Uzbekistonda Prezident administratsiyasi aʼzolarining daxlsizligini buzganlik uchun jinoiy javobgarlik joriy etildi

Oʻzbekistonda Prezident administratsiyasi aʼzolarining daxlsizligini buzganlik uchun jinoiy javobgarlik joriy etildi

Oʻzbekistonda bir qator mansabdor shaxslar uchun nazarda tutilgan daxlsizlik va immunitet kafolatlarini buzganlik uchun jinoiy javobgarlik belgilandi. Bu bilan birga, qonun himoyalanadigan shaxslarga nisbatan tergov va tezkor-qidiruv tadbirlarini oʻtkazishning alohida tartibini joriy etadi, shuningdek, Prezident administratsiyasi xodimlari tomonidan xizmat vazifalarini bajarish chogʻida yetkazilgan zarar uchun davlat byudjetidan kompensatsiya toʻlanishini nazarda tutadi.

Shavkat Mirziyoyev qonunni 14 oktyabrda imzoladi va u 15 oktyabrdan kuchga kirdi. Toʻzatishlar beshta qonun hujjatlariga: Jinoyat va Jinoyat-protsessual kodekslariga, Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksga, "Tezkor-qidiruv faoliyati toʻgʻrisida"gi qonunga va davlat organlari hamda ularning mansabdor shaxslari tomonidan yetkazilgan zararni qoplash toʻgʻrisidagi qonunga daxldor boʻldi.

Jinoyat kodeksida daxlsizlik va immunitet kafolatlarini buzish toʻgʻrisidagi 230-1-modda paydo boʻldi. Himoyalanadigan shaxsni bila turib noqonuniy ushlab turish, uni majburiy olib kelish, unga nisbatan tezkor-qidiruv yoki tergov harakatlarini oʻtkazish, shuningdek, tegishli farmoyishlar berish uchun uch yildan besh yilgacha ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish nazarda tutilgan.

Ogʻirlashtiruvchi holatlarda — takroran buzish, qilmishni oldindan til biriktirib bir guruh shaxslar tomonidan sodir etish, zoʻravonlik ishlatish, dalillarni soxtalashtirish, noqonuniy qamoqqa olish yoki jinoiy javobgarlikka tortishda — ozodlikdan mahrum qilish muddati besh yildan aati yilgachani tashkil etadi.

Tergovni boshlash uchun ruxsat olish kerak boʻladi

Qonun daxlsizlik kafolatlariga ega shaxslarga nisbatan jinoyat ishlarini qoʻzgʻatish, ushlab turish, qamoqqa olish, tintuv oʻtkazish va boshqa protsessual harakatlarni amalga oshirishning alohida tartib-taomillarini joriy etadi. Ularning maqomi va choraning xususiyatiga qarab, tegishli vakolatli organning, shu jumladan Prezident, Bosh prokuror, parlament palatasi yoki sud organining roziligi talab qilinadi.

Prezident administratsiyasi mansabdor shaxslari va ularning oila aʼzolariga nisbatan tezkor-qidiruv faoliyatiga umuman yoʻl qoʻyilmaydi. Administratsiyaning boshqaruv xodimlari uchun bunday tadbirlar faqat xizmat bilan bogʻliq boʻlmagan harakatlar uchun va faqat davlat rahbarining yozma roziligi bilan mumkin. Boshqaruv xodimlarining oila aʼzolariga nisbatan bunday tadbirlarni oʻtkazish uchun Prezident administratsiyasining yozma roziligi nazarda tutilgan.

Shu tariqa, alohida tergov va tezkor tadbirlarni oʻtkazish imkoniyati nafaqat qonuniy asoslarning mavjudligiga, balki maxsus kelishuv tartib-taomilidan oʻtishga ham bogʻliq. Bunda immunitet kafolatlarining oʻzi qonunda belgilangan qoidalarni bekor qilmaydi, balki ularni qoʻllashning alohida tartibini belgilaydi.

Ushbu talablarni buzgan holda qabul qilingan qarorlar va sodir etilgan harakatlar noqonuniy deb topiladi va bekor qilinishi kerak. Daxlsizlik va immunitet toʻgʻrisidagi qoidalarni buzgan holda olingan dalillar maqbul emas deb topiladi va ayblov uchun ishlatilishi mumkin emas.

Alohida norma Prezident administratsiyasi mansabdor shaxslari va boshqaruv xodimlari tomonidan xizmat vazifalarini bajarish chogʻida qabul qilingan qarorlar yoki sodir etilgan harakatlar bilan yetkazilgan zararga tegishlidir. Bunday zarar Davlat byudjeti hisobidan qoplanadi, bunda davlat toʻlangan mablagʻlarni regress tartibida amaldorlarning oʻzidan undirib ololmaydi.

Natijada, bunday harakatlarning moliyaviy oqibatlari qonunda nazarda tutilgan hollarda aniq bir xodimga emas, balki davlat zimmasiga tushadi. Bunda yetkazilgan zararni qoplash tartibi alohida qonun bilan tartibga solinadi.

, Prezident administratsiyasi xodimlarining alohida huquqiy maqomi avgust oyida imzolangan konstitutsiyaviy qonun bilan mustahkamlangan edi.