Qanday qilib “Temir daftar” va “Ayollar daftari”dan yordam olish mumkin?
“Temir daftar” va “Ayollar daftari”dan yordam olish uchun “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki mahallaga murojaat qilish kerak. Tizimga kiritilish mezonlari, murojaat qilish tartibi va yordam turlari bir-biridan farq qiladi. Maqolada “Temir daftar” va “Ayollar daftari”dan qanday qilib yordam olish tartibini koʻrib chiqamiz.
Qanday qilib “Temir daftar” va “Ayollar daftari” orqali yordam olish mumkin?
“Temir daftar” moddiy ahvoli ogʻir bo‘lgan oilalarni roʻyxatga olish, ularning muammolarini aniqlash va zarur yordamni yetkazishga qaratilgan tizimdir. U 2024-yildagi 313-son hukumat qarori bilan tartibga solingan.
“Ayollar daftari” esa yordamga muhtoj, ishsiz yoki o‘ziga kasb hamda daromad manbai yaratishni istagan xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash uchun shakllantiriladigan ro‘yxat hisoblanadi. Bu tizim 2022-yildagi 145-sonli nizom asosida ishlaydi.
“Temir daftar” moddiy va ijtimoiy ahvoli og‘irlashgan oilalarni aniqlash, ularning muammosini baholash va manzilli yordam ko‘rsatish uchun yuritiladi. Ijtimoiy xodim oilaning sharoitini o‘rganib, tavsiyanoma tayyorlaydi, so‘ng bu tavsiyanoma “mahalla yettiligi” tomonidan ko‘rib chiqiladi.
Jarayon odatda 6 bosqichda amalga oshadi:
- Oilada mehnatga layoqatli yoki barqaror daromad topayotgan aʼzo yo‘qligi;
- Oila aʼzolaridan biri og‘ir kasallik, nogironlik yoki doimiy parvarishga muhtojligi;
- Oila boquvchisini yo‘qotgani;
- Ota yoki ona uch va undan ortiq farzandni yolg‘iz tarbiyalayotgani;
- Oilaning daromadi yetarli emasligi va uy-joy sharoiti og‘irligi;
- Yong‘in, suv toshqini, zilzila yoki boshqa favqulodda holat oqibatida oila og‘ir ahvolga tushib qolgani.
Yo‘q, bitta talabga mos kelishning o‘zi yetarli emas. “Temir daftar” bo‘yicha oila holati individual tarzda baholanadi: uning daromadi, oila tarkibi, mehnatga layoqatli aʼzolari, sog‘lig‘i, uy-joy sharoiti, boqimandalik yuki hamda mavjud ijtimoiy risklar birgalikda o‘rganiladi. Shu sababli “oilada nogironligi bo‘lgan shaxs bor” degan bitta fakt avtomatik kiritish uchun ham, rad etish uchun ham asos bo‘la olmaydi. Masalan, oilada nogironligi bo‘lgan bola va yagona daromad topuvchi bo‘lishi, daromad pastligi hamda uy-joyning yashash uchun yaroqsizligi birga uchrasa, bu oilaning yordamga ehtiyoji yuqoriroq deb baholanishi mumkin.