ЛИВЕ: «Самарканд-2028» сунъий йўлдошининг учирилиши
Ўзбекистон 5 август куни «Самарканд-2028» гиперспектрал Ерни масофадан зондлаш сунъий йўлдошини орбитага чиқаришни режалаштирмоқда. Учириш Хитойдаги Ҳаиян-Восток космодромидан, Тошкент вақти билан соат 07:00 дан 09:00 гача амалга оширилади.
ЖОНЛИ ЭФИР: «Самарканд-2028» сунъий йўлдошининг парвози
Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон 5-август куни «Самарканд-2028» номли гиперспектрал Ерни масофадан зондлаш сунъий йўлдошини орбитага чиқаришни режалаштирмоқда. Ушбу учириш Хитойнинг Ҳаиян-Восток космодромидан амалга оширилиши кутилмоқда ва Тошкент вақти билан соат 07:00 дан 09:00 гача бўлиб ўтиши тахмин қилинмоқда.
«Самарканд-2028» Ерни масофадан зондлаш сунъий йўлдошининг учирилиши «Ўзбеккосмос» агентлигининг ЁуТубе-каналида жонли эфирда намойиш этилмоқда.
Ушбу сунъий йўлдош Хитойнинг STAR.VISION компанияси томонидан Ўзбекистоннинг Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги — «Ўзбеккосмос» билан ҳамкорликда яратилган. Агентлик ушбу миссияни миллий космик дастурни ривожлантириш, замонавий технологияларни жорий этиш ҳамда Ўзбекистон ва Хитой ўртасидаги илмий-технологик ҳамкорликни мустаҳкамлаш йўлидаги муҳим қадам деб ҳисоблайди.
«Самарканд-2028» гиперспектрал Ерни масофадан зондлаш сунъий йўлдошлари туркумига киради. Анъанавий, чекланган спектрал диапазонларда ишлайдиган сунъий йўлдошлардан фарқли ўлароқ, у Ер юзасидан қайтган нурланишни 20 дан ортиқ спектрал диапазонда таҳлил қилиш имкониятига эга. Бу қишлоқ хўжалиги экинларининг ҳолати, сув ва табиий ресурслар, атроф-муҳит ҳақида янада батафсил маълумот олиш, шунингдек, ердан фойдаланишдаги ўзгаришларни кузатиш имконини беради.
Аппаратнинг асосий хусусиятларидан бири — «Ўзбеккосмос» мутахассислари томонидан ишлаб чиқилган сунъий интеллект модули. У сунъий йўлдош маълумотларининг бир қисмини Ерга узатишдан олдин бевосита космик аппарат бортида қайта ишлаш учун мўлжалланган. Агентлик маълумотларига кўра, бу узатиладиган ахборот ҳажмини қисқартириш, зарур маълумотларни тезроқ олиш ва уларни кейинги таҳлил қилиш самарадорлигини ошириш имконини беради.
Сунъий йўлдошдан олинадиган маълумотларни қишлоқ хўжалиги, сув ресурсларини бошқариш, атроф-муҳит ва табиий ресурслар мониторинги, фавқулодда вазиятларни эрта аниқлаш, шаҳарсозлик ҳамда ердан оқилона фойдаланиш соҳаларида қўллаш режалаштирилмоқда. Лойиҳа, шунингдек, космик техника, сунъий интеллект ва сунъий йўлдош маълумотларини қайта ишлаш йўналишларида миллий мутахассисларни тайёрлаш учун технологик майдон сифатида ҳам хизмат қилади.
«Самарканд-2028» номи 2028-йилда Самарқанд шаҳрининг 79-Халқаро астронавтика конгрессига мезбонлик қилиши билан боғлиқ. Ушбу форумни Ўзбекистонда ўтказиш тўғрисидаги қарор 2025-йилда Сиднейда (Австралия) бўлиб ўтган Халқаро астронавтика конгрессида қабул қилинган эди.
Агентликда учириш вақти ноқулай об-ҳаво шароитлари ёки техник хавфлар юзага келган тақдирда ўзгартирилиши ёки бошқа муддатга кўчирилиши мумкинлигини таъкидлашди. Бундай қарорлар халқаро амалиётда одатий ҳол бўлиб, космик миссия хавфсизлиги ва барча тизимларнинг ишончли ишлашини таъминлаш мақсадида қабул қилинади.