Zoʻravonlik uchun umrbod qamoq jazosi, raqamli formatdagi pensiyalar va fuqarolarning haddan tashqari qarzdorligi — hafta yangiliklari
Zoʻravonlik uchun umrbod qamoq, raqamli pensiyalar va fuqarolarning qarzdorligi — hafta yangiliklari
Oʻzbekistonda bolalarga nisbatan jinsiy xususiyatdagi jinoyatlar uchun umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi taklif etilmoqda. Pensiya tizimi raqamli formatga oʻtkazilmoqda: pensiyalarning bir qismi avtomatik tarzda tayinlanadi, boʻlajak toʻlovni esa oldindan hisoblab chiqish mumkin boʻladi. Aholi tobora koʻproq kreditlarga botmoqda — olti yil ichida qarzdorlik olti barobar oshdi. Ruxsatsiz koʻp qavatli uylarni noqonuniy qurganlik uchun 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilmoqda. Shaxmat Olimpiadasi chempionlarini uy-joy, avtomobillar va 200 ming dollardan pul mukofoti kutmoqda. Davlat organlari Yangi Toshkentga koʻchmoqda, ularning binolari esa sotuvga qoʻyilmoqda.
Bolalarga qarshi jinoyatlar uchun umrbod qamoq: jazo kuchaytirilmoqda
Senat 14 yoshga toʻlmagan bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik uchun javobgarlikni sezilarli darajada kuchaytiruvchi — hattoki umrbod ozodlikdan mahrum qilishgacha boʻlgan qonunni maʼqulladi.
Jazoni kuchaytirish uchun asoslar jiddiy: deputat Gulruh Aʼzamovaning maʼlumotlariga koʻra, 2022–2025 yillar davomida 14 yoshga toʻlmagan bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik holatlari boʻyicha 445 ta jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan. Yangi qonun 25 yilgacha yoki umrbod ozodlikdan mahrum qilishni, oʻta ogʻir jinoyatlar boʻyicha daʼvo muddatini bekor qilishni, shuningdek, qasddan sodir etilgan jinoyat bolaning oʻlimiga olib kelgan hollarda shartli va muddatidan oldin ozod qilishni taqiqlashni nazarda tutadi. Shu bilan birga, nafaqat jazo chorasi oʻzgarmoqda: jabrlangan bolalarga bepul yuridik yordam koʻrsatiladi, soʻroq jarayonlari videotasvirga olinadi, qarindoshlar tomonidan zoʻravonlik sodir etilganda esa jarayonga vasiylik va homiylik organlari albatta jalb etiladi.
Endi muhim masala — bu choralar amaliyotda qanchalik samarali ishlashida: jazoning kuchaytirilishi jinoyatlar uchun javobgarlikni oshirishi mumkin, biroq zoʻravonlikni erta aniqlash, tergov paytida bolani himoya qilish va bunday holatlarning real profilaktikasini taʼminlash ham xuddi shunday muhimdir. Qonun prezident tomonidan imzolanganidan keyin kuchga kiradi.
Pensiya raqamli formatga oʻtmoqda
Oʻzbekiston pensiya tizimini sezilarli oʻzgarishlar kutmoqda: qogʻozbozlik kamayadi, avtomatik qarorlar koʻpayadi va keksalikda davlat qancha toʻlashini oldindan bilish imkoniyati paydo boʻladi.
2027 yildan boshlab Pensiya jamgʻarmasi toʻliq raqamli formatga oʻtadi — qogʻoz hujjatlarni qabul qilish toʻxtatiladi, pensiyalarning bir qismi esa avtomatik tarzda tayinlanadi. Shu bilan birga, ayrim fuqarolarda pensiyaga ertaroq chiqish imkoniyati paydo boʻladi: kamida 25 yil ish stajiga ega 58–60 yoshli erkaklar va kamida 20 yil ish stajiga ega 53–55 yoshli ayollar, agar ishdan boʻshatilganidan keyin uch oy davomida ularga munosib ish topilmasa, muddatidan oldin pensiyaga chiqish huquqiga ega boʻladilar. Rasmiylashtirish YAIDXP orqali amalga oshiriladi, xizmatning oʻzi esa bepul koʻrsatiladi.