«Soya solishni bas qiling» - kompaniyalarning Buyuk Britaniyani tark etishini toʻxtatishga urinayotgan ayol
Buyuk Britaniya aholisiga mamlakat roʻyxatidan oʻtgan yirik kompaniyalarga sarmoya kiritish uchun koʻproq ragʻbatlar kerak, deydi London fond birjasi rahbari Dama Juliya Xoggett.

«Oʻzimizni kamsitishni bas qilaylik» - kompaniyalarning Buyuk Britaniyani tark etishini toʻxtatishga urinayotgan ayol
Dama Juliya Xoggettning aytishicha, Buyuk Britaniya bozori haqidagi salbiy kayfiyat oʻtmishda kompaniyalarni mamlakatdan chiqib ketishga majbur qilgan
London fond birjasi (LSE) rahbari BBC’ga bergan intervyusida, tobora koʻproq kompaniyalar oʻz aktsiyalarini oʻz yurtida emas, balki AQShda joylashtirishni tanlayotgan bir paytda, Buyuk Britaniya oʻz kompaniyalarini qoʻllab-quvvatlash uchun koʻproq harakat qilishi kerakligini aytdi.
Dama Juliya Xoggettning taʼkidlashicha, hukumat Buyuk Britaniya fond bozoriga investitsiya kiritishni «jozibadorroq» qilishi kerak, aks holda yirik kompaniyalar oʻzlarining keyingi rivojlanish bosqichi uchun xorijga boqishda davom etadilar.
Soʻnggi yillarda oʻnlab yirik kompaniyalar London bozorini tark etdi, koʻchib oʻtishni rejalashtirmoqda yoki xorijiy xususiy investorlar tomonidan sotib olindi.
Bundan xavotir shundaki, ushbu holat soliq tushumlarini qisqartirish va biznes qiymatini pasaytirish orqali Buyuk Britaniya iqtisodiyotini zaiflashtiradi.
«Agar biz Britaniyaning Britaniyani qoʻllab-quvvatlashini istasak — buni men gʻaznachilik kantsleri va bosh vazirdan eshityapman — unda keling, buning uchun tarkibiy ragʻbatlar yaratayotganimizga ishonch hosil qilaylik», dedi Dama Juliya BBC’ga.
«Biz qoʻl tormozini qoʻyib yuborishimiz kerak».
LSE’ning asosiy bozori umumiy bozor qiymati taxminan 4,9 trillion funt sterling boʻlgan 930 ga yaqin kompaniyani oʻz ichiga oladi.
Ularning qariyb 40 foizi 80 dan ortiq mamlakatdan kelgan xorijiy korxonalardir.
Biroq soʻnggi bir necha yil ichida koʻplab firmalar LSE roʻyxatidan chiqib ketdi yoki undan uzoqlashdi, jumladan, Amsterdam fond birjasiga koʻchib oʻtgan Just Eat yetkazib berish tarmogʻi, Frankfurtni tanlagan Tui sayyohlik giganti va hozirda Nyu-Yorkda savdo qilayotgan Paddy Power egasi Flutter shular jumlasidandir.
Shu bilan birga, Londonda oʻz aktsiyalarini yangidan joylashtirayotgan kompaniyalar soni keskin kamaydi.
Oʻtgan yili London bozorida 23 ta dastlabki ommaviy taklif (IPO) amalga oshirilib, 2,1 milliard funt sterling jalb qilindi. Kapital bozorlari ancha katta boʻlgan AQShda esa 354 ta IPO oʻtkazilib, 44 milliard dollar (33 milliard funt sterling) jalb qilindi.
Bu Buyuk Britaniya investitsiya mablagʻlarining yuqori daromad olish ilinjida AQSh aktsiyalariga keskin oqib oʻtishi bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi.
«Biz millat sifatida har bir pochta indeksida oʻsish boʻlishini xohlashimiz haqida gapiramiz, lekin ayni paytda koʻpchiligimiz okean ortidagi har bir pochta indeksida oʻsishni moliyalashtirmoqdamiz», dedi Dama Juliya.
«Bizda ajoyib kompaniyalar ham, kapital ham yetarli edi», deya qoʻshimcha qildi u.
Biroq u Buyuk Britaniya bozori haqidagi salbiy kayfiyat — koʻpincha boʻrttirib koʻrsatiladigan — oʻtmishda kompaniyalarni mamlakatdan chiqib ketishiga yordam berganini aytdi.
«Biz millat sifatida oʻzimizni kamsitishni, oʻzimizga soya solishni bas qilishimiz kerak... bu milliy odatga aylanib qolgan».
Shu bilan birga, u britanlarga Buyuk Britaniya aktsiyalariga investitsiya kiritish uchun koʻproq «ragʻbatlar» kerakligini aytdi.
U hukumatdan britanlar Buyuk Britaniya aktsiyalarini sotib olayotganda toʻlaydigan 0,5 foizlik soliqni bekor qilishni istaydi va ular xorijiy aktsiyalarni sotib olayotganda hech qanday soliq toʻlamasligini taʼkidlaydi.
U shuningdek, oʻz yurtida investitsiya kiritayotgan britanlar uchun soliq imtiyozlarini qoʻllab-quvvatlaydi. Buyuk Britaniyada 2016 yilgacha shunday tizim mavjud edi.
Britaniya sanoati konfederatsiyasi biznes lobbi guruhi kompaniyalarning London fond birjasidan ommaviy chiqib ketishini toʻxtatish uchun zudlik bilan choralar koʻrishga chaqirdi.
Uning aytishicha, mablagʻlar oqib chiqishini sekinlashtirish uchun yengilroq tartibga solish, kuchliroq marketing va investorlar uchun ragʻbatlar zarur.
Hukumat fond bozori islohoti shu oydagi byudjetga kiritiladimi yoki yoʻqmi, buni ochiqlamadi.
«Har doimgidek, soliqlar boʻyicha qarorlar mish-mishlar, taxminlar yoki takliflarga muntazam ravishda izoh berish orqali emas, balki moliyaviy tadbirlarda gʻaznachilik kantsleri tomonidan belgilanadigan masaladir», dedi matbuot kotibi.

