Toshkentda «Syumbelya» bayrami mazali, musiqiy va uydagidek shinam muhitda nishonlandi

Toshkentda «Syumbelya» mazali, musiqali va uydagidek iliq muhitda nishonlandi.

Bayram tashkilotchilari poytaxt tatar jamoatchilik madaniyat markazi faollari boʻldi. U Millatlararo munosabatlar qoʻmitasi orqasida joylashgan doʻstlik mahallasida oʻtkazildi.

Men u yerga, taʼbir joiz boʻlsa, kemadan toʻgʻri balga tushgandek boʻldim: xalqaro «Atlas bayrami» festivali oʻtayotgan Margʻilondan endigina qaytib, birdan «Sөmbelә»ga keldim. Uni oʻtkazib yubora olmasdim, chunki bizda u ilk bor oʻtkazilmoqda.

Oʻzbekistonda «Sabantuy» bayrami va uning anʼanalari haqida koʻpchilik biladi. Ammo «Syumbelya» hozircha u qadar keng tanilmagan.

Bu nima? — deb soʻrarsiz.

Bu kuzgi tengkunlik kunlarida nishonlanadigan anʼanaviy tatar xalq hosil bayramidir.

Aynan shu sana sentyabr kunlariga toʻgʻri keladi.

Syumbelya yer yuzidagi toʻkin-sochinlik, poklik va tabiatning saxovatini ramziy ifodalaydi.

Nomning oʻzi Sumbula (Parizod) burji va kuzgi tengkunlikning qadimiy nomlanishiga borib taqaladi, bu vaqtda dehqonlar yoz sarhisobini qiladilar, kuzgi ekish ishlarini yakunlaydilar, omborlar limmo-lim toʻladi, xonadonlarga esa haqqoniy dam olish kirib keladi.

Shahar sharoitida, albatta, agrar, dehqonchilik rasm-rusumlariga rioya qilish qiyin, ammo bayramning maʼnosi saqlanib qolgan: bu maʼlum bir sarhisob bosqichi va birga yigʻilish, yangiliklar bilan oʻrtoqlashish hamda xalq anʼanalari sarchashmalariga sherik boʻlish uchun bir bahonadir.

Tantanani Toshkent shahar TTJMM raisi Rishat Xismatullovich Nabiullin tabrik soʻzi bilan ochib berdi.

Soʻngra yigʻilganlar huzurida qoʻlida chak-chak bilan bayram bekasi — tantananing bosh ramzi boʻlmish «Syumbelya» paydo boʻldi.

Anʼanaga koʻra, bu rolga eng aqlli, mehnatsevar va qomatli qiz tanlab olingan.

Toshkentda bu sharafga Navoiy nomidagi Katta opera va balet teatri solisti, «Tatar qizi 2024» tanlovi gʻolibi Lenara Zakirova sazovor boʻldi.

Aynan u «AY, BILBILIM» qoʻshigʻi bilan katta kontsert dasturini ochib berdi.

Dilrabo qoʻshiqlar, lirik kuylar, joʻshqin raqslar!

Oʻz ijod namunalari bilan «Izge nur», «Bulgari», «Duslik» ansambllari, shuningdek, solistlar Maryam Buxarova, Rimma Gizatullina, Marat Xakimov, Ruslan Gaynanov, Kamron Bakirov, Zaniya Nabiyeva, Gulnara Kuvatbekova, Irina Gimranova oʻrtoqlashdilar. Tatarston xalq artisti Feruza Xaldarova tatar qoʻshigʻidan tashqari, chiqish uchun Namangan olmalari haqidagi oʻzbek qoʻshigʻini ham tanladi — bu kuzgi hosil bayrami mavzusiga juda mos tushdi.

Tomoshabinlar (ular juda koʻp edi) har bir chiqishni qizgʻin olqishlar bilan kutib oldilar. Eng jasurlari esa davraga chiqib raqsga tushdilar. Tatarlar chin dildan xursandchilik qilishni biladilar!

Toshkentdagi «Syumbelya»ning yana bir jozibali maskani tatar madaniyat markazi paviloni boʻldi.

Kirish joyining roʻparasida toʻkin dasturxon yozilgan edi: unda xushboʻy hidlar va mehr bilan tayyorlangan pishiriqlar tarovati ufurib turardi. Tatar markazi faollari astoydil harakat qilishibdi!

Nuriya Sayfullina shu kuni xamir qorish va bayram dasturxoniga pazandachilik quvonchlarini, taʼbir joiz boʻlsa, issiqqina yetkazib berish uchun ertalab soat 4 da turganini tan oldi.

Renata Shayxinurova echpochmaklar tayyorladi. Rayxan Faxargaleyeva sabzili pirog pishirdi. Kimdir qistibiy — kartoshkali pyure solingan nonchalar, kimdir belyashlar, kimdir peremyachlar olib keldi.

Oltinrang chak-chak va kosh-tele — bayram shirinliklari — yangi kuzgi asaldan yaltirar, sariyogʻ hidi ufurar va iliq yoz quyoshini yodga solardi.

«Syumbelya»ning pazandachilik qismining bosh qahramoni — yangi non (Yaңa ikmәk) ham unutilmadi: u serpuf, qisirlaydigan poʻstloqli boʻlib, undan tutun va tandir hidi kelib turardi.

Umuman olganda, milliy tatar oshxonasi pishiriqlariga talab katta boʻldi. Hamma qovoqli pirojkalarni maqtadi. Qovoq esa — saxovatli kuzning eng foydali sabzavotlaridan biridir. Taomlarni matryushka — tatar togʻrayhoni solingan choy bilan ichishdi.

Mehmonlar oqimi toʻxtamadi — oilalari, farzandlari, doʻstlari bilan kelishdi. Koʻpchilik pavilonning oʻzida, rang-barang manzara fonida suratga tushishni, selfi qilishni istadi.

Pavilon esa haqiqatan ham juda chiroyli, hashamatli, qishloq uyi uslubida bezatilgan edi. Ichkarida anʼanaviy tatar xonadonining barcha ashyolarini koʻrish mumkin, u yerda qadimiy pechkaga ham, shiftga osilgan beshikka ham, uyning mehmonlar qismi bezagi elementlari boʻlgan, oʻsimlik naqshlari bilan kashtalangan tastimallar (sochiqlar)ga ham joy topilgan.

Interyerni qoʻl mehnati ustalarining mahsulotlari, anʼanaviy tatar roʻzgʻor buyumlari va musiqa asboblari koʻrgazmasi toʻldirib turdi.

Ushbu kuzgi, rang-barang «Syumbelya» hosil bayrami shinam dasturxon atrofida — koʻtarinki kayfiyatdagi choyxoʻrlik bilan yakunlandi!