Siz hech qachon eshitmagan ushbu firmalar sunʼiy intellekt pufakchasi yorilishi mumkinligi haqidagi xavotirlarni oshirmoqda
Maʼlumotlarni qayta ishlash markazlariga tegishli qarz miqdori oʻnlab milliard funt bilan oʻlchanadi.
Siz hech qachon eshitmagan ushbu firmalar SI (sunʼiy intellekt) pufakchasi yorilishi mumkinligi haqidagi xavotirlarni olovlantirmoqda
SI ekotizimining bir vaqtlar nomaʼlum boʻlgan qismi endi diqqat markazida va hamma investorlar ham koʻrayotgan narsalaridan mamnun emas.
CoreWeave va Nebius kabi nomlar San-Frantsisko va Silikon vodiysidagi texnologik doiralarda yaxshi maʼlum.
Neo-bulut (neocloud) firmalari deb ataluvchi ushbu maʼlumotlarni qayta ishlash markazlari (data-tsentr) biznesga ega tashkilotlar qimmatbaho kompyuterlar bilan toʻldirilgan ulkan omborlarni boshqaradi va ularni Anthropic, OpenAI va Meta kabi yirik SI ishlab chiquvchilariga ijaraga beradi.
Ular hozirda Silikon vodiysidagi eng shiddatli bahslardan birining markazida turibdi.
Koʻplab mutaxassislar neo-bulut firmalarining moliyaviy jihatdan sogʻlomligini va ularning oxirgi muvaffaqiyatsizliklari kengroq SI iqtisodiyoti haqida nimani anglatishini soʻroq ostiga olmoqda.
Gartner tahlilchilari 2030 yilga borib neo-bulut firmalarining 80 foizi "mustaqil faoliyatini toʻxtatadi" deb prognoz qilmoqda, Forrester ekspertlari esa "moliyaviy ahvol beqarorlashishi bilan" ulardan kamida uchtasi yaqin orada sotib olinishini kutmoqda.
Payshanba kuni Gʻaznachilik vaziri Skott Bessent CNBC kanalida neo-bulut firmalarini "umumiy ekotizimning kichik bir komponenti
, external
" deb taʼriflab, ular haqidagi soʻnggi xavotirlarni kamaytirib koʻrsatishga harakat qildi.
Neo-bulut firmalari koʻpincha hisoblash quvvatlaridan tezkor foydalanishga muhtoj boʻlgan yirik texnologik mijozlar bilan uzoq muddatli ijara shartnomalarini tuzish orqali oʻzlarini moliyalashtiradi.
Ular keyin ushbu shartnomalar — hamda oʻzlari sotib oladigan SI chiplarini — garov sifatida qoʻyib, qarz olishlari mumkin, dedi "The Quiet Period" IPO tadqiqot firmasi tahlilchisi Kori Jonson.
Uning aytishicha, qarz neo-bulut firmalari orasida keng tarqalgan, chunki uskunalar uchun toʻlov oldindan amalga oshirilishi kerak.
Soha yetakchisi CoreWeave'ni olib koʻraylik. U oʻzi taʼminlaydigan baʼzi yirik texnologik (Big Tech) kompaniyalar hajmining kichik bir qismini tashkil etadi, xolos.
Ammo Jonsonning fikricha, ssuda berishda kredit beruvchilar baʼzida eʼtiborni CoreWeave'ning oʻziga emas, balki uning Microsoft yoki Meta kabi mijozlarining toʻlov qobiliyatiga koʻproq qaratadi.
"Bu CoreWeave qanday qilib 35,1 milliard dollar (26,3 milliard funt sterling) qarz toʻplaganini tushunishga yordam beradi", dedi u.
Baʼzi xavotirdagi investorlar oʻz qarorlarini qayta koʻrib chiqayotganiga oʻxshaydi.
CoreWeave aktsiyalari oʻtgan oy davomida toʻrtdan bir qismga arzonlashdi va bu yagona holat emas.
Nebius, IREN va Applied Digital kabi boshqa neo-bulut firmalarining aktsiyalari ham shu davr ichida taxminan shuncha, hatto undan ham koʻproq tushib ketdi.
Qarz investorlari ham xavotirda koʻrinadi va bu sohadagi bir nechta kompaniyalardan yuqoriroq daromad talab qilmoqda.
CoreWeave bosh ijrochi direktori Mayk Intrator bozor "mantiqsiz" harakat qilayotganini aytdi va kompaniyaning biznes modeliga ishonch bildirdi. Dunyoning eng muhim kompaniyalaridan baʼzilari CoreWeave infratuzilmasi va boshqa SI xizmatlari uchun navbatda turibdi.
