Tramp AQSh «Sunʼiy intellekt kuchlari»ni tashkil etishi va sunʼiy intellekt boʻyicha «tsar» (maxsus vakil) tayinlashini aytdi
Prezident uning maʼmuriyati yangi paydo boʻlayotgan texnologiya haqidagi ogohlantirishlarga qaramay, «oʻsishga hech qanday tarzda toʻsqinlik qilmasligi yoki uni boʻgʻmasligini» aytdi.

Tramp AQSh «Sunʼiy intellekt kuchlari»ni tashkil etishi va sunʼiy intellekt boʻyicha «tsar» (maxsus vakil) tayinlashini aytdi
AQSh Prezidenti Donald Tramp yangi paydo boʻlayotgan texnologiya borasidagi ortib borayotgan ogohlantirishlarga qaramay, «Sunʼiy intellekt kuchlari»ni (AI Force) tashkil etishi va sunʼiy intellekt boʻyicha maxsus vakil tayinlashini maʼlum qildi.
Shanba kuni ijtimoiy tarmoqdagi postida u uning maʼmuriyati sohaning oʻsishiga «hech qanday tarzda toʻsqinlik qilmasligi yoki uni boʻgʻmasligini» aytib, kuchliroq xavfsizlik choralari koʻrilmaguncha sunʼiy intellekt (SI) rivojlanishini sekinlashtirish haqidagi chaqiriqlarni rad etdi.
Uning posti SIning ehtimoliy xavf-xatarlari haqidagi ogohlantirishlar toʻlqini fonida eʼlon qilindi, bu esa ushbu texnologiyani rivojlantirish boʻyicha muvofiqlashtirilgan harakatlar qilish chaqiriqlariga sabab boʻlgan edi.
Tramp oʻz rejasining tafsilotlari yoki muddatlarini ochiqlamadi.
«SI — bu navbatdagi Sanoat inqilobi yoki Internetdir, ammo u yanada kattaroq va taʼsirliroq boʻladi, ehtimol mamlakatimiz YAIMining 25 foizigacha tashkil etadi», dedi u ijtimoiy tarmoqda va AQSh SI sohasida Xitoydan ustunlikni saqlab qolishini istashini qoʻshimcha qildi.
SI hozirda AQSh va Xitoy oʻrtasidagi raqobatning markazida turibdi, chunki dunyoning ikki eng yirik iqtisodiyoti ilgʻor texnologiyalarda ustunlik uchun kurashmoqda va bu masala Trampning keyingi hafta Prezident Si Tszinpin bilan uchrashuvida muhokama qilinishi kutilmoqda.
Tramp, shuningdek, uning maʼmuriyati SIdan foydalanadigan har qanday gʻarazli kuchlarni taʼqib qilish uchun mavjud jinoiy va fuqarolik adliya tizimiga tayanishini aytdi.
U SIning ehtimoliy xavf-xatarlari haqidagi tanqid va xavotirlar «uydirma» degan fikrini yana bir bor takrorladi.
Amaldagi va sobiq tadqiqotchilarning ushbu texnologiya insoniyatga tahdid solishi mumkinligi haqidagi ogohlantirishlari — ulardan biri SIning «barcha insonlarni yoʻq qilish» ehtimoli 10 foizdan yuqori ekanligini aytgan — soʻnggi haftalarda xavotirlarni kuchaytirdi.
Yirik SI kompaniyalari yanada ilgʻor tizimlarni, jumladan, oʻzlari super intellekt deb taʼriflaydigan — insondan aqlliroq boʻlgan nazariy texnologiyani yaratish ustida poyga olib bormoqda.
SI sohasi yetakchilari boʻlgan Anthropic, OpenAI va Google — mos ravishda Claude, ChatGPT va Gemini ortida turgan kompaniyalar — xavfsizlik tizimi buzilgani yoki ularning chat-botlaridan «gʻarazli maqsadlarda» foydalanilgani bilan bogʻliq holatlarni ham ochiqladi.
Yaqinda Anthropic rahbari Dario Amodei SI rivojlanishini sekinlashtirishga chaqirdi va butun soha boʻylab surʼatni pasaytirish hamda tartibga solishni, shuningdek, SI modellarini ishlab chiqish ustidan mustaqil monitoring oʻrnatishni talab qildi.
OpenAI vakili Sem Altman va xAI vakili Ilon Mask uning tavsiyalariga qoʻshilishlarini bildirishdi.
Anthropic hammuassisi Jek Klark BBC'ga bergan intervyusida soha uchun uchinchi tomon tomonidan tekshirilishi mumkin boʻlgan «favqulodda oʻchirish tugmasi» (kill switch) majburiy boʻlishi kerakligini aytdi.
Ushbu ogohlantirishlar AQSh qonun chiqaruvchilarini texnologiyaga oid qonun loyihalarini taklif qilishga undadi, biroq Altman shu hafta Vashington yangi texnologiya va uni tartibga solish surʼatlariga yetib olishga qiynalayotganini taʼkidladi. Uning fikricha, odamlar xavfsizlikni taʼminlashda SI kompaniyalariga koʻproq ishonishlari kerak.
«Dunyo bizning toʻgʻri ish qilishimizga ishonishi kerak, chunki bu toʻgʻri yoʻl va biz buning koʻlamini his qilib turibmiz», dedi Altman San-Frantsiskodagi konferentsiyada.
Buyuk Britaniyada turli partiyalardan boʻlgan deputatlar va lordlar sunʼiy intellekt tomonidan yuzaga keladigan inson huquqlariga doir xavflarni aniqladilar va amaldagi qonunlar texnologiyaning tezkor oʻsishiga qarshi kurashish uchun yetarli emasligini taʼkidladilar.
Inson huquqlari boʻyicha qoʻshma qoʻmita (JCHR) bunday tahdidlarning «koʻlami va jiddiyligiga qarshi kurashish» uchun SI boʻyicha yangi qonun loyihasini qabul qilishga chaqiruvchi hisobotni eʼlon qildi.

