Qaynoq mavsum oʻylagandan-da tezroq boshlanadi: sotuvchi 11.11 va «Barakali juma» aksiyalariga qanday tayyorgarlik koʻrishi kerak?
Noyabr oyidagi atigi bir necha haftalik chegirmalar davrida jahon onlayn savdosi butun mamlakat byudjetiga taqqoslash mumkin boʻlgan mablagʻlarni aylantiradi. 2025-yildagi «Barakali juma»ning atigi bir kunida xaridorlar internetda 79 mlrd dollar sarfladi, Xitoydagi chegirmalar festivalining bir oyida esa bu koʻrsatkich 253 mlrd dollarni tashkil etdi.
Qaynoq mavsum kutilganidan ham tezroq kirib keladi: sotuvchi 11.11 va «Barakali juma» aksiyalariga qanday hozirlik ko‘rishi kerak?
Dunyo bo‘ylab xaridorlar «11.11» va «Barakali juma» aksiyalarini Yangi yil sovg‘alarini oldindan olish yoki qimmat buyumni nihoyat katta chegirma bilan xarid qilish uchun kutishadi. Sotuvchilar uchun esa bu talab eng yuqori darajaga chiqadigan davr bo‘lib, bu paytda xato qilish ayniqsa qimmatga tushadi. Mahsulot zaxirasi, puxta o‘ylangan iqtisodiyot, samarali reklama va tezkor yetkazib berish bo‘lmasa, hatto katta chegirmalar ham natijani kafolatlamaydi.
«11.11» aksiyasi qanday paydo bo‘lgan?
«11.11» chegirmalari yoki Butunjahon xaridlar kuni tarixi daromad olish istagidan emas, balki Xitoyda 11-noyabr kuni nishonlanadigan yolg‘iz insonlar bayramidan boshlangan.
2009-yilda Alibaba kompaniyasi Bo‘ydoqlar kunini monetizatsiya qilishga qaror qildi va 11-noyabr kuni 27 nafar sotuvchi ishtirok etgan «Brend mahsulotlariga 50% chegirma» aksiyasini yo‘lga qo‘ydi. Tajriba muvaffaqiyatli chiqdi: vaqt o‘tishi bilan Xitoydagi mahalliy bayram jahon elektron tijoratidagi eng yirik savdo davrlaridan biriga aylandi.
Noyabr chegirmalariga qiziqish tobora oshib bormoqda. 2025-yilda Cyber Week davrida jahon onlayn savdolari 336,6 mlrd dollarga yetdi — bu o‘tgan yilga nisbatan 7 foiz ko‘p. Kiber-dushanbadagi savdolar ham o‘sib, 53 mlrd dollarni tashkil etdi (+7 foiz yildan yilga) [4].
Shu bilan birga, ushbu davrdagi onlayn buyurtmalarning 70 foizini xaridorlar mobil qurilmalar orqali rasmiylashtirgan. Bundan tashqari, chegirmalar davri tobora cho‘zilmoqda, xaridlar uchun esa raqamli kanallar yanada muhim ahamiyat kasb etmoqda.
O‘zbekiston milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yil davomida mamlakatda e-commerce bozori ikki baravar o‘sdi: 15,21 trln so‘mdan 33,55 trln so‘mgacha.
Hisob-kitoblar uchun mobil moliyaviy xizmatlardan foydalanayotgan xaridorlar soni ham tobora ortib bormoqda. Masalan, 2025-yilda mobil bank ilovalari orqali amalga oshirilgan operatsiyalar hajmi yil davomida 1,6 baravar oshib, 646 trln so‘mni tashkil etdi.