UzNIF portfeli IPOdan soʻng 13 ta kompaniyani qamrab oldi

**UzNIF portfeli IPO’dan keyin 13 ta kompaniyagacha kengaydi**

Korporativ boshqaruv bilan bogʻliq chora-tadbirlar doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Milliy investitsiya jamgʻarmasi (UzNIF) aktsiyadorlari Xyu van Katsemning Jamgʻarma Kuzatuv kengashiga mustaqil aʼzo etib tayinlanishini maʼqulladilar. Ushbu qaror UzNIF aktsiyadorlarining 2026 yil 16 sentyabrda boʻlib oʻtgan navbatdan tashqari umumiy yigʻilishida qabul qilindi. Aktsiyadorlar, shuningdek, van Katsemning tayinlanishi bilan bogʻliq shartnoma shartlarini ham tasdiqladilar.

Ushbu tayinlovdan soʻng UzNIF Kuzatuv kengashi aʼzolari soni besh nafarga yetdi. Van Katsemdan tashqari, kengash tarkibiga Oʻzbekiston Bosh vazirining oʻrinbosari – iqtisodiyot va moliya vaziri Jamshid Qoʻchqorov; Prezident Administratsiyasining Fintex, IT va SI departamenti rahbari Bobur Xoʻjayev; Oʻzbekiston Prezidentining Jahon savdo tashkiloti masalalari boʻyicha vakili, bosh muzokarachi va Oziq-ovqat xavfsizligi qoʻmitasi raisi Azizbek Oʻrunov hamda Iqtisodiyot va moliya vazirining neft-gaz sektori uchun masʼul oʻrinbosari Xurshed Mustafoyev kiradi.

Van Katsem listingga kiritilgan yopiq turdagi jamgʻarmalar, kapital jalb qilish, investorlar bilan aloqalar va kengash rahbarligi sohasida tajribaga ega. Uning avvalgi rahbarlik lavozimlari Kepler Partners LLP, Miton Global Opportunities Trust (MIGO), JP Morgan Cazenove va Smith’s Corporate Advisory kompaniyalaridagi faoliyatni oʻz ichiga oladi. UzNIF vakillarining taʼkidlashicha, ushbu qadam Jamgʻarmaning dastlabki ommaviy taklifidan (IPO) keyin korporativ boshqaruv va mustaqil nazoratni kuchaytirishga qaratilgan saʼy-harakatlarning bir qismidir.

UzNIF ishonchli vakili va jamgʻarma boshqaruvchisi hisoblangan «FE Franklin Templeton Asset Management» MCHJ bosh direktori Marius Danning soʻzlariga koʻra, van Katsemning listingga kiritilgan yopiq turdagi jamgʻarmalardagi tajribasi Jamgʻarmaning portfel kompaniyalari bilan ishlashini qoʻllab-quvvatlaydi. Dan, shuningdek, ushbu tayinlovni UzNIF va uning portfel kompaniyalarini xalqaro boshqaruv standartlariga muvofiqlashtirish borasidagi saʼy-harakatlar bilan bogʻladi.

Franklin Templeton maʼlumotlariga koʻra, 2026 yilning birinchi yarmida UzNIF portfelidagi barcha 13 ta kompaniyaga 10 ta mustaqil direktor va yetti nafar investitsiya jamoasi aʼzosi tayinlangan. Jamgʻarma rahbariyati oʻz portfel kompaniyalarini transformatsiya qilishni aktsiyadorlar uchun qiymat yaratishga yordam beradigan yoʻnalishlardan biri sifatida belgilagan.

**Investorlar Oʻzbekistonni Markaziy Osiyodan alohida baholamoqda**

Aktsiyadorlarning navbatdan tashqari umumiy yigʻilishi munosabati bilan tashkil etilgan UzNIF matbuot anjumanida «FE Franklin Templeton Asset Management» MCHJ bosh direktori Marius Dan xalqaro investorlar Oʻzbekistonni qanday qabul qilayotgani va ular Markaziy Osiyoga yagona investitsiya bozori sifatida qaraydimi-yoʻqmi, degan masalalarga toʻxtalib oʻtdi. Matbuot anjumanida UzNIF’ning IPO’dan keyingi faoliyati, Jamgʻarmaning erishgan yutuqlari va Oʻzbekiston kapital bozorining keng koʻlamli rivojlanishi muhokama qilindi.

