Rossiya Armanistonga gaz yetkazish uchun to‘rtta shart qo‘ydi — OAV
Rossiya Armanistonga gaz yetkazib berish uchun to‘rtta shart qo‘ydi — OAV
Armaniston Rossiyaning to‘rtta siyosiy talabini bajarmasa, unga gaz yetkazib berish to‘xtatiladi.
Ayni paytda rejali ta’mirlash ishlari tufayli gaz ta’minoti vaqtincha uzilgan. Ichki ehtiyoj esa omborlardagi zaxiralar hisobidan qoplanmoqda.
Manbalarga ko‘ra, 1-noyabr kuni yirik “avariya” yuz berishi yoki fors-major holati paydo bo‘lishi mumkin, shundan keyin yetkazib berish qayta tiklanmaydi, dedi ular.
“Graparak” suhbatdoshlarining aytishicha, agar Armaniston Gyumridagi Rossiya harbiy bazasining kelajagini muhokama qilmasa va Rossiya kapitali ishtirokidagi kompaniyalarga qarshi choralar ko‘rmasa, Moskva keskinlashuvning oldini olishga tayyor.
Rossiyaning yana bir talabi — Armanistonning YOII va Yevropa Ittifoqi o‘rtasida tanlov qilishi. Manbalar Yerevan Yevropa integratsiyasi jarayonini boshlash haqidagi qonunni bekor qilishi yoki bu masala bo‘yicha referendum sanasini belgilashi kerakligini aytmoqda. Bundan tashqari, Moskva Rossiyaga xayrixoh siyosatchilarga nisbatan jinoiy ta’qibni to‘xtatish va Kremlga ma’qul keladigan nomzodni bosh vazir o‘rinbosari etib tayinlashni ham talab qilayotgani aytilmoqda.
26-may kuni Rossiya Armanistonni agar u Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lish yo‘lidagi harakatni davom ettirsa, tabiiy gaz, neft mahsulotlari va ishlov berilmagan olmos yetkazib berish bo‘yicha kelishuvni bir tomonlama to‘xtatishi mumkinligi haqida ogohlantirgan.
### Yerevan Rossiya gaziga muqobil variantlarni izlamoqda
Armaniston Rossiya gaziga deyarli to‘liq qaram. 2025-yilda “Gazprom” mamlakatga 2,7 milliard kub metr gaz yetkazib bergan. Yerevan uchun imtiyozli narx ming kub metrga 177 dollarni tashkil etadi. Kreml Armaniston YOIIdan chiqsa, gaz bozor narxida sotilishini bildirgan.
16-sentyabr kuni Armaniston Xavfsizlik kengashi kotibi Alen Simonyan respublika Rossiya ta’minotini Ozarbayjon, Turkiya va Erondan xaridlar bilan almashtirishga qodir ekanini aytdi. Rossiya gazining arzonligi haqidagi e’tirozlarga u yonilg‘i “siyosiy valyuta sifatida ishlatilmoqda” deb javob berdi.
“Gaz narxi faqat dollar bilan o‘lchanadi, deb kim aytdi?”, degan Simonyan.
Avvalroq Pashinyan Rossiya gaz narxini qanday belgilashidan qat’i nazar, mamlakat boshqa yetkazib berish manbalarini izlashini aytgandi. Shuningdek, u Armanistonning KXSHT (Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkiloti)dagi a’zoligi va Rossiya harbiy bazasi haqida ham fikr bildirgan.
“Agar ular Armanistonni KXSHTdan chiqarib yubormoqchi bo‘lsa, marhamat, chiqarsin. Agar chiqarishni xohlashmasa, chiqarishmasin”, degan u.
Bosh vazir bu vaziyatni armanlarning “Kikosning o‘limi” ertagiga qiyoslagan. Bu ertakda bir oila hali tug‘ilmagan bolaning ertaga daraxtdan yiqilib o‘lishini tasavvur qilib, oldindan aza tutadi. Pashinyan Armanistondan ham xuddi shunday asossiz xavotir kutilayotganini ta’kidlagan. Rossiya harbiy bazasi haqida gapirar ekan, Pashinyan Armaniston bu bazani olib chiqib ketish masalasini hech qachon ko‘tarmaganini aytdi. Bu masalani Rossiyaning o‘zi o‘rtaga tashlaganini u ochiqlagan.