АҚШ Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Ўзбекистонда пахта толаси ишлаб чиқариш ҳажмининг 3 фоизга ошишини башорат қилмоқда.
АҚШ Қишлоқ хо'жалиги вазирлиги О'збекистонда пахта толаси ишлаб чиқариш 3% га о'сишини кутмоқда
О'збекистон, Тошкент – Podrobno.uz ахборот агентлиги. О'збекистон пахта саноати о'згаришларни давом эттирмоқда: мамлакат пахта толаси ишлаб чиқаришни ко'пайтирмоқда, маҳаллий қайта ишлашни ривожлантирмоқда ва хомашё экспорти моделидан аста-секин воз кечмоқда. АҚШ Қишлоқ хо'жалиги вазирлиги (УСДА) ма'лумотларига ко'ра, пахта толаси ишлаб чиқариш 2026/27 мавсумида тахминан 3% га ошади. Бироқ, саноат ҳали ҳам самарадорликни ошириш, сувдан оқилона фойдаланиш ва рақобатбардошликни кучайтиришда қийинчиликларга дуч келмоқда.
УСДА ҳисоботига ко'ра, О'збекистонда пахта толаси ишлаб чиқариш 2026/27 мавсумида 3,3 миллион тойдан 3,4 миллион тойгача ошади. Бу тахминан 718 000 дан 740 000 тоннагача ёки деярли 22 000 тоннага о'сишга то'г'ри келади.
Бу о'сишга экиш майдонини ко'пайтириш орқали эмас, балки юқори ҳосилдорлик орқали эришиш кутилмоқда. Ҳосил йиг'им-терими майдони тахминан 900 000 гектарни ташкил этади, о'ртача ҳосилдорлик эса гектарига 823 дан 857 килограммгача ошади.
Хом ашё экспортидан илг'ор қайта ишлашгача
Со'нгги йилларда О'збекистон пахта саноатида таркибий о'згаришлар юз берди. Мамлакат хом пахта экспорти о'рнига юқори қо'шимча қийматга эга товарлар - ип, мато ва тайёр то'қимачилик маҳсулотларини ишлаб чиқаришга э'тибор қаратмоқда.
Асосий воситалардан бири пахта етиштириш, қайта ишлаш ва тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқаришни бирлаштирган кластер моделига айланди. Бу ёндашув мамлакат ичида қайта ишлашни ко'пайтириш, узоқроқ ишлаб чиқариш занжирларини яратиш ва саноат самарадорлигини ошириш имконини беради.
Ишлаб чиқаришнинг ошишига қарамай, пахта толасининг ички исте'моли ҳали ҳам ишлаб чиқаришдан ошиб кетади.
УСДА ҳисоб-китобларига ко'ра, 2026/27 йилги мавсумда мамлакат то'қимачилик саноати тахминан 871 000 тонна пахта толасини исте'мол қилади - яна, ички ишлаб чиқарилганидан ко'проқ. Бу ҳолат то'қимачилик саноатининг доимий ривожланиши ва қайта ишлаш қувватларининг кенгайиши билан изоҳланади.
Ижобий тенденцияга қарамай, саноат бир қатор муҳим муаммоларга дуч келмоқда. Сув ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш асосий устувор вазифа бо'либ қолмоқда. Пахта етиштириш асосан суг'оришга бог'лиқ, шунинг учун замонавий суг'ориш тизимлари ва сувни тежайдиган технологияларни жорий этиш кейинги ривожланишнинг калитидир.
Ҳосилдорликни ошириш ҳам бир хил даражада муҳимдир. Бунинг учун замонавий қишлоқ хо'жалиги технологиялари, юқори сифатли уруг'лар ва ишлаб чиқаришни бошқариш тизимларини такомиллаштириш керак.
Чуқур қайта ишлашни янада ривожлантириш ускуналарга, янги технологияларга инвестицияларни ва малакали мутахассисларни тайёрлашни талаб қилади. Жаҳон бозорида рақобатбардош бо'лиш учун саноат маҳсулот сифатини, ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириши ва халқаро барқарорлик стандартларига жавоб бериши керак.
Илгари хабар қилинганидек, О'збекистон глобал пахта ишлаб чиқаришнинг тахминан 2% ни ташкил қилади, бу эса мамлакатни ушбу экиннинг етакчи о'нта ишлаб чиқарувчиси қаторига қо'шади, гарчи унинг ишлаб чиқариш ҳажми ҳали ҳам глобал етакчиларникидан анча паст бо'лса ҳам.