Shotlandiya boʻylab yuzlab yoqilgʻi quyish shoxobchalarida dizel yoqilgʻisi narxi bir litr uchun 2 funt sterlingdan oshdi

Shotlandiya boʻylab yuzlab yoqilgʻi quyish shoxobchalarida dizel narxi bir litr uchun 2 funt sterlingdan oshib ketdi

Ukraina va Yaqin Sharqdagi mojarolar yoqilgʻi quyish shoxobchalaridagi narxlarni oshirib yubordi

BBC Scotland News tahliliga koʻra, Shotlandiyadagi yuzlab yoqilgʻi quyish shoxobchalarida dizel narxi bir litr uchun 2 funt sterlingdan oshib ketgan.

Eng yuqori narxlar Shotlandiya orollaridagi avtoservislarda kuzatilmoqda, u yerda yoqilgʻi markaziy mintaqadagi supermarketlarda sotiladigan dizeldan litriga 50 pensga qimmatroqdir.

Yuk tashuvchilar buning oʻz bizneslariga taʼsirini «halokatli» deb atashdi va endilikda yuk mashinasini toʻldirish haftasiga 250 funt sterlingga qimmatroq tushayotganini aytishdi.

RAC tashkiloti dam olish kunlari Buyuk Britaniyada dizelning oʻrtacha narxi yangi rekord darajaga yetishini kutayotganini maʼlum qildi.

Yaqin Sharqdagi davom etayotgan mojaro va Rossiya-Ukraina urushi xom neft narxini oshirib yubordi, bu esa oʻz navbatida yoqilgʻi va energiya xarajatlarining ortishiga olib keldi.

Buyuk Britaniya hukumati Britaniya xalqi va biznesini himoya qilishda davom etayotganini hamda bu yil yoqilgʻi boji oshirilmasligini bildirdi.

Orkney orollarida yuk tashish firmasini boshqaradigan Deyv Nil yoqilgʻi xarajatlari «qiyinchilik tugʻdirayotganini» aytdi

BBC Scotland News tahlili shuni koʻrsatadiki, Chegara hududlaridan (Borders) Shetland orollarigacha boʻlgan hududda dizel narxi litriga 2 funt sterlingdan ortiq boʻlgan kamida 226 ta shoxobcha mavjud.

Eng yuqori narxlar orol va qishloq joylarida kuzatilmoqda, jumladan, Gebrid orollarida 238,8 pens va 223 pens, Shimoliy orollarda esa 209,0 pens va 208,9 pens.

Saut-Uist orolida yashovchi yuk tashuvchi Norman MakAskillning aytishicha, u bundan 40 yil avval yuk tashish faoliyatini boshlaganida yuk mashinasi bakini toʻldirish litriga 32 pensga tushgan boʻlsa, hozirda bu koʻrsatkich 2,22 funt sterlingni tashkil etmoqda.

«Yuk mashinasi boshqaradigan har qanday odam oy oxirida yoqilgʻi hisobini olganda mutlaqo shokka tushadi. Yer yuzida xarajatlarning bunday oʻsishiga bardosh bera oladigan hech qanday biznes yoʻq», dedi u.

MakAskillning N D MacAskill & Son yuk tashish kompaniyasi Inverness, Dingvoll va Stirling atrofida, shuningdek, undan tashqarida ham chorva mollarini tashiydi.

«Biz Shotlandiya shimolidan Angliya shimoligacha chorva mollarini tashish bilan shugʻullanamiz», dedi u.

«Bu ishda yoqilgʻi xarajati halokatli darajada yuqori», dedi u.

MakAskill qoʻshimcha qildi: «Bu oxirgi 10 yildan beri har yili takrorlanmoqda. Yuk tashish biznesini yuritish xarajatlari haddan tashqari oshib ketdi.

50-60 yil avval tashkil etilgan, koʻplab yuk mashinalariga ega boʻlgan oʻnlab yuk tashish firmalari xonavayron boʻlmoqda. Bu qachon toʻxtaydi?»

