Xitoydan Yevropaga 3 kunda: Qozog‘iston 35 mlrd dollarlik yangi marshrutni ishga tushirmoqda
Qozog‘iston Xitoydan Yevropaga yuk tashish muddatini 3 kungacha qisqartiruvchi, qiymati 35 milliard dollarlik yangi marshrutni ishga tushirmoqda. Bu haqda “Zakon.kz” xabar berdi.
Mamlakat Xitoy va Yevropa o‘rtasidagi O‘rta koridorni mustahkamlash maqsadida transport infratuzilmasiga katta sarmoyalar kiritmoqda. Yangi yo‘llar va temiryo‘llar qurilmoqda, portlar va aeroportlar modernizatsiya qilinmoqda.
Qozog‘iston Prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayevning ta’kidlashicha, qurilishi boshlangan Beyneu—Saksaul avtomobil yo‘li Xitoy va Yevropani bog‘lovchi “oltin ko‘prik” vazifasini o‘taydi. Ushbu loyiha yakunlangach, yuk tashish masofasi 1000 kilometrga, yetkazib berish vaqti esa 3 kungacha qisqaradi.
So‘nggi yetti yil ichida Qozog‘iston transport infratuzilmasiga qariyb 35 milliard dollar sarmoya kiritdi. Natijada, O‘rta koridor bo‘ylab yuk tashish hajmi 5 barobarga oshib, 2025-yilda 4,5 million tonnadan ortiqni tashkil etdi.
**Temiryo‘llar va raqamlashtirish**
Yaqinda 1 milliard dollarlik Do‘stlik—Mo‘yinti temiryo‘lining ikkinchi tarmog‘i qurib bitkazildi. Bu poyezdlar o‘tkazuvchanligini kuniga 12 juftdan 60 juftgacha oshirdi. Shuningdek, Olmaota atrofida 75 kilometrlik chetlab o‘tish temiryo‘li va 300 kilometrlik Ayag‘oz—Baqti yo‘nalishi qurilmoqda. Xorgos quruqlikdagi porti ham kengaytirildi.
Bojxona tartib-taomillari va raqamli tizimlar ham tartibga solindi. Natijada, konteynerlar Xitoydan Gruziya portlariga bor-yo‘g‘i 11–13 kunda yetib bormoqda.
**Avtomobil yo‘llari va aviatsiya**
Mamlakatda G‘arbiy Yevropa—G‘arbiy Xitoy yo‘lagining 2787 kilometrlik qismi modernizatsiya qilindi. TRACE dasturi doirasida yo‘llarni kengaytirishga 1,5 milliard dollardan ortiq mablag‘ yo‘naltirildi. Bu tranzit vaqtini 11 kundan 5 kungacha qisqartiradi.
Aviatsiya sohasi ham jadal rivojlanmoqda. 2025-yilda Qozog‘iston aeroportlari qariyb 32 million yo‘lovchi va 173 ming tonna yukka xizmat ko‘rsatdi. Olmaota va Ostona aeroportlari kengaytirilmoqda. Ostonaga Cargolux va Pacific Cargo kabi dunyoning yirik yuk tashuvchi aviakompaniyalari parvozlarni yo‘lga qo‘ydi. 2026-yilda xalqaro yo‘nalishlar soni 135 taga yetkaziladi.
**Kaspiy portlari va 2030-yilgacha bo‘lgan strategiya**
Oqtov va Qurik portlari modernizatsiya qilindi. Oqtovda yangi konteyner habi qurildi. Portlarning umumiy quvvati yiliga 21,6 million tonnadan oshdi. Bu infratuzilma Ozarbayjon va Gruziya portlari hamda Boku—Tbilisi—Qars temiryo‘li bilan integratsiya qilinmoqda.
Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoy va Yevropa o‘rtasidagi quruqlikdagi yuk tashishning 83 foizi Qozog‘iston hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Mamlakat 2030-yilgacha mo‘ljallangan strategiya asosida Yevrosiyoning asosiy transport-logistika habiga aylanishni maqsad qilgan.