилари доимий равишда РФ-Украина урушида қатнашишга ундаб, руҳий ва жисмоний зўравонлик ўтказиб келишган. Шундан сўнг, ноилож 27.11.2025-йилда РФ Қуролли Кучлари билан шартнома тузишга мажбур бўлганман”, — деди у.

Судланувчининг кўрсатмаларига кўра, 2-декабр куни у бошқа 50 нафар маҳбус билан бирга Ростов шаҳридаги базага олиб борилган. У ерда ҳужжатлар расмийлаштирилган, унга жетон берилган.

“Бир ойга яқин ҳарбий тайёргарликдан ўтдик”

А.Б. кейинчалик уларни Россия томони назоратидаги Донецк ҳудудидаги Шахтиёрск шаҳри Горное туманига олиб боришганини айтди. У ерда бир ойга яқин ҳарбий тайёргарликдан ўтказилган.

“Ҳарбий тайёргарлик вақтида окопда юриш, ўқ отиш, дрондан қочиш санъатларини ўргатишди. Ҳарбий тайёргарлик тугаганидан сўнг, менга АК-74 русумли қурол бириктиришди, кийим-кечак ҳамда бронежилет беришди”, — деди судланувчи.

Унинг айтишича, 2026-йил 10-февралда улар уруш чизиғига олиб борилган.

“Қўлим қонга ботмаган ҳолда ватанимга қайтмоқчи бўлдим”

А.Б. уруш чизиғида сафдошлари билан бирга ҳарбийларга озиқ-овқат ва керакли маҳсулотларни етказиб берганини айтди. У ерга борганидан кейин ҳудудни тарк этишни режа қилганини, жангларда бевосита иштирок этишдан қочганини билдирди.

“Уруш чизиғига борган вақтимда бу ердан тезроқ кетишни режа қилганман. Қўлим қонга ботмаган ҳолда ватанимга қайтмоқчи бўлиб, икки маротаба ушбу ҳудуддан қочишга ҳаракат қилганман”, — деди А.Б.

Судланувчининг кўрсатмаларига кўра, биринчи қочишга уринганида қўлга тушган ва 10 кун қамоқда сақланган. Унинг айтишича, шу вақтда тўрт кун давомида озиқ-овқат берилмаган, руҳий ва жисмоний тазьиқ ўтказилган.

“10 кундан кейин шу атрофдаги мактаб ҳудудига олиб боришиб, совуқ хонага қамаб қўйишди. Шу вақтда тожикистонлик Ариёл ва Захар исмли шахслар билан танишиб, у ердан қочишга йўл излай бошладик”, — деди судланувчи.

“Мактабнинг иккинчи қаватидан арқон ясаб қочдик”

А.Б. 1-март куни Ариёл ва Захар билан келишиб, мактаб биносидан қочганини билдирди: “Ушбу мактаб биносининг 2-қаватидан қўлбола арқон ясаб пастга тушдик ва транспорт воситасисиз қочиб кетиб, шу атрофдаги бузилган домларга яшириндик. Ростов шаҳригача икки ярим кунда яширин йўллар орқали етиб бордик”.

Унинг айтишича, кейин отаси орқали Музработ туманидан бўлган С.Х. билан боғланган ва у топиб берган таксида Москвага борган.

“Ҳарбий кийим ва ҳужжатларни ахлатга ташлаб юбордим”

А.Б. Москвага етиб боргач, ҳарбий либоси, ҳарбий гувоҳномаси ҳамда Россия томонидан берилган шахсини тасдиқловчи ҳужжатни ташлаб юборганини айтди.

Шундан сўнг у Москвадаги кўп қаватли уйлардан бирида ижарада турган ва Ўзбекистон элчихонасига мурожаат қилган. А.Б. 23-март куни Ватанга қайтиш гувоҳномасини олганини, 28-мартда эса Ўзбекистонга қайтиб келганини билдирди.

Судланувчи суддан қилган ишидан пушаймонлигини ва оилавий шароитини инобатга олиб, унга енгиллик беришни сўраган.

Суд А.B.ni Жиноят кодексининг 154-моддаси (Ёлланиш) 1-қисми ва 154−1-моддаси (Чет давлатларнинг ҳарбий хизматига, хавфсизлик, полиция, ҳарбий адлия органлари ёки шунга ўхшаш бошқа органларига хизматга кириш, ёлланиш) 2-қисмида назарда тутилган жиноятларни содир этганликда айбли деб топди.

Суд жазо тайинлашда А.B.ning қилмишидан чин кўнгилдан пушаймонлигини, ёшлигини, муқаддам судланмаганини, оилада ягона боқувчи эканини, оилавий шароитини, соғлиғи бузилишига сабаб бўлган енгил тан жароҳати олгани ва даволанишга муҳтожлигини жазони енгиллаштирувчи ҳолатлар сифатида инобатга олди. Жазони оғирлаштирувчи ҳолатлар мавжуд эмаслиги ҳам қайд этилди.

А.B.ga ЖКнинг 154-моддаси 1-қисми бўйича 4 йил, 154−1-моддаси 2-қисми бўйича 3 йил озодликни чеклаш жазоси тайинланди. Жазоларни қисман қўшиш орқали узил-кесил 4 йил 6 ой озодликни чеклаш жазоси белгиланди.

А.Б. жазони Музработ туманидаги яшаш жойида ўтайди. Унинг яшаш жойидан ишлаш ёки ўқишга бориши ва уй-жойига қайтиши учун зарур бўлган вақтдан ташқари қолган вақтда чиқиши чекланди.

Шунингдек, унга назорат қилувчи органнинг розилигисиз яшаш жойини ўзгартирмаслик ва Сурхондарё вилояти ҳудудини тарк этмаслик мажбуриятлари юклатилди.