Orkneydagi Sandey, Stronsey va Idey orollariga xizmat koʻrsatuvchi Sinclair Haulage firmasini boshqaradigan Deyv Nilning aytishicha, uning biznesi yozgacha boʻlgan davrga nisbatan dizel uchun haftasiga 400 funt sterling koʻproq mablagʻ sarflamoqda.

«Bu juda qiyin vaziyat», dedi u.

Nil mijozlar toʻlaydigan haqqa qoʻshimcha toʻlov qoʻshishga majbur boʻlganini aytdi.

«Bu eng adolatli yoʻl boʻlsa kerak», dedi u. «Yoqilgʻi narxi tushganda, biz bu ustamani olib tashlay olamiz».

Avtomobil yoʻllarida yuk tashuvchilar assotsiatsiyasi (RHA) yoqilgʻi operatorlarga har bir transport vositasi uchun haftasiga taxminan 250 funt sterling qoʻshimcha xarajat keltirayotganini maʼlum qildi.

U Buyuk Britaniya hukumatini yanvar, mart va aprel oylarida rejalashtirilgan yoqilgʻi boji oshirilishini bekor qilishga hamda avtobuslar, yuk mashinalari va furgonlar uchun zarur foydalanuvchi chegirmasini joriy etishga chaqirdi.

Ijrochi direktor Richard Smit shunday dedi: «Bu boshqa joylarda ham sodir boʻlmoqda. Ispaniya, Frantsiya va Italiya allaqachon tijorat transport vositalari operatorlariga dizel uchun chegirmalar bermoqda. Bizning ham bunga vaqtimiz keldi».

Fermer Emi Xenderson odamlar uchun hayot shundoq ham qiyin ekanligini aytdi

Shotlandiya Milliy fermerlar ittifoqi narxlarning oshishi fermerlar va kichik yer egalari (krofterlar) uchun yana bir noxush xarajat ekanligini bildirdi.

Ittifoq vakili shunday dedi: «Yoqilgʻi fermerlik xoʻjaliklari uchun sezilarli xarajat hisoblanadi va uning oshishi oziq-ovqat ishlab chiqarish tannarxiga toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qiladi.

Hozirda koʻplab fermerlar hosil yigʻimi va boshqa jadal kuzgi ishlar bilan band boʻlgan bir paytda, yoqilgʻidan foydalanishni qisqartirishning iloji yoʻq».

Kiltarlilik fermer va musiqachi Emi Xenderson shunday qoʻshimcha qildi: «Bu shunchaki tushkunlikka soladi. Hayot shundoq ham yetarlicha qiyin».

Uning aytishicha, u oʻz mashinasi yoki yuk mashinasidan foydalanish borasida «logistik qarorlar» qabul qilishga majbur boʻlmoqda.

Xenderson qoʻshimcha qildi: «Kontsertlar uchun narx taklif qilayotganda men buni hisobga olishim kerak».

New Start Highland tashkilotidan Jeyms Danbarning aytishicha, yoqilgʻi narxining oshishi xayriya tashkiloti qoʻllab-quvvatlaydigan oilalarga taʼsir qilmoqda

Invernessda joylashgan New Start Highland xayriya tashkiloti muhtoj odamlarga mebel kabi xayriya qilingan tovarlarni yigʻish va yetkazib berish uchun furgonlardan foydalanadi.

Bosh ijrochi direktor Jeyms Danbar shunday dedi: «Yoqilgʻi narxining oshishi xayriya tashkiloti sifatida bizga ham, biz qoʻllab-quvvatlayotgan insonlarga ham toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir koʻrsatmoqda.

Transport faoliyatimizning asosi hisoblanadi — inqiroz va qiyinchiliklarga duch kelganlar zarur ashyolardan foydalanishlari uchun mebellarni yigʻish va yetkazib berishdan tortib, koʻchirish va uylarni tozalash kabi korxona xizmatlarimizni yuritishgacha».

