ROX Group va Oʻzbekiston energetika sektoridagi hamkorlik imkoniyatlari
Vyetnamning ROX Group koʻp tarmoqli guruhi Markaziy Osiyoda energetika loyihalarini amalga oshirish tajribasiga tayangan holda, Oʻzbekistonda hamkorlik qilish imkoniyatlarini oʻrganmoqda — mamlakatning elektr energiyasiga boʻlgan ehtiyoji 2030 yilga kelib, prognozlarga koʻra, 120 milliard kVt·soatdan ortishi kutilmoqda, bu esa generatsiya qiluvchi quvvatlarni kengaytirishni va energetika infratuzilmasini modernizatsiya qilishni talab etadi.
ROX Group va Oʻzbekiston energetika sektorida hamkorlik istiqbollari
ROX Group — investitsiyalar, koʻchmas mulk developmenti, shahar hududlari, infratuzilma va energetika sohasida 30 yillik tajribaga ega boʻlgan Vyetnam koʻp tarmoqli guruhi — xorijiy bozorlardagi ishtirokini izchil oshirib bormoqda. Ushbu strategiyaning asosiy yoʻnalishlaridan biri energetika hisoblanadi.
Qirgʻizistonda ROX Group tarkibiga kiruvchi ROX Energy Global kompaniyasi umumiy loyiha quvvati 1 900 MVt(p) va taxminiy investitsiya hajmi qariyb 1,4 mlrd AQSh dollarini tashkil etadigan ROX Issyk-Kul quyosh elektr stantsiyasini rivojlantirmoqda. Quvvati 175 MVt(p) boʻlgan birinchi navbat 2026 yil oʻrtalaridan boshlab milliy energotizimga ulangan va mamlakatga qoʻshimcha hajmdagi elektr energiyasini yetkazib bermoqda. Moʻgʻulistonda ham guruh akkumulyator batareyalarida energiyani jamlash tizimlari (BESS) va koʻmir generatsiyasi loyihalarini amalga oshirib, energetika sohasidagi hamkorlikni kengaytirmoqda.
Guruhning turli bozorlardagi tajribasi shuni koʻrsatadiki, energetika sohasidagi hamkorlik faqat generatsiyani rivojlantirish bilan cheklanib qolmay, balki energiya taʼminoti ishonchliligini taʼminlaydigan infratuzilma va yechimlarni ham oʻz ichiga oladi. Bu masalalar elektr energiyasi isteʼmoli oʻsishda davom etayotgan Oʻzbekiston uchun ham dolzarbdir.
Oʻzbekiston Energetika vazirligi tomonidan bildirilgan moʻljallarga koʻra, 2030 yilga borib elektr energiyasiga boʻlgan milliy ehtiyoj 120 mlrd kVt·soatdan oshishi mumkin — bu 2020 yilgi darajadan deyarli ikki baravar koʻpdir. Sanoatning oʻsishi va shaharlarning rivojlanishi energotizimga generatsiya hajmi boʻyicha ham, uning barqaror ishlashi boʻyicha ham tobora yuqori talablarni qoʻymoqda.
Ushbu talabga javob berish faqat yangi elektr stantsiyalarini qurish bilan cheklanmaydi. Oʻzbekistonga bir vaqtning oʻzida qayta tiklanadigan energetikani rivojlantirish, uzatish tarmoqlarini modernizatsiya qilish, dispetcherlik imkoniyatlarini kuchaytirish va energiyani jamlash boʻyicha mos yechimlarni joriy etish zarur. Buning uchun uzoq muddatli moliyalashtirish, tegishli texnologiyalar va amalga oshirish boʻyicha amaliy tajriba talab etiladi.
Tajribali xalqaro investorlar bilan hamkorlik qilish Oʻzbekiston uchun energetikaning qiymat yaratish zanjirining turli boʻgʻinlarida — yangi generatsiyadan tortib energiyani jamlash, tarmoq infratuzilmasi va foydalanishni qoʻllab-quvvatlash yechimlarigacha — qoʻshimcha resurslarni jalb qilish imkoniyatini ochadi. Shu bilan birga, boshqa bozorlar tajribasi faqat tabiiy sharoitlarga, huquqiy bazaga va ichki bozor tuzilmasiga moslashtirilgandagina haqiqiy samara beradi.