Xili konferentsiyadagi nutqida Buyuk Britaniya uchun «yangi industriallashtirish davri»ni vaʼda qiladi
Kantsler dushanba kuni Leyboristlar partiyasining yillik konferentsiyasidagi nutqida Britaniya kemasozligini rivojlantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni taqdim etadi.

Xili konferentsiyadagi nutqida Buyuk Britaniya uchun «yangi sanoatlashish davri»ni vaʼda qiladi
Jon Xili dushanba kuni kantsler sifatida Leyboristlar partiyasi konferentsiyasidagi ilk nutqida Buyuk Britaniya uchun «yangi sanoatlashish davri»ni vaʼda qiladi.
Xili delegatlarga «koʻmir konlarimiz qaytib kelmasligini», ammo Leyboristlar ilgʻor ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash orqali Britaniyaning sanoat oʻtmishini «zamonaviy davr uchun» qayta shakllantirishini aytadi.
U shuningdek, Britaniyaning kemasozlik sohasini mustahkamlash rejalarini, jumladan, Qirollik harbiy-dengiz flotining suzuvchi doklari va dengiz tadqiqot kemasi uchun yangi buyurtmalarni taqdim etadi.
Oʻzining ilk byudjeti eʼlon qilinishiga atigi bir oy qolganda, kantsler hukumat qarzlarining ortib borayotgan xarajatlarini qoplash uchun xarajatlarni qisqartirish yoki soliqlarni oshirish bosimiga duch kelmoqda.
Shunday boʻlsa-da, uning Leyboristlar partiyasining Liverpuldagi yillik konferentsiyasida soʻzlaydigan nutqida byudjet rejalari haqida biror-bir tafsilotlarni ochiqlashi kutilmayapti.
Buning oʻrniga, u oʻzi «Britaniyaga yangi ishonch» deb taʼriflaydigan gʻoya atrofida qurilgan Britaniya sanoatining kelajagi uchun koʻtarinki ruhdagi qarashni taqdim etishga harakat qiladi.
Sobiq mudofaa vaziri Klayddagi (Fasleyn) Hazrati Oliylari Qirollik harbiy-dengiz bazasidagi uchta yangi suzuvchi dok xalqaro tenderga qoʻyilmasdan, Buyuk Britaniyaning oʻzida qurilishini eʼlon qiladi.
Yangi doklar rejasi ilk bor 2023 yilda eʼlon qilingan edi va ular Fasleynning Britaniya suv osti kemalarining keyingi avlodi uchun moʻljallangan inshootlarini yaxshilashi kutilmoqda.
Ushbu doklar Qirollik harbiy-dengiz floti kemasozlik zavodlarini modernizatsiya qilish boʻyicha 15 milliard funt sterlinglik kengroq dasturning bir qismi boʻlib, 2030 yillarning boshida foydalanishga topshirilishi kutilmoqda.
Davlat birinchi kotibi Luiz Xeyg yakshanba kungi nutqida hukumat «yangi qayta sanoatlashish davri» rejalari doirasida yangi dengiz tadqiqot kemasiga ham buyurtma berishini aytdi.
Kantsler ushbu kema uchun 115 million funt sterling mablagʻ ajratilishini eʼlon qilishi kutilmoqda, u ham 2030 yillarning boshida foydalanishga topshirilishi kerak.
Nutqidan oldin Xili shunday dedi: «Britaniya kemasozlik zavodlarini qoʻllab-quvvatlash orqali biz nafaqat milliy xavfsizlikni kuchaytirmoqdamiz, balki bugungi kunda oʻsishni taʼminlaydigan va ayni paytda mamlakatga kelajak uchun zarur boʻlgan imkoniyatlarni yaratadigan tarmoqlarning barqarorligini ham taʼminlamoqdamiz».
Muxolifatdagi soyali kantsler Endryu Griffit bu rejalarni «mablagʻ qayerdan kelishi aniq boʻlmagan», «qayta isitilgan bayonotlar» deb atadi.
U qoʻshimcha qildi: «Leyboristlar Britaniya mudofaasini moliyalashtirish uchun zarur boʻlgan qiyin qarorlarni qabul qilishdan qochishmoqda.
