Sunʼiy intellekt rivojlanishi bozorda silkinishlarni keltirib chiqarishi mumkin, deya ogohlantirdi Angliya banki rahbari
Endryu Beylining taʼkidlashicha, markaziy bank sunʼiy intellektga kiritilayotgan yirik miqdordagi investitsiyalar oqimini "juda sinchkovlik bilan" kuzatib bormoqda.
**Soʻnggi yillarda sunʼiy intellekt (SI) sohasining jadal rivojlanishi moliyaviy bozorlarda silkinishlarni keltirib chiqarishi mumkin va Buyuk Britaniya bunga tayyor boʻlishi kerak, deya ogohlantirdi Angliya Banki rahbari.**
Endryu Beylining taʼkidlashicha, markaziy bank SI sohasiga kiritilayotgan ulkan mablagʻlarni «juda sinchkovlik bilan» kuzatib bormoqda va «har doim ham hamma gʻolib boʻlavermasligi» haqida ogohlantirdi.
Soʻnggi yillarda katta daromad olish umidida SI kompaniyalariga kiritilgan va qarz sifatida berilgan mablagʻlar bozorlarda ularning ayrimlarini koʻp trillion dollarlik biznes sifatida baholanishiga olib keldi.
SI «pufagi» yorilishi mumkinligi haqidagi savolga Beyli shunday javob berdi: «Qaysidir bosqichda aktivlar narxining maʼlum darajada pasayishini (korrektsiyasini) koʻrishingiz mumkin».
Beyli ushbu texnologiya «iqtisodiyotimiz oʻsishini kuchaytirish uchun katta salohiyatga ega» ekanligiga ishonishini va bu mamlakat uchun zarur boʻlgan narsa ekanligini qoʻshimcha qildi.
«Ammo bu oʻzi bilan birga jiddiy xavflarni ham olib keladi, shuning uchun biz har ikkala jihatni ham nazorat qilishimiz kerak».
Xavflardan biri — SI sohasiga tikilgan katta tikilishlar kutilgan natijani bermasa nima sodir boʻlishidir.
SI chiplarini ishlab chiqaruvchi Nvidia kompaniyasi hozirda 5,5 trillion dollar (4,14 trillion funt sterling) bozor qiymati bilan dunyodagi eng qimmat ommaviy kompaniya hisoblanadi, bunga asosan investorlarning SI ulkan foyda keltirishi mumkinligiga boʻlgan ishonchi sababdir.
Shu bilan birga, Alphabet, Meta, Microsoft va Amazon kabi texnologik gigantlar ushbu texnologiyaga yuzlab milliard dollar sarflamoqda.
Dunyodagi eng yirik ikkita SI firmasi — Anthropic va OpenAI ham AQSh fond bozorida oʻz kompaniyalari aktsiyalarini sotishga tayyorgarlik koʻrmoqda, bu esa koʻpchilikning fikricha, sohaga yana yuzlab milliard dollar jalb qiladi.
«Hozirda ushbu sektorga juda katta hajmdagi investitsiyalar kiritilmoqda va albatta, bu tabiiy, chunki bu oʻsishning asosiy yoʻnalishi hisoblanadi», dedi Beyli.
«Va albatta, uni ishlab chiqarayotgan kompaniyalarning aktivlari narxi juda koʻtarilganini koʻryapsiz va bu ushbu texnologiya berishi mumkin boʻlgan natijalarga nisbatan yuqori umidlar borligini aks ettiradi».
«Hozirda hamma gʻolib boʻlish uchun baholangan», deya qoʻshimcha qildi u, ammo «oʻtmishga nazar tashlasangiz, hamma ham gʻolib boʻlavermagan» deb ogohlantirdi.
«Google internet qidiruvida birinchi bozor yetakchisi boʻlmagan. Bu Netscape edi. Bugun hech kim Netscape-ni eslay olmaydi. U mavjud emas. Shuning uchun hamma ham har doim gʻolib boʻlavermaydi.
«Biz bozorlarda qandaydir silkinishlar yuz berishiga tayyormiz va bunga qarshi kurashishimiz kerak. Tizimning barqarorligini taʼminlashimiz lozim».
Beyli, shuningdek, SI bilan bogʻliq boshqa xavflarni, jumladan, undan kiberhujumlarda foydalanishni ham taʼkidlab oʻtdi.
Uning soʻzlariga koʻra, SI «zaifliklarni aniqlashning ancha kuchli usulini» yaratdi.
«U bizda va barchamizda boʻlgan operatsion dasturiy taʼminotlarning ichida yashiringan narsalarni ochib bermoqda».
«Notoʻgʻri qoʻllarda... bu juda kuchli, potentsial jihatdan juda xavfli quroldir», deya qoʻshimcha qildi u.
Yana bir xavf — dipfeyklarning (odamlarning haqiqiydek tuyuladigan, SI tomonidan yaratilgan tasvirlari va videolari) koʻpayishi boʻlib, ulardan jamoatchilikni chalgʻitish uchun foydalanish mumkin.
Beyli buni oʻz tajribasida koʻrdi. Iyun oyida X ijtimoiy tarmogʻida u va Nayjel Farajning mushtlashayotgani aks etgan dipfeyk tasvirlar tarqaldi.
U BBC-ga bergan intervyusida soxta tasvirlar shunday tarzda yaratilganini, hatto Bank ularning qayerdan paydo boʻlganini aniqlashda qiynalganini aytdi.
«Biz bu narsalarning manbasini kuzata olishimiz kerak. Buning uchun bizga texnologiya sektoridan katta yordam kerak», dedi u.
Shu bilan birga, Beyli SIning eng katta afzalliklaridan biri — foiz stavkalarini belgilovchi «Pul-kredit siyosati qoʻmitasi [MPC] ishini tezlashtirish» qobiliyati ekanligini aytdi.
«U qaror qabul qilmaydi, lekin bu siyosatchilar qoʻlidagi yaxshi vositadir», dedi u.