Ўзбек сўми июл ойи охиридан бери 1% дан ортиққа ўсди
Июл ойи охиридан бери Ўзбекистон сўми АҚШ долларига нисбатан 1,04% га мустаҳкамланди, Алпари таҳлилчиси Анна Бодрова эса асосий бозор омиллари қаторида олтин экспортининг пасайишини тилга олди.
О'збекистон со'ми июл ойи охиридан бери 1% дан ортиққа қадрланиб, 2026-йил 6-август ҳолатига ко'ра бир АҚШ доллари учун 11 881 га етди. Алпари таҳлилчиси Анна Бодрованинг со'зларига ко'ра, бу охирги баҳолашдан бери 1,04% га о'сишни англатади. Июл ойида валюта долларга нисбатан 0,69% га қадрсизланди, гарчи унинг қиймати йил бошидан бери асосан барқарор бо'либ қолди.
Бодрова валюта бозорига сезиларли та'сир ко'рсатган нарса 2026-йил июн ойида олтин экспортининг ё'қлиги эканлигини та'кидлади. Натижада, йилнинг дастлабки олти ойида олтин экспорти 1,5 миллиард АҚШ долларини ташкил этди, бу январ-май ойлари умумий ко'рсаткичига тенг. Бу о'тган йилнинг шу даврига нисбатан қарийб 77% га пасайишни англатади, олтиннинг умумий экспортдаги улуши 37% дан 10% гача камайди.
Таҳлилчининг та'кидлашича, олтин экспортининг бу камайиши ташқи савдо ҳажми о'тган йилга нисбатан 7,4% га ошган бо'лса-да, мамлакатнинг хорижий валюта оқимига босимни кучайтирди. Бу шароитда сўм хорижий валютанинг муқобил манбаларига кўпроқ боғлиқ бўлиб қолди ва глобал иқтисодий ландшафтдаги ўзгаришларга кўпроқ мойил бўлиб қолди.
Бодрова шунингдек, миллий валютанинг барқарорлигини давом этаётган қатъий пул-кредит сиёсати билан боғлади. Марказий банкнинг асосий ставкаси 14% да қолмоқда, бу эса сўмда ифодаланган активларнинг жозибадорлигини оширади ва ички жамғармаларни рағбатлантиради. Шу билан бирга, барқарор иқтисодий ўсиш ички талабни сақлаб қолди, экспорт даромадларининг камайиши таъсирини қисман юмшатди.
Шунга қарамай, таҳлилчи сўм учун доимий хавфларни аниқлади. Буларга хорижий валюта оқимининг камайиши фонида портфел инвестициялари ва ташқи молиялаштиришга боғлиқлиги, энергия ва логистика харажатларининг ошиши туфайли импорт инфляциясининг ошиши эҳтимоли ва глобал молиявий шароитларнинг янада чекловчи истиқболлари киради.
Август ойидаги келгуси ҳафтада Бодрова АҚШ доллари/ўзбек сўми алмашинув курси бир доллар учун 11 800 дан 12 050 сўмгача ўзгаришини тахмин қилмоқда.