Ular taklif qila oladigan yagona narsa — qayta eʼlon qilingan doklar va Xilining navbatdagi quruq vaʼdalaridir. Faqat Konservatorlar mudofaani moliyalashtirish uchun ijtimoiy taʼminot xarajatlarini qisqartiradi».
Ushbu qaror uchun kampaniya olib borgan GMB kasaba uyushmasi milliy kotibi Sharlott Brampton-Chaylds bu Buyuk Britaniyaning kemasozlik sektori uchun «ulkan turtki» boʻlishini aytdi.
«Juda uzoq vaqt davomida serdaromad shartnomalar xorijdagi — koʻpincha subsidiyalanadigan — verflarga yuborildi.
Bu siyosat Buyuk Britaniya verflarini va ularga qaram boʻlgan jamoalarni jonlantirishi mumkin», — deya qoʻshimcha qildi u.
Seshanba kuni oʻz konferentsiyasida katta nutq soʻzlashi kutilayotgan Bosh vazir Endi Bernem avvalroq Britaniyani «qayta sanoatlashtirish» niyati haqida, jumladan, oʻtgan hafta AQSh Prezidenti Donald Tramp bilan boʻlib oʻtgan muzokaralarda gapirgan edi.
Biroq dushanba kuni eʼlon qilinadigan soʻrovnomada Britaniya sanoatchilari konfederatsiyasi (CBI) sentyabrgacha boʻlgan uch oy ichida chakana savdo va xizmat koʻrsatish kabi asosiy tarmoqlarda iqtisodiy faollik pasayganini, ishlab chiqarish esa nisbatan kamroq darajada pasayganini koʻrsatadi.
CBI bosh iqtisodchisi oʻrinbosari Alpesh Paleyaning aytishicha, energiya va bandlik xarajatlarining oshishi, zaif talab bilan birga, foyda marjasini siqib chiqarishda davom etmoqda.
U qoʻshimcha qildi: «Kelgusi oydagi byudjet oldidan noaniqlik ham baʼzi tarmoqlardagi faollikni jilovlab turibdi.
Yangi fiskal bosimlar fonida, byudjet ishga qabul qilish, investitsiya kiritish va biznes yuritish xarajatlarining yanada oshishiga yoʻl qoʻymaslik uchun aniq qizil chiziq tortishi kerak».
Kantsler, shuningdek, Leyboristlar partiyasini qoʻllab-quvvatlovchi baʼzi kasaba uyushmalari tomonidan yashash tannarxi muammosini hal qilish uchun koʻproq choralar koʻrish bosimiga duch kelmoqda.
Unite kasaba uyushmasi bosh kotibi Sheron Grem Xilini oʻz byudjetida «ishchilar va ishchilar sinfi uchun biror narsa qilishga» chaqirdi.
U uni «odamlarning choʻntagiga pul qaytarish» uchun daromad soligʻi chegaralarini muzlatishdan chiqarishga va energiya toʻlovlari boʻyicha keyingi choralarni koʻrishga undadi.
Konferentsiyadagi nutqida Xili, shuningdek, Angliyadagi ishchilarga yangi koʻnikmalarni egallashga va texnologiyalar, jumladan, sunʼiy intellekt ish joyini oʻzgartirayotgan bir paytda moslashishga yordam berish uchun kasaba uyushmalari tomonidan boshqariladigan oʻquv dasturini qayta tiklash rejalarini eʼlon qiladi.
Kasaba uyushmalari taʼlim jamgʻarmasi hukumatning mavjud byudjetlaridan ajratilgan 15 million funt sterling miqdoridagi soliq toʻlovchilar mablagʻini oladi.
Undan foydalanish uchun xodimlarning kasaba uyushmasi aʼzosi boʻlishi shart emas, yordam boshlangʻich ingliz tili, matematika va raqamli koʻnikmalardan tortib, ilgʻor ishlab chiqarish kabi oʻsib borayotgan tarmoqlardagi ish oʻrinlari uchun oʻqitishgacha boʻlgan sohalarni qamrab oladi.

