Xayriya tashkilotlari mebel tanqisligi tufayli «har qachongidan ham bandroq»
Xempshirdagi xayriya tashkilotlari BBC ga mebel kambagʻalligi ortib borayotgan muammoga aylanayotganini aytmoqda.
Xayriya tashkilotlari mebel qashshoqligida yashayotgan odamlarga yordam berishda "har qachongidan ham bandroq" ekanliklarini aytmoqda.
BBC South Gempshirda bu muammodan aziyat chekayotgan odamlar va tashkilotlar bilan gaplashdi. Bunga End Furniture Poverty milliy xayriya tashkilotining Buyuk Britaniyada olti millionga yaqin odam karavot, plita va muzlatgich kabi eng zarur narsalarsiz yashayotgani haqidagi bayonoti sabab boʻldi.
Bir guruh parlament aʼzolari ham hukumatni ushbu muammoni hal qilish boʻyicha milliy strategiya yaratishga chaqirmoqda. Ularning taʼkidlashicha, xavfsiz, mustahkam va barqaror uy kundalik hayot uchun zarur boʻlgan asosiy mebellardan foydalanish imkoniyatini oʻz ichiga olishi kerak.
Hukumat xonadonlarni qoʻllab-quvvatlash uchun allaqachon choralar koʻrilayotganini bildirdi.
Yordamga muhtoj boʻlganlardan biri Yana Osibchukdir. U urush boshlanganidan keyin oʻgʻli, iti va ikkita chemodani bilan Ukrainadan Buyuk Britaniyaga kelgan va ijtimoiy uyga joylashtirilgan.
"U mutlaqo boʻsh edi - hech qanday mebel, plita, muzlatgich va pol qoplamasi yoʻq edi", deydi u.
Яна Southampton City and Region Action to Combat Hardship (Scratch) ташкилотига йўналтирилган.
"Bu hayotimni haqiqatan ham oʻzgartirdi", dedi u.
Ammo Yananing tajribasi yagona holat emas. Ijtimoiy uylarning aksariyati mebelsiz topshiriladi.
Scratch 27 yildan beri faoliyat yuritib kelmoqda va bosh ijrochi direktor Mayk Teylor xayriya tashkiloti "hozir har qachongidan ham bandroq" ekanini aytdi.
"Bizda hamisha ish tirband, joʻnatmalar jadvalimiz har hafta toʻlib ketadi", dedi u.
"Har kuni ikkita furgonimiz yoʻlga chiqadi."
Uning aytishicha, xonadon byudjetlariga tushayotgan bosim omillardan biri, ammo odamlarning yordamga muhtoj boʻlib qolishiga koʻpgina boshqa sabablar ham bor.
"Bu ularning hayotida inqiroz yuz bergani, munosabatlardan yoki oilaviy zoʻravonlikdan qochishga majbur boʻlgani va oqibatda mebelsiz uyda qolib ketgani boʻlishi mumkin", dedi u.
"Ularning yonida farzandlari boʻlishi mumkin. Ularda ortiqcha daromad yoʻq. Ularda qaytadan oyoqqa turib olish uchun imkoniyat yoki mablagʻning oʻzi yoʻq."
Scratch xayriya ehsonlari va shahar kengashi ajratadigan grantlarga tayanadi. Sogʻlom toʻplamlarni yigʻib, ularni odamlarga minimal narxlarda sotadi.
Xayriya tashkiloti aholi bilan bevosita ishlamaydi, balki shahar kengashi, uy-joy uyushmalari yoki ijtimoiy xodimlar kabi boshqa mutaxassislarning yoʻnaltirishi boʻyicha qabul qiladi.
End Furniture Poverty milliy xayriya tashkiloti mebel qashshoqligini ijtimoiy jihatdan maqbul turmush darajasiga erishish uchun zarur boʻlgan har qanday uy mebeli yoki maishiy texnika buyumini olish, sotib olish yoki saqlash imkoniyatining yoʻqligi deb taʼriflaydi.
Tashkilot direktori Kler Donovan shunday dedi: "Mebel qashshoqligining zararli jismoniy, emotsional, ijtimoiy va moliyaviy oqibatlari bor va bu shunchaki moddiy ehtiyojlar haqida emas, chunki mebel qashshoqligi qashshoqlikning kengroq muammosi oqibatidir.
"Ijtimoiy uy ijarachilarining chorak qismidan koʻpi mebel qashshoqligida yashaydi, shunga qaramay, ularning bor-yoʻgʻi 3% ga yaqini mebel bilan taʼminlangan holda ijaraga beriladi."
End Furniture Poverty mebel qashshoqligida yashayotgan odamlardan ularning tajribasi haqida soʻraganida, 30 foizi ularning jismoniy va ruhiy salomatligiga taʼsir koʻrsatganini aytgan.
Kler qoʻshimcha qildi: "Karavotingiz boʻlmagani uchun toʻyib uxlay olmaslik. Plitangiz yoki muzlatgichingiz boʻlmagani uchun yangi ovqatlarni saqlay olmaslik yoki tayyorlay olmaslik va shunchaki kundan-kunga davom etadigan ruhiy zoʻriqish — bu hayotingizning har bir sohasiga haqiqatan ham taʼsir qiladi."
Muammo faqat bir hudud bilan cheklanib qolmaydi.
Portsmutdagi Moving on Project Portsmouth xayriya tashkiloti shahardagi mebel qashshoqligidan aziyat chekayotgan odamlarga yordam beradi. U har kuni oʻta muhtoj odamlarni koʻradi.
Tashkilot vakili Sara Nayt shunday dedi: "Bu juda katta muammo. Odamlar bor-yoʻgʻini sarflamoqda - yagona muqobil variant yuqori foiz stavkasiga ega boʻlgan va keyinchalik muammolarga olib kelishi mumkin boʻlgan kreditlarni olishdir.
"Ilgari bu faqat nafaqa oluvchilar edi - endi unday emas, bu hayotning barcha qatlamlaridagi odamlar. Ish soatlarining qisqarishi, toʻlovlarning oshishi - bu hammaga taʼsir qilmoqda.
"Oziq-ovqat banklari va tarqatish shoxobchalari koʻpaymoqda va mebel bilan ham ahvol shunday - qiynalayotgan oilalar juda koʻp.
"Baʼzilarda karavot boʻlmasligi mumkin, bir nechta bolalar bir karavotni baham koʻrishayotgan boʻlishi mumkin. 2026 yilda ekanimizni va bunchalik qashshoqlik hali ham davom etayotganini oʻylash dahshatli."
End Furniture Poverty hukumatni ijtimoiy uylarning 10 foizi mebel bilan jihozlangan holda ijaraga berilishini taʼminlashga chaqirmoqda.
Hukumat namoyandasi oʻz bayonotida shunday dedi: "Hech kim oʻz uyi deb ataydigan joyda zarur mebelsiz yashashga majbur boʻlmasligi kerak.
"Biz xonadonlarga mebel olishga yordam berish uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan 1 milliard funt sterlinglik jamgʻarmani ishga tushirish orqali ijarachilarni qoʻllab-quvvatlash choralarini koʻryapmiz."