Bir nechta neo-bulut firmalarining ildizlari Bitcoin kabi kriptovalyutalarni yaratadigan kompaniyalardan iborat beqaror kripto-mayning sohasiga borib taqaladi.
Kripto-maynerlar SIni yaratish uchun ishlatiladigan baʼzi bir xil jismoniy infratuzilmalardan foydalanadi.
CoreWeave 2017 yilda Ethereum mayningiga eʼtibor qaratgan holda tashkil etilgan.
IREN, Core Scientific va Applied Digital ham oʻz faoliyatini kripto-mayningdan boshlagan.
Ushbu infratuzilma 2022 yilda OpenAI'ning ChatGPT ishga tushirilishi bilan SI ommalashib ketganda ularga yaxshi imkoniyat yaratdi.
Nebius bundan mustasno: u 2024 yilda ajralib chiqishi va nomini oʻzgartirishidan oldin Rossiyaning Google muqobili boʻlgan Yandex NV'ning bir qismi sifatida tanilgan edi.
Endilikda bu firmalarning omadi yirik SI ishlab chiquvchilari va giperskeylerlar — neo-bulut firmalari koʻpincha oʻzlarining asosiy mijozlari deb hisoblaydigan yanada ulkan maʼlumotlar markazi operatorlarining istiqbollariga bogʻliq.
"Tizimga shunchaki hayratlanarli darajada katta miqdordagi xarajatlar kiritilmoqda", dedi S&P Global'ning Visible Alpha Research boʻlimi rahbari Melissa Otto. "Bu qurollanish poygasidir."
Va neo-bulutlar bundan foyda koʻrdi.
Ammo ular modelining salbiy tomoni — sharoit oʻzgarganda "moliyaviy xavfning yuqoriligidir", dedi Forrester vitse-prezidenti va bosh tahlilchisi Charli Day.
Bunga ularning yirik texnologik mijozlari xarajatlar rejalariga kiritishi mumkin boʻlgan har qanday oʻzgarishlar kiradi.
Oʻtgan haftada Microsoft va Google Uoll-strit tahlilchilari kutganidan kamroq SI xarajatlarini prognoz qilganida, bir nechta neo-bulut firmalarining aktsiyalari keskin tushib ketdi.
Koʻp narsa, shuningdek, yaqin oylarda oʻz aktsiyalarini ommaviy sotuvga chiqarishi kutilayotgan Anthropic va OpenAI'ga ham bogʻliq.
Agar SI pufakcha boʻlib chiqsa — va keyin yorilsa — neo-bulut firmalari "shubhasiz, bilvosita zararga duch keladilar", dedi Tusk Ventures vakili Bredli Task.
Neo-bulutlarning kelajagi, shuningdek, ularning qarz olishni davom ettirish qobiliyatiga bogʻliq boʻlib, bu foiz stavkalari oshishi bilan qimmatroqqa tushadi.
Elon Mask yaqinda ijtimoiy tarmoqdagi postida bu 200 dan ortiq neo-bulutlarning "mayda baliqlar kabi oʻlimiga va birlashishiga" olib kelishi mumkinligini, bunda eng kichik firmalar eng koʻp xavf ostida qolishini taxmin qildi.
"Baʼzilari omon qoladi, lekin koʻpi emas", deya qoʻshimcha qildi u.
Hozircha Yorkville Ives tahlilchilari hisoblash quvvatiga boʻlgan talab hamon taklifdan ortiq ekanini aytib, neo-bulutlar kattaroq maʼlumotlar markazi kompaniyalari toʻldira olmaydigan muhim boʻshliqni toʻldirayotganini qoʻshimcha qilishdi.
Ammo baʼzilar uchun sohaning soʻnggi beqarorligi xavotirlidir.
Microsoft yaqinda 2030 yilgacha davom etishi mumkin boʻlgan elektr taʼminoti muammolari sababli Britaniyaning Nscale neo-bulut kompaniyasi bilan kelishuvni bekor qildi.
Avstraliyaning Firmus kompaniyasi esa aktsiyalarni ommaviy sotuvga chiqarish rejalarini vaqtincha toʻxtatdi.
Bu voqealar maʼlumotlar markazlariga qarshi jamoatchilik eʼtirozlari va SI haqiqatan ham xodimlar mahsuldorligini qanchalik oshirishi mumkinligi haqidagi savollar fonida yuz bermoqda.
"Xavotir olish uchun asos bor", dedi Jonson.