Shrekdan Alouddingacha: multfilm qahramonlarining real hayotdagi prototiplari
**Shrekdan Alouddingacha: Multfilm Qahramonlarining Haqiqiy Hayotdagi Prototplari**
Multfilm qahramonlarining ko‘rinishi sizga g‘alati darajada tanish tuyulgan paytlar bo‘lganmi? Rassomlar ko‘pincha ilhomni real insonlardan – ularning yuz ifodalari, harakatlari va hatto soch turmaklaridan izlaydilar. Biz qaysi Gollivud yulduzi Alouddinga o‘z tabassumini berganini, kimning xarizmasi Shrekni unutilmas yovuz qahramonga aylantirganini va Vinni Pux nega bir mehribon aktyorni bunchalik eslatishini aniqladik.
**Freken Bok — Faina Ranevskaya**
Aktrisaning xarizmasidan ilhomlangan sahnalashtiruvchi rassom Anatoliy Savchenko Faina Georgiyevnaning o‘zi juda qo‘pol deb hisoblagan personajni yaratdi. Ammo uni Freken Bok karikatura emas, balki ochiqko‘ngil va g‘oyatda xarizmatik personaj ekanligiga ishontirishdi. Natijada, aynan Ranevskayaning ovoz berishi va hissasi tufayli qattiqqo‘l tarbiyachi oxir-oqibat shon-shuhratni orzu qiladigan va televizor ko‘rib xursand bo‘ladigan ayolga aylandi.
**Baton — Yevgeniy Leonov**
“Vasya Kurolesovning sarguzashtlari” multfilmidagi eng yorqin personajlardan biri – Baton. Unga Yevgeniy Leonov ovoz bergan. Multplikator rassomlar aktyorning nafaqat tashqi qiyofasini, balki xarakterini ham ekranga olib chiqa olganlar. Ular Batonga Leonovning ovozi bilan birga uning o‘ziga xos mimikasi, imo-ishoralari va hatto mashhur “ko‘z qisishi”ni ham berishgan.
**Timsoh Gena — Yan Frenkel**
Bolaligimizning eng sevimli qahramonlaridan biri bo‘lgan Timsoh Genaning ham real prototipi bor. Sahnalashtiruvchi rassom Leonid Shvarsman obraz ustida ishlash jarayonida taniqli bastakor va aktyor Yan Frenkelning xususiyatlaridan “o‘zlashtirgan”. Nazokatlilik, ko‘zlaridagi cheksiz mehr, biroz bukchaygan qomati va hatto Genaning maftunkor tumshug‘iga aylangan uzun burni ham aynan uni eslatib turadi.
**To‘tiqush Kesha — Gennadiy Xazanov**
Dastlab Kesha shunchaki kulgili to‘tiqush bo‘lishi kerak edi, biroq Xazanovning ovozi unga o‘zgacha xarakter va nozik tabiat ato etdi. Bu ovoz tashqi qiyofani qay darajada shakllantirishiga yorqin misoldir. Jo‘shqin harakatlar, boshni orqaga tashlash va, albatta, o‘sha afsonaviy kokil — bularning barchasida Gennadiy Viktorovichning temperamenti yaqqol sezilib turadi.
**Oppog‘oy — Marj Chempion**
Oppog‘oyning prototipi nafis raqqosa va aktrisa Marj Chempion bo‘lgan. U studiyaga kelib, animatorlar uning ko‘ylagining har bir harakatini va boshining mayin burilishini ilib olishlari uchun soatlab raqsga tushgan, yugurgan va turli sahnalarni ijro etib bergan. Rassomlar uning nurli tabassumi va o‘sha qizlarga xos soddalikni ekranga olib chiqqanlar.
**Bo‘ri — Armen Jigarxanyan**
“Bo‘ri va it” multfilmidagi Bo‘ri yodingizdami? Armen Jigarxanyan Bo‘riga faqat o‘z ovozinigina tuhfa qilmagan. Dastlabki eskiz aktyorning qalin va dadil ovoziga mos kelmagan. Natijada rassomlar unga Jigarxanyanga xos bukrilik, solqi qovoqlar va ma’nodor nigohni qo‘shishgan.
