Texnologiya

SpaceX birinchi marta Yer orbitasiga Starship kemasini olib chiqdi

Ilon Maskning SpaceX kompaniyasi oʻzining Starship kosmik kemasini birinchi marta Yer orbitasiga olib chiqdi. Parvoz Texasdagi Starbase kosmodromidan mahalliy vaqt bilan soat 7:49 da amalga oshirildi.

SpaceX ilk bor Starship kemasini Yer orbitasiga olib chiqdi

BBC xabariga ko‘ra, bu Starship kemasining 14-sinov parvozidir. Bungacha amalga oshirilgan barcha parvozlar suborbital bo‘lgan, ya’ni kema fazoga chiqqan, biroq barqaror orbitaga chiqish uchun yetarli tezlikka erisha olmagan yoki u yerda yetarlicha uzoq qolmagan.

Uchirishdan keyingi ilk daqiqalarda hammasi reja asosida kechdi. Starshipning yuqori pog‘onasi Super Heavy tezlatkichidan ajraldi, tezlatkich esa qisqa vaqt o‘tib Meksika ko‘rfaziga muvaffaqiyatli qo‘ndi.

Ammo uchirilgandan 18 daqiqa o‘tgach, dvigatellardan biri kutilmaganda o‘chib qoldi, bu esa jamoani kemani orbitaga olib chiqish rejasidan voz kechishga majbur qilishi mumkin edi. Shunga qaramay, bir necha daqiqadan so‘ng SpaceX mutaxassislari vaziyat qayta baholanganini va parvozni davom ettirishga ruxsat berilganini bildirdi.

Meksikadagi kosmodromdan uchirilganidan yarim soat ham o‘tmay, Starship tarixda ilk bor Yer orbitasiga chiqdi. Shundan keyin u koinotga barcha 26 ta Starlink V3 sun’iy yo‘ldoshini muvaffaqiyatli olib chiqdi.

Starship o‘n soatlik parvoz davomida Yer atrofida qariyb olti marta aylanib, sun’iy yo‘ldoshlarni orbitaga joylashtirishi, so‘ng Tinch okeaniga, Chili qirg‘oqlaridan g‘arb tomonga qo‘nishi kutilmoqda.

Starship — Ilon Maskning SpaceX kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan kosmik kema va raketa tashuvchidir.

Mask Starship tizimning to‘liq qayta ishlatilishi tufayli kosmik parvozlarda inqilob qilishiga ishonadi.

SpaceX Starship kemasini «shu paytgacha yaratilgan eng kuchli raketa tashuvchi» deb ta’riflaydi. Kelajakda u odamlar va yuklarni «Yer orbitasiga, Oyga, Marsga va undan uzoqqa» yetkazishi kerak.

Tizim ikkita asosiy qismdan — Starship kosmik kemasi va Super Heavy tezlatkichidan iborat. Qurilmaning umumiy balandligi 124 metr, diametri esa 9 metrni tashkil etadi.

Starship kemasining yuk ko‘tarish qobiliyati, ya’ni raketa tashuvchining belgilangan orbitaga olib chiqa oladigan maksimal yuk massasi 100 tonnadan oshadi.

xabarchi’da cookie fayllari

Til va mavzu tanlovingizni eslab qolish hamda hozir saytni nechta odam o‘qiyotganini sanash uchun cookie fayllaridan foydalanamiz — bu hisob anonim, faqat brauzeringiz ochiq turganda saqlanadi va na siz bilan, na boshqa tashrif bilan bog‘lanmaydi. Ruxsatingiz bilan sayt qanday o‘qilishini ham o‘lchaymiz: Microsoft Clarity sahifa ko‘rishlari va ulardagi harakatlarni yozib boradi, o‘z hisobimiz esa qaytgan o‘quvchilarni sanaydi. Sizni tashriflar orasida taniydigan hech narsa siz qabul qilmaguningizcha o‘lchanmaydi.