Suv tubidagi hayratlanarli kadrlar. “Okean fotografi — 2026” tanlovi finalchilari e’lon qilindi

Suv osti dunyosining hayratlanarli lavhalari: "Okean fotografi — 2026" tanlovi finalchilari ma'lum bo'ldi.

Hakamlar hay'ati okean va uning boy hayotiga bag'ishlangan "Okean fotografi — 2026" fototanlovining finalchilarini e'lon qildi. Ushbu tanlov okeanning go'zalligi va ulug'vorligiga, dengiz ekotizimlarining zaifligiga va ularni himoya qilish zaruratiga e'tibor qaratadi.

**Yangi Zelandiya**

**Foto:** "Yovvoyi tabiat" nominatsiyasi finalchisi / Allan Kronin. Yangi Zelandiya suvlarida dengiz tyuleni skatni yemoqda, dengiz qushlari esa o'ljadan qolgan bo'laklarni kutib, uning atrofida to'plangan. Tyulen skatni butunligicha yuta olmagani uchun uni qayta-qayta havoga irg'itib, mayda bo'laklarga ajratadi. Surat kichik qayiqdan turib olingan.

**Meksika**

**Foto:** "Inson va tabiat aloqasi: odamlar va sayyora" nominatsiyasi finalchisi / Anita Verde. Meksikaning Quyi Kaliforniya sohillari yaqinidagi tiniq suvlarda ulkan oybaliq.

**Taiti**

**Foto:** "Tasviriy san'at" nominatsiyasi finalchisi / Ben Zouard. Taiti sohillarida ulkan to'lqin qirg'oqqa urilmoqda. Uning cho'qqisi quruqlik tomondan esayotgan shamol ta'sirida shakllangan, quyosh nuri esa suv sachragan tomchilarni yorqin pardaga aylantirgan. Surat gidrosikldan turib, uzoq fokusli obyektiv yordamida olingan. Okeandagi shovqinli lahza yapon rassomi Katsusika Xokusayning mashhur "Kanagavadagi katta to'lqin" o'yma tasvirini eslatuvchi kompozitsiyaga aylangan.

**Skorpena va kaltakesakbaliq**

**Foto:** "Yovvoyi tabiat" nominatsiyasi finalchisi / Andrea Mishelutti. Skorpena kaltakesakbaliqni yutmoqda. Suratdagi ixcham kompozitsiya ikki baliq o'rtasidagi ayni jarayonni yanada yaqqol ko'rsatadi. Fotograf chaqnash chirog'iga maxsus moslama o'rnatib, yorug'likni bevosita baliqlarga yo'naltirgan, fon esa xira qoldirilgan.

**Indoneziya**

**Foto:** "Inson va tabiat aloqasi: odamlar va sayyora" nominatsiyasi finalchisi / Sirachai Arunrugstichai. Indoneziyaning Lamalera qishlog'i kit ovchisi qo'lida garpun bilan kosatkaga tashlanish uchun qayiqdan sakramoqda. Kashalotdan tashqari, kosatka Lamalera aholisi ovlaydigan eng yirik o'ljalardan biridir. Bunday ov o'ta xavfli hisoblanadi. Suratdagi kosatka oxir-oqibat halok bo'ldi, biroq qayiqni ag'darib yuborishga ulgurdi. Shundan so'ng baliqchilarni boshqa kemalar yordamida qutqarishga to'g'ri keldi. Mahalliy aholi 600 yildan oshiq vaqtdan buyon tirikchilik uchun kitlar va boshqa kitsimonlarni ovlab keladi, go'sht esa qishloqning barcha aholisiga taqsimlanadi. Bugungi kunda motorli qayiqlardan foydalanish ushbu an'anaviy mashg'ulotni tobora bahsli holatga keltirib, uni madaniyat, tirikchilik manbalari va dengiz tabiatini muhofaza qilish borasidagi keskin munozaralar mavzusiga aylantirmoqda.

**Gavayi**

**Foto:** "Tabiatni muhofaza qilish: umid" / Leighton Lum. Gavayi tyuleni bir haftalik bolasini yoniga olib, Vaykikidagi Kaymana plyajida dam olmoqda. Urg'ochi tyulenlar bolalarini taxminan olti hafta davomida emizadi va bu davrda deyarli o'zlari oziqlanmaydi. Shu vaqt ichida ular tana vaznining uchdan bir qismigacha yo'qotishi mumkin. Bu paytda bolalari esa tez o'sib, mustaqil hayotga tayyorlanadi.

