Toshkentda avtomobillarni evakuatsiya qilish va jarima maydonchalari ishlash tartibi oʻzgartiriladi

Toshkentda avtomobillarni evakuatsiya qilish va jarima maydonchalari ishlash tartibi oʻzgartiriladi

Poytaxtda qonunchilik buzilgani uchun ushlangan avtomobillarni evakuatsiya qilish, joylashtirish va saqlashning yangi tartibi joriy etilmoqda.

Hujjatga koʻra, Toshkentdagi eksperiment 2026 yil 1 oktyabrdan 2034 yil 31 dekabrgacha boʻlgan davrga moʻljallangan. IIVda Yoʻl harakati xavfsizligi xizmatining Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimining «Jarima maydonchasi» moduli allaqachon ishlamoqda, ushlangan avtomobillar bilan ishlashning butun jarayoni u orqali tashkil etiladi.

Tizimda ushlangan, jarima maydonchasiga joylashtirilgan yoki chiqarib yuborishga ruxsat berilgan avtomobillarning yagona elektron hisobi yuritiladi. U orqali huquqbuzarliklar uchun jarimalarni, saqlash qiymatini va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlash mumkin boʻladi. Avtomobilni chiqarib yuborish uchun QR-kodli elektron ruxsatnoma, jumladan, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ham shakllantiriladi.

Jarima maydonchalariga xizmat koʻrsatuvchi yuridik shaxslarning axborot tizimlari «Jarima maydonchasi» bilan integratsiya qilinishi kerak. Ushbu kompaniyalarning aylanmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar soliq organlariga avtomatik ravishda uzatiladi. Jarima maydonchalarida olti oydan ortiq qolib ketgan avtomobillar talab qilib olinmagan transport vositalarining alohida reyestriga kiritiladi.

Vakolatli davlat organining mashinani jarima maydonchasiga joylashtirish toʻgʻrisidagi qaroridan soʻng, elektron tizim orqali tegishli davlat organlariga va ushlangan joyga eng yaqin boʻlgan, evakuatsiya qilish va saqlash xizmatlarini koʻrsatuvchi tashkilotga bildirishnoma yuboriladi. Kompaniya zudlik bilan avtomobilga evakuator yoki kran-manipulyator yuborishi kerak.

Kompaniyalar ushlangan avtomobillarni davlat organining qarori asosida haydovchining ishtirokisiz evakuatsiya qilish huquqiga ega boʻladi.

Mashinani topshirishda qabul qilish-topshirish dalolatnomasi tuziladi, plombalar va avtomobil elementlarining (eshiklar, yukxona, kapot, yonilgʻi baki qopqogʻi va ichkariga kirish mumkin boʻlgan boshqa qismlar) butligi tekshiriladi, shuningdek, vizual koʻrikdan oʻtkaziladi. Dalolatnoma boʻyicha topshirilgunga qadar mashinaning butligi uchun vakolatli davlat organi, maydonchaga joylashtirilgandan keyin esa unga xizmat koʻrsatuvchi kompaniya javobgar boʻladi.

Yoʻl harakati qoidalarini buzganlik uchun ushlangan avtomobillar uchun alohida qoida nazarda tutilgan. Agar haydovchi mashina evakuatorga yuklanishi boshlanishidan oldin yetib kelsa va qoidabuzarlikni bartaraf etsa, avtomobil evakuatsiya qilinmaydi. Biroq, haydovchi yetib kelgan vaqtda mashina qisman yoki toʻliq evakuatorga yuklangan boʻlsa, uni jarima maydonchasiga yetkazish davom ettiriladi.

Hozirda amaldagi nizomda yuklashdan oldin evakuatsiyani toʻxtatish toʻgʻrisida alohida qoida yoʻq. Bugungi kunda, shuningdek, ayrim hollarda boshqarishdan chetlashtirilgan shaxsning avtomobilini vakolatli davlat organi xodimining oʻzi maydonchaga yetkazishi mumkin, ammo yangi nizomda bu band yoʻq.

Avtomobillarni jarima maydonchalariga qabul qilish, shuningdek, ularni keyinchalik chiqarib yuborish dam olish va bayram kunlaridan qatʼi nazar, tunu kun amalga oshirilishi kerak. Avtomobil yetkazib berilgandan soʻng, egasi yoki uning vakili salonda qolgan narsalarni belgilangan tartibda olib ketishi mumkin boʻladi.

Bundan tashqari, egasiga yoki ishonchnomaga ega boʻlgan shaxsga «Jarima maydonchasi» orqali maydonchadagi avtomobilni real vaqt rejimida kuzatib borish imkoniyati berilishi kerak. Mashinalarning kirishi, saqlanishi va chiqishi tizim bilan integratsiya qilingan kameralar orqali qayd etiladi.

