Texnologiya kompaniyalarini bolalar tomonidan yalangʻoch tasvirlarni olish yoki ulashishni toʻxtatishga majbur qiluvchi yangi qonun
Hukumat qonunchilikka «imkon qadar tezroq» oʻzgartirish kiritishini, biroq agar kompaniyalar kutilayotgan oʻzgarishlarni tezroq amalga oshirsa, oʻz rejalarini «qayta koʻrib chiqishi» mumkinligini maʼlum qildi.
Yangi qonun texnologik kompaniyalarni bolalarning yalangʻoch tasvirlarni olishi yoki ulashishini toʻxtatishga majbur qiladi
Hukumat texnologik kompaniyalardan bolalarning mobil qurilmalarda yalangʻoch tasvirlarni olishi yoki ulashishini toʻxtatishni talab qiluvchi yangi qonun qabul qilishini bildirdi.
Buyuk Britaniyadagi aksariyat smartfonlar foydalanadigan operatsion tizimlarni yaratuvchi Apple va Google kompaniyalariga iyun oyida 18 yoshga toʻlmaganlar foydalanadigan smartfonlar va boshqa qurilmalarda yalangʻoch tasvirlarga kirishni bloklash uchun uch oy muddat berilgan edi.
Biroq madaniyat vaziri Liza Nendi seshanba kuni deputatlarga har ikki kompaniyaning «jiddiy majburiyatlari»ga qaramay, amaldagi takliflar «ushbu inqiroz koʻlamiga javob bermasligini» aytdi.
Uning soʻzlariga koʻra, vazirlar «imkon qadar tezroq» qonunchilikka oʻzgartirish kiritishga harakat qilishadi, biroq agar kompaniyalar yechimlarni tezroq ishlab chiqsa va joriy etsa, bu qaror qayta koʻrib chiqilishi mumkin.
Hukumatning taʼkidlashicha, qonun loyihasi texnologik kompaniyalardan bolalar foydalanadigan qurilmalar darajasida yalangʻochlikni bloklashni talab qilishdan tashqari, bolalar foydalanadigan ilovalar provayderlaridan ham yalangʻoch tasvirlarga nisbatan shunga oʻxshash bloklashlarni joriy etishni talab qiladi.
«Bu butun ekotizimning oʻzgarishini taʼminlaydi va bolalar onlayn dunyoda eng koʻp zoʻravonlikka uchraydigan yoki tuzoqqa tushiriladigan vositalarga qarshi kurashadi», dedi Nendi.
U deputatlarga Apple va Google kompaniyalari bolalar foydalanadigan smartfonlar tizimining asosida yalangʻochlikni bloklash boʻyicha allaqachon «sezilarli oʻzgarishlar» qilganini, biroq hali yanada koʻproq choralar koʻrish zarurligini aytdi.
Apple vakilining soʻzlariga koʻra, kompaniya 2021 yilda bolalarning yalangʻoch tasvirlarni koʻrishi yoki ulashishining oldini olishga yordam beradigan «Aloqa xavfsizligi» (Communication Safety) funktsiyasini ishga tushirgan va oʻshandan beri «uning imkoniyatlarini kengaytirishda davom etmoqda».
«Biz Buyuk Britaniyaning internetdagi ekspluatatsiya va zoʻravonlikka qarshi kurashish borasidagi majburiyatini qoʻllab-quvvatlaymiz va Buyuk Britaniya rasmiylari bilan bolalar xavfsizligini taʼminlashga yordam berish uchun Aloqa xavfsizligi va boshqa vositalarni yanada kuchaytirish boʻyicha istiqbolli rejalarni oʻrtoqlashdik», dedi u.
Google вакили BBC'ga bergan intervyusida kompaniya «roziliksiz olingan intim tasvirlarga qarshi kurashish va mahsulotlarimizda bolalar xavfsizligini taʼminlashda soha yetakchisi» ekanini aytdi.
U qoʻshimcha qilishicha, Google «muvaffaqiyatga erishganidan» mamnun va bolalarning internetdagi xavfsizligini taʼminlash borasidagi saʼy-harakatlar ustida ishlashga sodiq qoladi.
Hukumat takliflari bolalarning smartfonlarda yalangʻoch tasvirlarni nafaqat koʻrishi, balki suratga olishi va ulashishini ham toʻxtatish uchun yanada qatʼiy choralar va texnik yechimlar talab qilayotgan tashkilotlar va xayriya jamgʻarmalari tomonidan olqishlandi.
Ofcom maʼlumotlari shuni koʻrsatadiki, Buyuk Britaniyada smartfonga ega boʻlgan kichik yoshdagi bolalar ulushi ortib bormoqda va ularning soni yosh ulgʻaygan sari koʻpayadi.
NSPCC bolalar xayriya tashkilotining maʼlumotlariga koʻra, bolaning qurilmasida suratga olingan kontent tuzoqqa tushirish (grooming), jinsiy tovlamachilik va bolalarga nisbatan internetdagi jinsiy zoʻravonlikning boshqa shakllari uchun boshlangʻich nuqta boʻlishi mumkin.
Buyuk Britaniya politsiya rahbarlari avvalroq bolalar qurilmalarida yalangʻoch tasvirlarni olish yoki ulashishni cheklash sekstortsiya — bolani ochiq tasvirlarni ulashishga majburlash va keyin tovlamachilik qilish jinoyatlarining oldini olishda muhim qadam boʻlishini aytgan edi.
NSPCC bosh ijrochi direktori Kris Shervudning aytishicha, texnologik kompaniyalar uch oylik muddatga rioya qila olmaganidan keyin qonunchilik rejalari «zaruriy qadam» boʻldi.
Biroq u «bolalar bundan ortiq kechikishlarga duch kelolmasligini, shuning uchun hukumat tezkorlik bilan harakat qilishi va ushbu choralar imkon qadar tezroq qonunda mustahkamlanishini taʼminlashi kerakligini» aytdi.
Molli Rouz jamgʻarmasidan Endi Berrouzning taʼkidlashicha, yangi takliflar «ularning maqsadi uchun juda muhim» boʻlsa-da, ularni taʼminlash «keraksiz darajada uzoq va azobli yoʻl» boʻldi.
«Vazirlar hech qanday kechikishlarsiz mustahkam qonunchilikni taqdim etishga sodiq ekanliklarini isbotlashlari kerak boʻladi», deya qoʻshimcha qildi Berrouz.
Bolalar tomonidan yalangʻoch tasvirlarni olish va ulashishning oldini olish boʻyicha hukumat takliflari dastlab hukumatning ayollarga va qizlarga nisbatan zoʻravonlikka qarshi kurash strategiyasining bir qismi sifatida ilgari surilgan edi.
Biroq u oʻz saflarida ijro etilishi sustligi uchun tanqidga uchradi.
Ushbu chorani amalga oshirish boʻyicha yangi qonun rejalari kattalarning oʻz qurilmalarida yalangʻoch tasvirlarni koʻrishini taqiqlamaydi.
Biroq, bolalar uchun buni bloklash yechimlarini joriy etish telefon yoki ilova foydalanuvchisi kattalar yoki bola ekanligini tekshirishni talab qilishi mumkin.
Open Rights Group tashkilotining internetdagi huquqlar faollari avvalroq ushbu oʻzgarishning joriy etilishi «har bir katta yoshli odam raqamli identifikatsiya nazorat punktidan oʻtishga majbur boʻlishini va shaxsiy tasvirlar avtomatik ravishda skanerlanishi mumkinligini» anglatishi haqida ogohlantirgan edi.
Hukumat bu qadam kuzatuvga teng ekanligini rad etdi.