Ўзбекистон хавф остида: БМТ зилзилаларга тайёргарликни кучайтиришга чақирмоқда
О'збекистон хавф остида – БМТ потенциал зилзилаларга тайёргарликни кучайтиришга чақирди. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Марказий Осиё давлатларини потенциал вайронкор зилзилаларга тайёргарликни кучайтиришга чақирди ва уларнинг барча табиий офатларнинг энг ҳалокатлиси эканлигини та'кидлади.
БМТ ма'лумотларига ко'ра, 2000-йилдан 2023-йилгача бо'лган барча табиий офатлардан келиб чиққан о'лимларнинг ярмидан ко'пини зилзилалар ташкил этган. Мутахассислар, айниқса, сайёрамиздаги энг фаол тектоник зоналардан бири бо'лган Шимолий Анадолу ёриг'и яқинида жойлашган Истанбулдаги вазиятдан хавотирда.
2025-йилда о'тказилган тадқиқот шуни ко'рсатдики, Мармара денгизи остидаги ёриқ тахминан 7 магнитудали зилзилани келтириб чиқариши мумкин. Келгуси о'н йилликларда Истанбул ҳудудида бундай ҳодисанинг эҳтимоли 40-60% ни ташкил қилади.
Марказий Осиё ҳам хавф остида. Жуда юқори сейсмик хавфга эга ҳудудларга деярли бутун Қирг'изистон ва Тожикистон, шунингдек, Қозог'истон, Туркманистон, О'збекистон ва Жанубий Кавказнинг бир қисми киради. Қирг'изистон, Тожикистон ва О'збекистон чегарасида тахминан 11 миллион киши истиқомат қиладиган Фарг'она водийси айниқса заиф деб ҳисобланади.
БМТ 2023-йилда Туркия ва Сурияда содир бо'лган вайронкор зилзилалар табиий офатлардан кейин касалхоналар фаолиятини сақлаб қолишнинг жуда муҳимлигини ко'рсатганини та'кидлади. Агар тиббий муассасалар офатдан кейинги дастлабки соатларда ишдан чиқса, минглаб жабрланувчилар зарур ёрдамсиз қолиши мумкин.
Тайёргарлик чораларига келсак, ЖССТ мутахассислари зилзилаларга тайёргарлик ко'риш уларнинг оқибатларини бартараф этишдан анча арзон эканлигини та'кидлайдилар. БМТ ма'лумотларига ко'ра, сейсмик хавфсизлик талабларига жавоб берадиган янги касалхона қуриш лойиҳа нархини 4% дан ошмайди, мавжуд биноларни модернизация қилиш эса уларнинг нархининг тахминан 1% ни талаб қилади.
Тиббий инфратузилмани мустаҳкамлашдан ташқари, халқаро ташкилотлар шошилинч тиббий ёрдам хизматларини доимий тайёргарликда сақлашни, мунтазам машқлар о'тказишни, халқаро ҳамкорликни ривожлантиришни ва қариялар ва ногиронлар каби энг заиф гуруҳларни ҳимоя қилишга алоҳида э'тибор беришни тавсия қилади.