Ushlab turish sababi bartaraf etilgandan soʻng, maʼmuriy ishni koʻrib chiquvchi organning mansabdor shaxsi chiqarib yuborishga ruxsatnomani rasmiylashtiradi. Hujjat QR-kod bilan tasdiqlanadi va elektron shaklda tizim orqali haydovchiga hamda jarima maydonchasi operatoriga yuboriladi. Egasiga SMS ham yuboriladi. Ruxsatnomani yuborish uchun bir ish kuni beriladi.

«Jarima maydonchasi» orqali rasmiylashtirilmagan ruxsatnoma boʻyicha avtomobilni chiqarib yuborish taqiqlanadi.

Chiqarib yuborishdan oldin egasi evakuatsiya va saqlash qiymatini toʻlashi kerak. Modulning oʻzida boshqa toʻlovlarni, jumladan, huquqbuzarlik uchun jarimani ham elektron tarzda toʻlash imkoniyati nazarda tutilgan.

Bunda hisob-kitoblar uchun avtomobilni saqlash muddati u maxsus texnikaga (hozirda — avtomobil maydonchaga joylashtirilgan paytdan boshlab) — evakuatorga joylashtirilgan paytdan boshlab, maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi bayonnomada yoki ushlab turish toʻgʻrisidagi qarorda koʻrsatilgan vaqtdan kelib chiqib hisoblanadi. Xizmatlar koʻrsatish toʻgʻrisidagi nizomda, shuningdek, saqlash uchun toʻlov haqiqiy saqlangan har bir toʻliq sutka uchun hisoblanishi koʻrsatilgan (hozirda muddat soatlarda hisoblanadi).

Saqlash va evakuatsiya qilish tariflari, shuningdek, evakuator yoki manipulyatorning avtomobilni yuklamasdan chaqiruv joyiga borishi xarajatlari Toshkent shahar iqtisodiyot va moliya bosh boshqarmasi bilan kelishilgan holda Toshkent shahar hokimligi tomonidan tasdiqlanadi. Xizmatlar uchun naqd pul, bank kartasi va boshqa toʻlov usullari orqali toʻlash mumkin boʻladi.

Agar avtomobilni ushlab turish toʻgʻrisidagi qaror keyinchalik bekor qilinsa, mashina bekor qilish toʻgʻrisidagi hujjat asosida chiqarib yuborilishi kerak. Bunday holda haydovchi tomonidan qilingan xarajatlar qonunchilikda belgilangan tartibda tegishli vakolatli davlat organi mablagʻlari hisobidan qoplanadi. Hujjat, shuningdek, ushbu xarajatlarni qaror yoki bayonnomani noqonuniy rasmiylashtirgan xodimdan regress tartibida undirishni nazarda tutadi.

Agar evakuatsiya paytida avtomobil xizmat koʻrsatuvchi kompaniyaning aybi bilan shikastlansa, zarar uning hisobidan qoplanadi.

Toshkent shahrida ushlangan avtomobillarni evakuatsiya qilish va saqlashga ruxsat beriladigan yuridik shaxslarni «Jarima maydonchasi» moduli orqali ochiq tanlovlarda aniqlash koʻzda tutilmoqda. Ularni idoralararo komissiya oʻtkazadi. Eksperimental tanlov tizimi ham 2034 yil oxirigacha moʻljallangan.

Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtgan va belgilangan talablarga javob beradigan har qanday yuridik shaxs ishtirok etishi mumkin. Shartlar qatorida — shaxsiy yoki ijaraga olingan mulkiy baza, avtomobillar va evakuatorlar uchun yetarli miqdordagi joylar mavjudligi bor. Ijaraga olingan majmualar uchun ijara muddati kamida 10 yilni tashkil etishi kerak. Toʻlovga qobiliyatsizlik yoki tugatish bosqichidagi, mol-mulki xatlangan kompaniyalar, shuningdek, yolgʻon maʼlumotlar taqdim etgan arizachilar tanlovga qoʻyilmaydi.

Tanlov toʻgʻrisidagi eʼlon kamida 30 kun oldin eʼlon qilinishi kerak. Arizalar elektron tizim orqali 15 ish kuni davomida qabul qilinadi. Agar faqat bitta ishtirokchi ariza topshirsa va uning taklifi talablarga javob bersa, u gʻolib deb topilishi mumkin.

Takliflarni baholashda maydonchaning maydoni va sigʻimi, yongʻin xavfsizligi, evakuatorlar soni, yirik hajmli transportni saqlash imkoniyati va maydonchaning joylashuvi hisobga olinadi. Xususan, kran-manipulyatorlarning mavjudligi ishtirokchiga 30 ballgacha olib kelishi mumkin, yana 30 ball maydonchaning shahar chetida joylashgani uchun nazarda tutilgan.

Tanlov gʻolibi bilan 10 yilga shartnoma tuziladi. Bunda u kamida dastlabki ikki yil davomida tanlov taklifida koʻrsatilgan tarif boʻyicha xizmat koʻrsatishi kerak.

Agar muayyan hududda amaldagi operator boʻlmasa, keyingi tanlov gʻolibi aniqlangunga qadar ushlangan avtomobillarni Yoʻl harakati xavfsizligi xizmati boʻlinmalarining tegishli maydonchalarida vaqtincha saqlashga ruxsat beriladi.

