«Qora bulut» va «mahzun» kayfiyat: Hozir Kornell kampusidagi vaziyat qanday?

«Qora bulut» va «mahzun» kayfiyat: Kornell kampusida hozir qanday muhit hukmron

Kornell talabalari zoʻrlash ishi boʻyicha jamoatchilik eshituvida gʻazab bildirishmoqda

Odatda, yilning bu faslida Kornell universiteti oʻqish uchun ajoyib maskan hisoblanadi. Kuzgi xazonrezgilik Nyu-York shtatining tepaliklari bagʻrida joylashgan muhtasham binolarga oʻzgacha rang-baranglik baxsh etadi.

Biroq talabalar va oʻqituvchilarning aytishicha, ikki yil avval shu yerda sodir boʻlgan guruhli zoʻrlash holati boʻyicha tergov kampus ustida «qora bulut» boʻlib osilib turibdi. Bu esa gʻazabni, talabalar birodarligi (frat) madaniyati haqidagi xavotirlarni va universitetning ushbu voqeaga munosabatiga nisbatan tanqidlarni kuchaytirmoqda.

Elita «Ivi Ligasi» (Ivy League)ga kiruvchi ushbu oliygoh talabalari va xodimlari BBC bilan suhbatda, baʼzilari anonim tarzda, 2024 yilgi ish soʻnggi haftalarda yana diqqat markaziga qaytganidan beri kampusdagi ruhiy bosim yaqqol sezilayotganini aytishdi.

Payshanba kuni talabalar oʻz xavotirlarini baham koʻrishlari uchun tashkil etilgan talabalar assambleyasida koʻpchilik universitetda jiddiy oʻzgarishlar qilinishini talab qildi.

Boshqalar esa adolat qaror topmaganini «sharmandalik» deb atashdi va oʻz ishini himoya qilib kelayotgan ushbu nufuzli universitetda oʻqishlaridan uyalayotganlarini bildirishdi.

«Bizning muassasamiz oʻz obroʻsidan koʻra xavfsizligimizni ustun qoʻyishini bilishga haqlimiz», dedi yigʻilganlarga bakalavriat talabasi Sofiya Rayli Sim.

Simning aytishicha, u ushbu voqeadan shu qadar qattiq tushkunlikka tushganki, oʻtgan hafta davomida darslarga qatnasha olmagan.

Guruhli zoʻrlash ishi markazidagi, anonim tarzda Jeyn Do deb koʻrsatilgan jabrlanuvchi 16 sentyabr kuni Kornell ustidan fuqarolik daʼvosi qoʻzgʻatib, 2024 yilda talabalar birodarligi uyida unga giyohvand modda berilgani va zoʻrlanganini maʼlum qildi.

U Kornell universiteti uni himoya qila olmaganini va voqeaga aloqador erkaklarni tegishlicha jazolamaganini daʼvo qildi. Ushbu erkaklar matbuotda «Kornell yettiligi» deb atalmoqda.

Kornell zoʻrlash ayblovi boʻyicha mustaqil tergov oʻtkazilishiga allaqachon rozilik bergan.

Universitet, shuningdek, ushbu masala boʻyicha hozirgacha koʻrilgan choralarni himoya qilib, voqea haqida xabar berilganidan keyin bir necha oy davom etgan «keng qamrovli tergov» oʻtkazganini va amaldagi federal fuqarolik huquqlari qonunchiligiga rioya qilganini taʼkidladi.

Payshanba kungi Kornell talabalar assambleyasidan koʻp oʻtmay, Nyu-York gubernatori Keti Xokul shtat bosh prokurori Letitsiya Jeyms ushbu ish boʻyicha maxsus prokuror etib tayinlanganini eʼlon qildi.

U ilgari tergovni olib borgan Tompkins okrugi prokuroriga «ishonchini yoʻqotganini» aytdi. Shu tariqa, Jeyms ishni Mettyu Van Xautendan qabul qilib olmoqda.

Van Xauten idorasi dastlab dalillar ayblov qoʻyish uchun qonuniy standartlarga javob bermaydi degan qarorga kelgan edi — oʻtgan hafta yangi fuqarolik daʼvosiga javoban jinoiy tergov qayta ochilishidan oldin. Bu qadamni Kornell ham qoʻllab-quvvatlagan.

Universitetda 5 oktyabrga belgilangan «Jabrlanuvchilar uchun adolat» nomli boʻlajak norozilik namoyishi kampus boʻylab varaqalar orqali targʻib qilinmoqda. U Kornellni zoʻrlash madaniyatiga qarshi chora koʻrishga chaqiradi.

Talaba tashkilotchilari Kornelldan gumon qilinuvchilarni oʻqishdan haydashni va ularning diplomlarini bekor qilishni, jinsiy zoʻravonlik uchun jazolash siyosatini qayta koʻrib chiqishni, universitet ustidan tashqi tergov boshlashni va kampus politsiyasi uchun zoʻravonlikning oldini olish boʻyicha treninglar tashkil etishni talab qilmoqda.

