Sud boshqaruvchilari palatasi raisi besh yilga saylanadi
O‘zbekistonda Sud boshqaruvchilari assotsiatsiyasi negizida barcha sud boshqaruvchilarining majburiy a’zoligiga asoslangan Sud boshqaruvchilari palatasini tashkil etish taklif qilinmoqda. Palata sud boshqaruvchilari faoliyatini muvofiqlashtiradi, ularning kasbiy tayyorgarligi va malakasini oshiradi, kasb etikasiga rioya etilishini nazorat qiladi hamda davlat organlari va sudlarda ularning manfaatlarini himoya qiladi.
**Sud Boshqaruvchilari Palatasi Raisi Besh Yil Muddatga Saylanadi**
Vazirlar Mahkamasining "To‘lovga qobiliyatsizlik sohasida davlat boshqaruvini amalga oshirishda fuqarolik jamiyati institutlari faoliyati samaradorligini oshirish to‘g‘risida"gi qarori loyihasi ishlab chiqildi. Ushbu hujjat O‘zbekiston Prezidentining 2026-yil 6-maydagi PF–78-sonli "To‘lovga qobiliyatsizlik institutini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi farmoni hamda PQ–172-sonli "To‘lovga qobiliyatsizlik sohasida davlat boshqaruvi tizimini isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi qarorining ijrosini ta’minlashga qaratilgan.
Loyihaga ko‘ra, O‘zbekiston Sud Boshqaruvchilari Assotsiatsiyasi negizida O‘zbekiston Sud Boshqaruvchilari Palatasi tashkil etiladi. Barcha sud boshqaruvchilari ushbu Palataga a’zo bo‘lishi majburiy hisoblanadi.
Palata yuridik shaxs maqomiga ega notijorat tashkilot bo‘lib, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi hududiy bo‘linmalari bilan birgalikda sud boshqaruvchilarini birlashtiruvchi yagona o‘zini o‘zi boshqarish tizimini tashkil etadi. Palata sud boshqaruvchilarining qonunchilikka muvofiq amalga oshiradigan faoliyatiga aralashmaslik prinsipi asosida ishlaydi.
Tashkilot sud boshqaruvchilarining kirish va a’zolik badallari, homiylik mablag‘lari, xalqaro tashkilotlar grantlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtirilishi ko‘zda tutilgan. Shuningdek, yangi Palata O‘zbekiston Sud Boshqaruvchilari Assotsiatsiyasining huquq va majburiyatlari bo‘yicha huquqiy vorisi bo‘ladi.
Palataning asosiy vazifalaridan biri sud boshqaruvchilari faoliyatini muvofiqlashtirish va sohada yagona amaliyotni shakllantirishdan iborat. U sud boshqaruvchilarining kasbiy tayyorgarligi va malakasini oshirishni tashkil etadi, ular faoliyatiga oid statistik ma’lumotlarni to‘playdi va tahlil qiladi, ijobiy tajribalarni ommalashtiradi hamda uslubiy yordam ko‘rsatadi. Palata to‘lovga qobiliyatsizlik sohasiga oid normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ham ishtirok etadi.
Bundan tashqari, davlat organlari, boshqa tashkilotlar va sudlarda sud boshqaruvchilarining huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini ifodalash va himoya qilish Palataning vazifalaridan biri bo‘ladi. Loyihada sud boshqaruvchilari tomonidan kasb etikasi va kasbiy majburiyatlarga rioya etilishini monitoring qilish ham belgilangan. Zarur hollarda Palata sud boshqaruvchisining kasbiga loyiqligi masalasini ko‘rib chiqish haqida Adliya vazirligi huzuridagi To‘lovga qobiliyatsizlik ishlari agentligiga taklif kiritishi mumkin. Shuningdek, Palataga sud boshqaruvchilarining kasbiy odob-axloq qoidalarini ishlab chiqish va tasdiqlash tavsiya etilmoqda.
Sud boshqaruvchilari faoliyatini har yili tuziladigan reyting asosida baholash ham rejalashtirilgan. Ularning kasbiy odob-axloq qoidalariga rioya etishi ham muntazam monitoring qilinadi. Loyihaga muvofiq, sud boshqaruvchilarining malakasini kamida har ikki yilda bir marta oshirish tashkil etilishi kerak.
Palata sud boshqaruvchilarini tayyorlashda ishtirok etish va ularni tayyorlash bo‘yicha namunaviy o‘quv dasturlarini kelishish huquqiga ham ega bo‘ladi. Shuningdek, sud boshqaruvchilarining yo‘l qo‘yiladigan ish yuklamasi normalarini hamda to‘lovga qobiliyatsizlik sohasidagi normativ-huquqiy qoidalar va uslubiy tavsiyalarni qamrab oluvchi standartlarni ishlab chiqishda ishtirok etadi.
Palataga a’zolik badali miqdori, shuningdek, uning asosiy faoliyati doirasida ko‘rsatiladigan pullik xizmatlar ro‘yxati va narxlari To‘lovga qobiliyatsizlik ishlari agentligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanishi taklif qilinmoqda.
Sud Boshqaruvchilari Palatasining yuqori organi Umumiy yig‘ilish bo‘ladi. Umumiy yig‘ilishlar oralig‘ida Palata faoliyatiga Kengash umumiy rahbarlik qiladi. Boshqaruv esa uning ijro etuvchi organi hisoblanadi.
Palata raisi tashkilotning kundalik faoliyatiga yakkaboshchilik asosida rahbarlik qiluvchi yuqori mansabdor shaxs bo‘ladi. Rais To‘lovga qobiliyatsizlik ishlari agentligi direktori tomonidan taqdim etilgan sud boshqaruvchilari orasidan Palataning Umumiy yig‘ilishi tomonidan besh yil muddatga saylanadi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi, barcha viloyatlar va Toshkent shahrida yuridik shaxs maqomiga ega hududiy bo‘linmalar tashkil etiladi. Ularning rahbarlari Palata Kengashi tomonidan lavozimga tayinlanadi va ozod etiladi.
Loyihada Adliya vazirligiga ikki oy muddatda amaldagi Sud Boshqaruvchilari Assotsiatsiyasi va uning hududiy bo‘linmalarini qayta ro‘yxatdan o‘tkazish vazifasi yuklatilmoqda. Shuningdek, vazirlik Palata tashkil etilishiga uslubiy va huquqiy ko‘mak ko‘rsatadi.
2027-yil 1-yanvarga qadar Sud Boshqaruvchilari Palatasiga To‘lovga qobiliyatsizlik ishlarini yuritishning yagona elektron platformasidan doimiy foydalanish imkoniyatini yaratish rejalashtirilgan. To‘lovga qobiliyatsizlik ishlari agentligi esa o‘z vazifa va funksiyalarini bajarish bo‘yicha Palataga davlat ijtimoiy buyurtmalarini berib boradi.
Loyihada Sud Boshqaruvchilari Palatasi va uning hududiy tuzilmalarini tegishli adliya organlari binolariga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirish ham nazarda tutilgan. Adliya vazirligi uch oy ichida Palata so‘roviga asosan uning faoliyatini tashkil etish uchun zarur mablag‘ ajratishi, Palata va hududiy bo‘linmalarni mebel, kompyuter hamda boshqa moddiy-texnik vositalar bilan jihozlashi taklif etilmoqda. Shuningdek, Sud Boshqaruvchilari Palatasi raisini bitta xizmat avtomobili bilan ta’minlash choralari ko‘rilishi belgilangan.
Qaror loyihasining bajarilishini nazorat qilish adliya vaziri zimmasiga yuklatilishi nazarda tutilmoqda.