**Besh skat**

**Foto:** "Tasviriy san'at" nominatsiyasi finalchisi / John Kovitz. Beshta olachipor burgutsimon skat qumli dengiz tubi uzra suzib yuribdi, ularning oq dog'li qoramtir tanasi esa och rangli fon bilan keskin ajralib turibdi. Bu skatlar ko'pincha ozuqa izlab guruh bo'lib harakatlanadi. Ular elektr retseptorlari yordamida qum qatlami ostiga yashiringan mollyuskalar va qisqichbaqasimonlarni topib oladi.

**Angliya**

**Foto:** "Tabiatni muhofaza qilish: ta'sir" nominatsiyasi finalchisi / Eduardo Santana de Vega. Angliyaning janubi-g'arbiy sohillari yaqinida sakkizoyoq omar tutish uchun qo'yilgan tuzoq ichidan boshini chiqarmoqda. Dastlab hayvon tuzoqqa tushib qolgandek ko'rinadi. Aslida esa sakkizoyoqlar bunday tuzoqlarga qisqichbaqa va omarlarni yeyish uchun kiradi va keyin o'zlari tashqariga chiqib ketadi.

**Akulani kuzatish**

**Foto:** "Tabiatni muhofaza qilish: umid" / Tomas Pavy. Bu surat nomsiz akulaning olimlar tomonidan alohida tanib olinadigan jonivorga aylanish jarayonini ko'rsatadi. Fotoidentifikatsiya va lazer yordamida kalibrlangan videokuzatuv orqali olimlar akulalarni uzoq vaqt davomida kuzatishi, ularning o'lchami va jinsini aniqlashi hamda populyatsiyadagi o'zgarishlarni qayd etishi mumkin. Tadqiqotlar hayvonlarni o'ziga jalb qilish uchun o'lja yoki boshqa vositalardan foydalanmasdan olib boriladi. Ular Fransiya Polineziyasida alohida madaniy ahamiyatga ega va muhofaza qilinadigan tamataroa turi haqida ko'proq ma'lumot olishga yordam beradi.

**Xitoy**

**Foto:** "Tabiatni muhofaza qilish: ta'sir" nominatsiyasi finalchisi / Jingyi Zhang. Xitoydagi Chimelong Ocean Kingdom okeanariumida erkak kosatka hovuzning beton tubida harakatsiz yotibdi. Uning kuchli osilib qolgan orqa suzgichi uzoq vaqt asirlikda saqlanishning yaqqol oqibatlaridan biridir. Bu hayvonlar yoshligida Rossiya qirg'oqlari yaqinidagi Oxota dengizidan tutib olingan. Ular oilaviy guruhlaridan ajratilib, okeandagi kosatkalar hayotining ajralmas qismi bo'lgan tabiiy ijtimoiy muhitdan mahrum qilingan.

**Avstraliya**

**Foto:** "Sarguzashtlar" nominatsiyasi finalchisi / Gergo Rugli. Sidneydagi Tamarama plyajida delfinlar sörfchilar yonida to'lqinlar ustida suzmoqda. O'sha kuni kuchli to'lqinlar kuzatilgan va quruqlik tomondan shamol esgan. Delfinlar galasi bir soatdan ko'proq vaqt davomida sörfchilar yaqinida bo'lib, to'lqinlar bo'ylab xuddi odamlar dengiz manzarasining odatiy bir qismidek tabiiy harakatlangan.

**Marjonlar orasidagi qisqichbaqa**

**Foto:** "Ko'rinmas okean: yashirin olamlar" nominatsiyasi finalchisi / Andrea Mishelutti. Tuxumlari bilan qisqichbaqa marjon shoxlari orasida yashirinib turibdi. Fotograf tuxumlar atrofida olovsimon yorqinlik hosil qilish uchun chaqnash chirog'ini maxsus moslama bilan marjon ortiga joylashtirgan. Old tomondan berilgan qo'shimcha yorug'lik esa nozik muhitga zarar yetkazmagan holda hayvonning o'zini ko'rsatishga yordam bergan.

"Okean fotografi — 2026" tanlovining alohida nominatsiyalari g'oliblari hamda bosh sovrin sohibi sentyabr oyida e'lon qilinadi.