Hujjat maydonchalarning oʻziga nisbatan batafsil talablarni belgilaydi. Ular qattiq qoplamaga, yoritish tizimiga, yomgʻir suvi kanalizatsiyasiga, yongʻinga qarshi vositalarga va butun hududni tunu kun nazorat qilish imkonini beruvchi videokuzatuvga ega boʻlishi kerak. Kirish va chiqishdagi kameralar, jumladan, davlat raqamlarini tanish uchun «Jarima maydonchasi» bilan integratsiya qilinishi kerak.

Hudud balandligi kamida 2 m boʻlgan temir-beton, metall yoki gʻishtli devor bilan oʻralishi kerak. 50 dan ortiq avtomobil toʻxtash joyi uchun kamida ikkita kirish-chiqish yoʻli boʻlishi zarur, darvoza kengligi — kamida 4,5 m. Bitta toʻxtash joyi uchun 25 kv. m maydon nazarda tutiladi. Shuningdek, nogironligi boʻlgan shaxslarning maxsus jihozlangan avtomobillari uchun kamida ikkita joy boʻlishi kerak.

Har bir maydonchada xodimlar va qoʻriqchilar uchun xonalar, evakuatorlarning xavfsiz harakatlanishi uchun joylar, yongʻinga qarshi oʻtish yoʻllari va uskunalar boʻlishi kerak. Tariflar va saqlash shartlari nazoratchi-kassir xonasi yaqinidagi koʻrinadigan joyga joylashtirilishi kerak.

Jarima maydonchasida olti oydan ortiq qolib ketgan avtomobillar talab qilib olinmaganlar reyestriga kiritiladi.

Operator Yoʻl harakati xavfsizligi xizmati bilan birgalikda egasini mashinani olib ketish va qarzdorlikni uzish zarurligi toʻgʻrisida xabardor qilishi kerak. Qarz mavjud boʻlgan taqdirda, uni undirish choralari, jumladan, materiallarni Majburiy ijro byurosiga yuborish nazarda tutiladi.

Agar avtomobil 12 oydan ortiq saqlansa va egasi unga murojaat qilmasa, jarima maydonchasi operatori yoʻl harakati xavfsizligi organlari bilan birgalikda mashinani egasiz deb topish toʻgʻrisida sudga murojaat qilishi mumkin. Undiruvni qaratish va avtomobilni keyinchalik sotish ijro ishi yuritish doirasida amalga oshiriladi.

Alohida ravishda IIVga jarima maydonchalarida besh yildan ortiq boʻlgan va egalari yoki ularning vakillari tomonidan olib ketilmagan avtomobillarni xatlovdan oʻtkazish va uning natijalari boʻyicha bunday mashinalarni belgilangan tartibda egasiz deb topish uchun sudga murojaat qilish topshirildi.

Yangi tartib aynan Toshkent shahrida amal qiladi. Hukumatning respublikada ushlangan avtomobillarni evakuatsiya qilish va saqlashni tartibga soluvchi 2011 yildagi qaroriga istisno kiritildi: uning tegishli normalari endi poytaxtga tatbiq etilmaydi.

Bunda hujjatda muddatlar bilan bogʻliq oʻziga xos jihat bor. Asosiy qoidalarda eksperimentning boshlanishi 2026 yil 1 oktyabrdan deb koʻrsatilgan, biroq qarorning yakuniy bandida u rasmiy eʼlon qilinganidan keyin uch oy oʻtgach, yaʼni 2026 yil 24 dekabrdan kuchga kirishi belgilangan.

Hozirda evakuatsiya xizmatlarini turli xususiy kompaniyalar koʻrsatmoqda. Tariflar bungacha shahar darajasida tartibga solinmagan edi. Iyun oyi boshida poytaxt hokimi Shavkat Umurzoqov jurnalistlarga, jumladan, «Gazeta» vakiliga poytaxt uchun 120 ta evakuator sotib olish va haydovchilari Yoʻl harakati qoidalarini buzadigan avtomobillarni evakuatsiya qilish va saqlashning yangi yaxlit tizimini joriy etish rejalari haqida gapirgan edi.

Avgust oyida hokim qarori bilan Toshkentda avtomobillarni evakuatsiya qilish va ularni jarima maydonchalarida saqlash uchun toʻlovlarning cheklangan miqdorlari belgilandi. Hujjatga koʻra, avtomobilni maxsus transport vositasida evakuatsiya qilish va tashish uchun toʻlov har bir kilometr uchun bazaviy hisoblash miqdorining 20 foizini (88 ming soʻm), avtomobilni saqlash uchun — har bir sutka uchun BHMning 20 foizini (88 ming soʻm) tashkil etadi.

Bunda avtomobilni jarima maydonchasiga evakuatsiya qilishning umumiy qiymati 4 BHMga (1,76 mln soʻm) teng summadan oshmasligi kerak.