Kornell ushbu ish boʻyicha avvalgi tergovni tavsiflab, shunday deydi: «Tergov yakunida eshituv komissiyasi bir qator sanktsiyalarni, jumladan, Kornelldan haydash va oʻqishni vaqtincha toʻxtatib turish choralarini qoʻlladi».

Kornell intizomiy jazoga tortilgan talabalarning aniq natijalarini qonunan oshkor qila olmasligini aytib, «bu qonuniy cheklov norozilik uygʻotishi mumkinligini tushunamiz», deya qoʻshimcha qildi.

Kampus boʻylab bu ish katta gʻazabga sabab boʻldi.

Toʻrtinchi kurs talabalaridan birining aytishicha, 2024 yilda, voqeadan keyin Jeyn Do haqida mish-mishlar tarqalgan paytda u yerda yashash juda qiyin boʻlgan.

Endi, ikki yil oʻtib, u BBC'ga oʻzi va doʻstlari «ruhan ezilgan» va «hafsalasi pir boʻlgan» holatda ekanini aytib, kampusdagi muhitni «qora bulut» deb taʼrifladi. U Kornell vaziyatni notoʻgʻri hal qilgan deb hisoblaydi.

U maʼmuriyat oʻz xatolarini tan olishini istaydi va shaffoflikning yoʻqligi odamni xafa qilishini aytadi.

U, shuningdek, ayblovlar markazida turgan «Chi Fi» (Chi Phi) birodarligi aʼzolari guruh chatidagi bir nechta erkaklar nega sukut saqlaganini savol ostiga oldi. Ushbu birodarlikning boʻlimi 2024 yilda yopilgan va hanuz kampusga kiritilmaydi.

Talabalar va jamoatchilik vakillari payshanba kungi yigʻilishdan oʻz gʻazab va hafsalasi pir boʻlganini izhor qilish uchun ham foydalanishdi.

«Bu yerda boʻlishdan, bu muassasaga shu yerda oʻqish uchun pul toʻlayotganimdan juda jirkanaman», dedi birinchi kurs talabasi Eliana Dolven-Miller. «U xonada juda katta gʻazab bor edi, men ham juda gʻazablandim».

Talabalar assambleyasi raisi Ishan Chaudxuri yigʻilishni ochib, kampus «jinsiy zoʻravonlik qurbonlari bilan birga» ekanini aytdi.

«Biz bunga kampusda toqat qilmaymiz va oʻylaymanki, har birimiz nomidan gapirib, kampusimizda sodir boʻlgan voqealardan mutlaqo uyalishimizni ayta olaman», dedi Chaudxuri.

Talabalar guruhi, shuningdek, universitetdan goʻyoki sodir boʻlgan jinsiy zoʻravonlik qanday hal qilingani, jumladan, qanday dalillar toʻplangani va universitet bu masalani kampus politsiyasiga yuborgan-yubormagani va qachon yuborgani haqida yozma hisobot berishni talab qiluvchi rezolyutsiyani ilgari surdi.

Oʻqituvchilardan biri kampusdagi kayfiyatni «mahzun» deb atadi. Uning aytishicha, xodimlar professional terapevt emas, shuning uchun talabalar bilan bunday mavzularda qanday suhbatlashishni bilish qiyin.

Bu «shunday aql bovar qilmaydigan vaziyatki... Men shunchaki tushunmayapman», dedi u va universitet yanada qatʼiyroq choralar koʻrishi kerakmidi-yoʻqmi, bunga ishonchi komil emasligini qoʻshimcha qildi hamda bu kampusda birodarlik guruhi bilan bogʻliq muammolar birinchi marta sodir boʻlayotgani yoʻqligini qayd etdi.

BBC bilan suhbatlashgan baʼzi birinchi kurs talabalari Kornellga atigi oʻtgan oyda kelishgan edi.

Bir yosh qiz oʻzi va doʻstlari oʻsha kuni ertalab yana ushbu ayblovlarni muhokama qilishganini aytdi. Uning doʻsti «Ivi Ligasi» universitetiga kelajakka katta umidlar bilan kelib, bu yerda faqat shu mavzu yangiliklar markazida turganini koʻrish ogʻir boʻlganini aytdi.

Talabalar Jeyn Do bilan sodir boʻlgan voqeani shunchaki qabul qila olmaydilar, dedi u.

Kornell bitiruvchilari ham oʻz munosabatlarini bildirishdi.

1300 dan ortiq bitiruvchi ayblovlar qayta yuzaga chiqqanidan keyin universitetni «tezkor va keng qamrovli» choralar koʻrishga chaqiruvchi xatni imzoladi.

«Kornell bundan oʻz kampusida jinsiy zoʻravonlikning keng tarqalishi haqida jiddiy savollar berish uchun imkoniyat sifatida foydalanadimi?» deb soʻraladi universitetning talabalar gazetasida chop etilgan xatda.

«Yoki oʻz obroʻsini himoya qilish uchun islohotlardan qochadimi? Bu alohida holat emas».