«U yerda hali kon ochilmagan». «Oʻzbekneftgaz» — SOCAR va BP kompaniyalarining Ustyurtdagi loyihasi haqida

«U yerda hali kon ochilgani yoʻq». «Oʻzbekneftgaz» — Ustyurtdagi SOCAR va BP loyihasi haqida

«Oʻzbekneftgaz», Ozarbayjonning SOCAR va Buyuk Britaniyaning BP kompaniyalarining Ustyurt platosidagi qoʻshma loyihasi hozircha geologik qidiruv bosqichida qolmoqda. Kon hali ochilgani yoʻq.

Bu haqda «Oʻzbekneftgaz» bosh geologi Nodir Muhiddinov 27 oktyabr kuni boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida jurnalistlarning Ustyurtda neft va gaz qazib olishni koʻpaytirish istiqbollari haqidagi savollariga javob berar ekan, maʼlum qildi.

Uning soʻzlariga koʻra, SOCAR va BP bilan qoʻshma loyiha doirasida 3000 kv. km dan ortiq maydonda seysmik qidiruv ishlari yakunlangan.

«Kelgusi yilga bitta quduq burgʻilash rejalashtirilgan. Hozirda geologik maʼlumotlar qayta tahlil qilinmoqda», — dedi Muhiddinov.

SOCAR va BP mutaxassislarining baholashicha, yangi konlarni ochish istiqbollari taxminan 5000 metr chuqurlikda joylashgan chuqur geologik qatlamlar bilan bogʻliq.

«Lekin u yerda hali kon ochilgani yoʻq. Buni toʻgʻri tushunishingizni soʻrayman. Loyiha hozircha geologik qidiruv bosqichida. Faqat quduq burgʻilanib, kon ochilgandan keyingina keyingi hisob-kitoblarni amalga oshirish mumkin boʻladi», — dedi bosh geolog.

U shuningdek, loyiha doirasida neft va gaz qazib olishning taxminiy tannarxini ayta olmadi.

Uning soʻzlariga koʻra, bugungi kunda allaqachon oʻtkazilgan seysmik qidiruv ishlari xarajatlari maʼlum, ammo oldinda qidiruv qudugʻini burgʻilash turibdi, uning qiymati hali aniqlanishi kerak.

Umuman olganda tabiiy gaz qazib olishni koʻpaytirish istiqbollari haqida gapirar ekan, Nodir Muhiddinov «Oʻzbekneftgaz» asosiy umidlarni yangi konlar qidirilayotgan Ustyurt mintaqasi bilan bogʻlashini taʼkidladi.

Shu bilan birga, chuqur qatlamlarni oʻzlashtirish yanada murakkab texnologiyalar va katta xarajatlarni talab qiladi.

«Ilgari biz 3000−3500 mu chuqurlikdagi konlarni ochar edik. Hozir biz ochayotgan konlar 5000 metrdan ortiq chuqurlikda joylashgan. Bu xarajatlarning sezilarli darajada oshishiga va texnologik murakkabliklarga olib keladi», — deb tushuntirdi bosh geolog.

Uning soʻzlariga koʻra, bunday chuqurliklarda bosim 1000 atmosferaga, harorat esa 200 darajaga yetishi mumkin. Burgʻilash uchun shunday sharoitlarga bardosh beradigan maxsus uskunalar talab qilinadi.

«Dunyoda faqat cheklangan sonli kompaniyalar bunday texnologiyalar bilan ishlaydi. Bu geologik qidiruv va keyinchalik gaz qazib olish qiymatini oshiradi», — dedi u.

Qoʻshimcha xarajatlarga qaramay, kompaniya aynan Ustyurtning chuqur gorizontlarini oʻzlashtirish kelajakda gaz qazib olishni koʻpaytirish imkonini beradi, deb hisoblaydi.

Bitim Qoraqalpogʻistondagi oltita investitsiya bloklarini qamrab oladi: «Boyterak», «Terengkuduk», «Birkori», «Xaroy», «Karakalpak» va «Kulboy».

Dastlab hujjat kamida 1000 kv. km maydonda uch oʻlchamli seysmik qidiruv oʻtkazishni va besh yillik davr mobaynida kamida bitta qidiruv qudugʻini burgʻilashni nazarda tutgan edi.

2026 yil may oyida loyihaga Buyuk Britaniyaning BP kompaniyasi rasman qoʻshildi. Sozishnomaga oʻzgartirish kiritilgach, ishtirokchilarning ulushlari quyidagicha taqsimlandi:

SOCAR geologik qidiruv bosqichida operator sifatida ishtirok etadi.

Oʻshanda oltita blokda 100 mln tonnagacha neft va 35 mlrd kub metr tabiiy gaz zaxiralariga ega kon topilishi mumkinligi haqida dastlabki prognozlar yangragan edi.

Ushbu baholashlar tasdiqlangan taqdirda, har yili 5 mln tonnagacha neft qazib olishni yoʻlga qoʻyish nazarda tutilgan edi, bu Oʻzbekistonga oʻsha paytdagi neft importi hajmidan taxminan 2,5 baravar koʻp edi.

Biroq bu koʻrsatkichlar tasdiqlangan geologik zaxiralar emas, balki dastlabki prognozlar edi. Ularni aniqlashtirish uchun qidiruv burgʻilashini oʻtkazish zarur.

2026 yil iyun boshida «Oʻzbekneftgaz» boshqaruvi raisi Abdugʻani Sanginov Bokuda BP rahbariyati bilan uchrashuv chogʻida loyihani jadallashtirish va burgʻilash ishlarini 2027 yil oxirigacha boshlashni taklif qildi.

Tomonlar shuningdek, geofizik maʼlumotlarni qayta ishlash va keyingi qidiruv bosqichlari muddatlarini maqbullashtirishni muhokama qildilar. Loyihani amalga oshirish uchun 2029 yilgacha boʻlgan chora-tadbirlar rejasi tayyorlandi.

Sentyabr oyida Energetika vazirligi Ustyurtning barcha oltita investitsiya blokida 3D-seysmik qidiruv boʻyicha dala ishlari yakunlangani haqida xabar berdi. Keyingi bosqichda olingan maʼlumotlarni qayta ishlash, ularni geologik tahlil qilish va qidiruv qudugʻini burgʻilashga tayyorgarlik koʻrish nazarda tutilgan edi.

Burgʻilash natijalari tadqiq qilinayotgan hududda neft va gazning sanoat zaxiralari mavjudligini va ularni oʻzlashtirish qanchalik iqtisodiy jihatdan oqlanishini koʻrsatishi kerak.

Ustyurtdagi ishlar Oʻzbekistonda tabiiy gaz qazib olishning davom etayotgan pasayishi fonida olib borilmoqda.

Yangi quduqlar hozircha eski obʼyektlarda qazib olishning tabiiy kamayishini toʻliq qoplash imkonini bermayapti.