Uning aytishicha, xayriya tashkiloti toʻliq elektrlashtirilgan transport parkiga oʻtish jarayonida, biroq yoqilgʻi xarajatlarining oshishi ular qoʻllab-quvvatlayotgan oilalarga toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qilmoqda.

RAC tashkiloti Buyuk Britaniyada dizelning oʻrtacha narxi boʻyicha rekord dam olish kunlarida «deyarli aniq» yangilanishini aytdi.

Siyosat boʻlimi rahbari Saymon Uilyams shunday dedi: «Buyuk Britaniyada dizelning oʻrtacha narxi 198,32 pens bilan yangi tarixiy eng yuqori daraja yoqasida turibdi, bu esa oilaviy avtomobil uchun 55 litrlik bakni toʻldirish xarajatini 109 funt sterlingga yetkazadi.

Hozirda Buyuk Britaniyada Yevropadagi eng qimmat dizel sotilmoqda — litriga Finlyandiya va Niderlandiyadan 12 pensga qimmatroq».

U qoʻshimcha qildi: «Benzin hozirda oʻrtacha 173,6 pensni tashkil etmoqda — bu oxirgi toʻrt yildan koʻproq vaqt ichidagi eng yuqori narxdir. Benzin sentyabr oyida deyarli 12 pensga, Eron urushi boshlanganidan beri esa 40 pensdan koʻproqqa oshdi.

Dizel faqat shu oyning oʻzida 14,5 pensga, 28 fevraldan beri esa 55 pensga oshdi».

Yuk tashuvchilar avtobuslar, yuk mashinalari va furgonlar uchun zarur foydalanuvchi chegirmasini joriy etishni talab qilishdi

AA tashkilotining maʼlum qilishicha, ularning kampaniyasi Buyuk Britaniya hukumatini yoqilgʻi quyish shoxobchalaridagi narxlar shaffofligini joriy etishga undagan.

Uning aytishicha, endilikda haydovchilar yoqilgʻi quyish shoxobchalaridagi soʻnggi narxlarni tekshirish va arzonroq yoqilgʻi topish uchun tashqi veb-saytlar va telefon ilovalaridan foydalanishlari mumkin.

AA tashkiloti Gʻaznachilik tomonidan ilk bor 2022 yil mart oyida joriy etilgan yoqilgʻi bojini 5 pensga qisqartirish chorasi bekor qilinmasligi kerakligini aytdi. U dizel uchun qoʻshimcha yengilliklar berish uchun «yaxshi asos» borligini qoʻshimcha qildi.

Vakil shunday dedi: «Koʻpgina yirik korxonalar dizelning qoʻshimcha xarajatlarini oʻz mijozlari zimmasiga, koʻpincha yoqilgʻi ustamalarining oʻzgaruvchan shkalasi orqali yuklasa-da, kichik korxonalar buni avtomatik ravishda qila olmaydi.

Bularga taksi haydovchilari, hunarmandlar, uy taʼmirlovchilar, veterinarlar, taqachilar va oʻz mijozlariga gʻamxoʻrlik qilish uchun transport vositalariga tayanadigan koʻplab boshqa kishilar kiradi».

Buyuk Britaniya hukumati yoqilgʻi bojini vaqtinchalik qisqartirishni 31 dekabrgacha uzaytirganini maʼlum qildi.

Hukumat vakili shunday dedi: «Eronda urush boshlanganidan beri ushbu hukumat Britaniya xalqi va biznesini ushbu inqirozdan himoya qilishda davom etmoqda.

Bu shuni anglatadiki, haydovchilar yoqilgʻi bojini 5 pensga qisqartirish muddati uzaytirilganidan foyda koʻrmoqdalar, bunda dizel yil oxirigacha avvalgi hukumatdan meros qolgan rejalarga nisbatan litriga 11 pensga arzonroq boʻladi».