**Shrek — Moris Tiye**
Shrekning ham real hayotdagi prototipi bor. U “Fransuz farishtasi” laqabi bilan tanilgan professional kurashchi Moris Tiye bo‘lgan. Uning qo‘pol tashqi ko‘rinishi ortida aslida samimiy va mehribon qalb sohibi yashiringan edi. Moris nihoyatda bilimdon bo‘lgan: u 14 ta tilni bilgan, she’rlar yozgan va mumtoz musiqani sevib tinglagan. DreamWorks studiyasi rassomlari uning qiyofasini juda nozik tarzda aks ettira olganlar.
**Suv parisi Ariel — Alissa Milano**
Ko‘pchilikning sevimlisiga aylangan suv parisining tashqi ko‘rinishi yosh Alissa Milanodan ilhomlanib yaratilgan. O‘sha paytda u aktrisalik faoliyatini endigina boshlayotgan edi. Disney rassomlari uning nigohini, yuz ifodalarini va hatto sochlarini to‘g‘rilashdagi o‘sha sho‘x odatini ham aks ettirishga harakat qilishgan.
**Quzg‘unlar — The Beatles**
Dastlab Disney studiyasi bu qahramonlarga The Beatles guruhining o‘zi ovoz berishini rejalashtirgandi. Animatorlar qushlarga mashhur musiqachilarning o‘ziga xos soch turmaklari, xulq-atvori va hatto Liverpulga xos hazillarini ham berishgan. Oxir-oqibat hamkorlik amalga oshmadi, biroq rassomlar dizaynni o‘zgartirmaslikka qaror qilishdi, chunki u juda jonli va jozibador chiqqan edi.
**Vinni Pux — Yevgeniy Leonov**
Yevgeniy Leonov ovoz bergan yana bir personaj Vinni Pux. Dastlab u ancha paxmoq va o‘yinchoqqa o‘xshagan bo‘lishi kerak edi, biroq ovoz berish sinoviga Leonov kelgach, hammasi o‘zgardi. Ayiqchaning ovozi o‘zgacha jaranglashi uchun Leonovning ovoz yozuvlari 30% ga tezlashtirilgan va shu tariqa o‘sha betakror tembr paydo bo‘lgan. Ammo eng asosiysi o‘zgarishsiz qoldi: mehribon tabassum, burunni kulgili tarzda qashib qo‘yish odati va hech qanday soxtalik aralashmagan chin samimiyat.
**Edna Mod — Edit Xed**
Edna Mod – “Superoila” multfilmidagi liboslar bo‘yicha dizayner, Pixar animatorlarining shunchaki xayol mahsuli emas, balki hayotda bor insondir. Uning prototipi Gollivud afsonasi Edit Xed bo‘lgan. Edit faoliyati davomida 8 ta “Oskar” mukofotiga sazovor bo‘lgan va kinematografning oltin davri eng yorqin yulduzlariga liboslar tikkan. Edna Editdan nafaqat tashqi ko‘rinishini, balki temirdek mustahkam xarakterini ham olgan.
**O‘g‘rilar sardori — Faina Ranevskaya**
Faina Ranevskaya prototipi asosida yaratilgan yana bir obraz – bu “Bremen musiqachilari” multfilmidagi qaroqchilar sardoridir. Aytishlaricha, Ranevskayaning o‘zi ham o‘z multfilm “nusxasi”dan mamnun bo‘lgan. Personajda aktrisaning irodali iyagi, o‘tkir nigohi va aqlbovar qilmaydigan xarizmasi yaqqol sezilib turadi.
**Alouddin — Tom Kruz**
Dastlab Alouddin ancha yoshroq bo‘lib, Maykl Jey Foksga o‘xshashi rejalashtirilgan edi. Biroq rassomlar qahramonga o‘ziga ishonch va o‘sha mashhur Gollivud jozibasini qo‘shishga qaror qilishdi. Shu tariqa mo‘ljal yosh Tom Kruzga o‘zgardi. Brendga aylangan oppoq tishli tabassum, bir tutam soch va hatto qoshlarni ko‘tarish manyerasi — bularning barchasini Alouddin o‘z prototipidan meros qilib olgan.