Xalqaro savdo barqarorligi boʻyicha 30 ta iqtisodiyot baholandi
Buyuk Britaniya 2026-yilgi Hinrich–IMD Barqaror savdo indeksida birinchi oʻrinni egalladi. Xalqaro savdoni iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik maqsadlar bilan uygʻunlashtirish qobiliyati baholangan 30 ta iqtisodiyot orasida Singapur ikkinchi, Rossiya esa 29-oʻrinda qayd etildi.
Xalqaro savdo barqarorligi bo‘yicha 30 ta iqtisodiyot baholandi
Indeks Hinrich Foundation va IMD Jahon raqobatbardoshligi markazi hamkorligida ishlab chiqilgan. Baholash 72 ta ko‘rsatkichni uchta asosiy yo‘nalish bo‘yicha qamrab oladi.
Umumiy reytingda 100 ball olgan Britaniya 2024-yilga nisbatan bir pog‘ona yuqorilagan. Singapur ikki pog‘ona ko‘tarilib, ikkinchi o‘rinni egallagan. Keyingi o‘rinlarda Yangi Zelandiya, Hongkong va Avstraliya joylashgan.
Ba’zi iqtisodiyotlar sezilarli o‘sishga erishgan. Malayziya to‘rt pog‘ona ko‘tarilib 11-o‘ringa, Kambodja ham to‘rt pog‘ona yuqorilab 15-o‘ringa chiqqan. Shri-Lanka ham natijasini to‘rt pog‘ona yaxshilab, 22-o‘rinni egallagan.
Yaponiya uch pog‘ona pastlab sakkizinchi, Xitoy esa uch pog‘ona tushib 19-o‘rinda qayd etilgan.
Indeksning iqtisodiy yo‘nalishi mamlakatlarning xalqaro savdo orqali o‘sishni ta’minlash imkoniyatini baholaydi. Bunda eksport bozorlarining qanchalik xilma-xilligi va davlat qarzining yalpi ichki mahsulotga nisbati kabi omillar inobatga olinadi.
Ushbu yo‘nalishda Singapur birinchi o‘rinni olgan. AQSH 2024-yildagi to‘rtinchi o‘rindan 2026-yilda ikkinchi o‘ringa ko‘tarilgan. Biroq xabarda AQShning tarif siyosati va uning kengroq iqtisodiy oqibatlari mamlakat natijasiga salbiy ta’sir qilgani qayd etilgan.
Ijtimoiy yo‘nalish inson kapitali rivojini, jumladan, oliy ta’lim bilan qamrov va kutilayotgan umr davomiyligini hisobga oladi. Bu borada Avstraliya Kanadani biroz ortda qoldirib, yetakchi bo‘lgan.
Ekologik yo‘nalishda tabiiy resurslardan foydalanish samaradorligi, qayta tiklanuvchi energiya manbalari va aholi jon boshiga karbonat angidrid chiqindilari kabi ko‘rsatkichlar baholanadi. Unda Yangi Zelandiya birinchi o‘rinni egallagan.
Kambodja ekologik yo‘nalishda 2025-yildagi 17-o‘rindan 2026-yilda uchinchi o‘ringa ko‘tarilgan. Hongkong sakkizinchi o‘rindan to‘rtinchiga, Vetnam esa 13-o‘rindan sakkizinchiga chiqqan.
Indeks barcha mamlakatlarni qamrab olmaydi va iqtisodiyotlarning umumiy qudratini baholamaydi. U tanlab olingan 30 ta iqtisodiyotda xalqaro savdoning uzoq muddatli barqarorligini taqqoslaydi.