Danning taʼkidlashicha, UzNIF’ning xalqaro IPO’siga tayyorgarlik koʻrish jarayonida jamoa investorlar bilan Oʻzbekistonning makroiqtisodiy asoslari, mamlakatning soʻnggi oʻn yillikdagi rivojlanishi va islohotlari hamda keyingi oʻn yillikdagi iqtisodiy istiqbollarini tushuntirish uchun keng qamrovli muhokamalar oʻtkazgan.

«Bizning IPO shuni koʻrsatadiki, Oʻzbekistonning salohiyatiga qiziqish juda yuqori. Jamgʻarma aktsiyalarining sof aktivlar qiymatidan yuqori mukofot (premium) bilan savdo qilinayotgani mamlakat salohiyatiga boʻlgan ana shu qiziqishni yaqqol tasdiqlaydi», dedi Dan.

Uning soʻzlariga koʻra, xalqaro investorlar Oʻzbekiston hukumati va korporativ emitentlar ishtirokidagi qarz bitimlarida allaqachon qatnashgan boʻlsa, UzNIF mamlakatning birinchi xalqaro aktsiyadorlik bitimi boʻldi. Xorijiy investorlar Markaziy Osiyoni yagona investitsiya mintaqasi sifatida koʻradimi, degan savolga javob berar ekan, Dan ular har bir mamlakatni oʻz iqtisodiy xususiyatlari va oʻsish drayverlariga qarab alohida baholashini aytdi.

«Investorlar Markaziy Osiyoga yagona mintaqa sifatida qaraydimi – albatta yoʻq. Menimcha, investorlar har bir mamlakatga uning shaxsiy drayverlari bilan qaraydi va bu borada Oʻzbekiston haqiqatan ham ajralib turadi», dedi u.

Dan Oʻzbekiston aholisi, iqtisodiy oʻsish, yosh demografiya va davom etayotgan islohotlarni investorlarning mamlakatga boʻlgan qiziqishi ortidagi omillar sifatida tilga oldi. U, shuningdek, Milliy investitsiya jamgʻarmasini Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Prezident Administratsiyasi ishtirokida hukumat tomonidan olib borilayotgan islohotlar jarayonining bir qismi deb taʼrifladi.

«Agar kimdir Oʻzbekiston haqida notoʻgʻri tasavvurga ega deb oʻylasa, aslida bizning aktsiyalarimiz narxi va IPO’imiz mamlakatga boʻlgan juda katta qiziqishni koʻrsatib turibdi», dedi Dan.

UzNIF Oʻzbekistonning iqtisodiy islohotlar dasturi doirasida 2024 yil 27 avgustdagi Prezidentning PQ-303-sonli qaroriga muvofiq tashkil etilgan. Jamgʻarmaga Oʻzbekiston kapital bozorini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash, xalqaro investitsiyalarni jalb qilish va davlat korxonalarining qiymatini oshirish vazifasi yuklatilgan. Uning investitsiyaviy maqsadi faol egalik qilish, korporativ boshqaruvni yaxshilash va kapitalni taqsimlash orqali aktsiyadorlar daromadini va har bir aktsiyaga toʻgʻri keladigan sof aktivlar qiymatini oshirishdan iborat.

UzNIF portfeli 13 ta davlat korxonasidagi 25% dan 40% gacha boʻlgan ulushlardan iborat. Ushbu kompaniyalar transport, moliyaviy xizmatlar, energetika, kommunal xizmatlar va telekommunikatsiya kabi bir nechta tarmoqlarda faoliyat yuritadi. 2026 yil may oyidan boshlab UzNIF ham London fond birjasida, ham «Toshkent» respublika fond birjasida listingga kiritilgan.

Toshkentda joylashgan, Franklin Templeton’ning toʻliq egaligidagi bilvosita shoʻʼba korxonasi boʻlgan «FE Franklin Templeton Asset Management» MCHJ UzNIF’ning ishonchli vakili va jamgʻarma boshqaruvchisi sifatida ish yuritadi. Franklin Templeton ommaviy va xususiy bozorlarda investitsiyalarni boshqarish xizmatlarini taqdim etadi va 35 dan ortiq mamlakatda faoliyat yuritadi.

1947 yilda tashkil etilgan kompaniya 2026 yil 31 avgust holatiga koʻra boshqaruvidagi aktivlar hajmini 1,83 trillion dollar deb eʼlon qildi. Toshkentdagi shoʻʼba korxonasi orqali Franklin Templeton UzNIF’ning boshqaruv va jamgʻarma boshqaruvi funktsiyalari, jumladan, Jamgʻarma portfeli va korporativ boshqaruv tizimi bilan bogʻliq ishlar uchun javobgardir.