Tramp davrida AQŞdagi benzin narxi Bayden davridagi körsatkiçdan oşib ketdi
Donald Tramp prezidentligi davrida AQŞda benzinning örtaça narxi Jo Baydenning tört yillik boşqaruvidagi körsatkiçdan oşib ketdi. Dizel ham qimmatlaşgan, yoqilği narxlari esa oraliq saylovlar arafasida Tramp uçun siyosiy muammoga aylanmoqda.
Tramp davrida AQŞdagi benzin narxi Bayden davridagidan ham yuqorilab ketdi
Donald Tramp sobiq prezident Jo Baydenni Ukrainadagi urushdan tortib AQŞdagi qimmatchilikkacha bo‘lgan barcha muammolarda bir necha bor ayblagan edi. Ammo Tramp Oq uyga qaytganiga ikki yil ham to‘lmasdan, uning davridagi avtomobil yoqilg‘isining o‘rtacha narxi o‘tmishdoshining to‘rt yillik boshqaruvi davomidagi ko‘rsatkichlardan oshib ketdi.
Tramp lavozimga kirishganidan beri benzinning o‘rtacha chakana narxi 1 gallon (3,78 litr) uchun 3,472 dollarni (1 litr uchun 0,92 dollar) tashkil etdi, Bayden davrida esa bu ko‘rsatkich 3,471 dollarga teng bo‘lgan edi.
Amerika yoqilg‘i quyish shoxobchalaridagi hozirgi narxlar esa bir-biridan keskin farq qiladi. AAA maʼlumotlariga ko‘ra, butun mamlakat bo‘ylab o‘rtacha narx bir gallon uchun 4,266 dollarni tashkil etadi; eng qimmat benzin AQŞ g‘arbidagi Kaliforniyada (5,996 dollar), eng arzoni esa sharqda — Shimoliy Karolinada (3,463 dollar) sotilmoqda.
Tramp davrida dizelning o‘rtacha narxi Bayden davridagi ko‘rsatkichlardan bundan ham oldinroq oshib ketgan edi va hozirda bir gallon uchun 4,343 dollarni tashkil etmoqda, avvalgi prezident davrida esa bu ko‘rsatkich 4,078 dollarga teng bo‘lgan. Joriy narxlar esa o‘rtacha ko‘rsatkichlardan bir yarim baravar yuqori: bir oy oldin AQŞ yoqilg‘i quyish shoxobchalarida dizel yoqilg‘isi narxi bir gallon uchun rekord darajadagi 6,523 dollarga yetgan edi.
2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi tufayli energetika inqirozi yuzaga kelgan bo‘lsa-da, Bayden davrida yoqilg‘i narxi bu yilgidek oshmagan edi. Xom neft keskin qimmatlashganiga qaramay, benzin va dizel ishlab chiqarish hamda yetkazib berishga hech narsa to‘sqinlik qilmadi. Hatto Yevropa Ittifoqi ham Rossiya yoqilg‘isi importiga embargoni faqatgina 2023-yil fevralidan boshlab joriy etdi.
2026-yilda esa, aksincha, AQŞ va Isroilning Eronga qarshi urushi hamda Eron tomonidan Hormuz bo‘g‘ozining yopib qo‘yilishiga qaramay, xom neft narxi unchalik keskin oshmadi. Biroq Yaqin Sharq mamlakatlaridan neft mahsulotlari eksportining to‘xtatilishi jahon bozorida ularning narxi keskin ko‘tarilib ketishiga olib keldi.
Yoqilg‘i qimmatligi AQŞ Kongressiga bo‘lib o‘tadigan oraliq saylovlar arafasida asosiy mavzulardan biriga aylandi. Bir hamla bilan Eronni yenga olmagan Tramp endi urushni qanday tugatishni bilmayapti, narxlarni pasaytirish uchun esa Rossiyadan dizel sotib olishga kelishdi. Bu qaror Kongress 2022-yilda qabul qilgan Rossiya energiya resurslariga embargo qo‘yish to‘g‘risidagi qonunga zid keladi. Shu bois Trampning qarori har ikki partiya vakillari va ekspertlar tomonidan keskin tanqidlarga uchradi — ustiga-ustak, bu chora Amerika bozorida dizel narxini pasaytirishga qodir emas.