Putinning Sochidagi qarorgohi buzilib, qayta qurildi — BBC (foto)
Putinning Sochidagi qarorgohi buzilib, qayta qurildi — BBC (foto)
Sochida Rossiya prezidenti Vladimir Putin uchun yangi “Bocharov ruchey” qarorgohining qurilishi yakunlanish arafasida. 2024-yilda u yerdagi eski binolar buzib tashlangan, 2025-yil sentyabriga borib esa ularning o‘rnida kotlovan paydo bo‘lgan. Rasmiylar binolar nima sababdan buzilgani yuzasidan ochiq ma’lumot bermagan.
2026-yil kuziga kelib esa majmua o‘rnida yangi binolar qad ko‘targan. Qurilishning bosh pudratchisi prezidentning do‘sti Arkadiy Rotenberg bilan bog‘liq Qrimdagi “Transstroyinvest kompaniyalar guruhi” bo‘lgan. Bu haqda BBC rus xizmati xabar berdi.
Quruvchilar majmuani butunlay buzib tashlamagan. Qarorgohning janubida 2014-yilgi Olimpiya o‘yinlari uchun qurilgan “Bocharov ruchey-2” korpusi saqlanib qolgan. Putin u yerda tez-tez yuqori martabali mehmonlarni, jumladan, 2024-yilda MAGATE rahbari Rafael Grossini qabul qilgan.
Biroq Rossiya prezidenti urush davrida Sochiga ancha kam borgan. Financial Times hisob-kitoblariga ko‘ra, urushdan oldin Putin shaharga 24 marta, 2022-yilda 13 marta, 2024 va 2025-yillarda esa atigi ikki martadan tashrif buyurgan.
Putinning Qora dengiz bo‘yiga safarlari keskin kamayishi Ukraina dronlari qirg‘oqqa tez-tez uchib kela boshlagani bilan bog‘liq. 2026-yilda Federal qo‘riqlash xizmati “Bocharov ruchey”ni himoya qilishni yanada kuchaytirishga va qarorgoh atrofida uch kvadrat kilometrdan ortiq hududda muhofaza zonasi yaratishga qaror qilgan.
Qarorgoh qanday o‘zgardi?
Hujumlar xavfi va Putinning kamdan-kam tashriflariga qaramay, buzib tashlangan binolar o‘rnida yangi qurilish davom etmoqda. BBC o‘rgangan sun’iy yo‘ldosh tasvirlarida 2026-yil kuziga kelib yangi binolar ko‘ringan. Ular avvalgi qarorgohga nisbatan ancha katta maydonni egallaydi.
Hukumat yangi qurilish haqida ham ochiq e’lon qilmagan. Biroq yopiq obyektga oid hujjatlarda ma’lumotlar saqlanib qolgan va BBC jurnalistlari ularni topishga muvaffaq bo‘lgan.
Ochiq reyestrda yo‘q shartnoma
“Bocharov ruchey”ni rekonstruksiya qilish Federal qo‘riqlash xizmati (FQX)ning yopiq davlat mudofaa buyurtmasi doirasida olib borilmoqda. Ammo jurnalistlar sud hujjatlaridan uning 25 xonali identifikatorini (2327202903572000000000000) topgan.
Bunday raqamlar davlat mudofaa buyurtmasi shartnomalariga beriladi. Arbitraj sudi prezident qarorgohlari huquqiy jihatdan mudofaa obyektlari ekanini tasdiqlagan. Bunday shartnomalar haqidagi ma’lumotlar yopiq bo‘lib, xaridlarning oddiy reyestrlarida e’lon qilinmaydi. Ammo 25 xonali identifikator shartnoma haqida bir nechta muhim ma’lumotni ochib beradi.
Dastlabki to‘rtta raqam shartnoma tuzilgan va tugaydigan yillarni bildiradi: 2023 va 2027-yil. Demak, “Bocharov ruchey”dagi ishlar uchun shartnoma eski qarorgoh buzilishidan oldin tuzilgan. Keyingi uchta raqam — 202 — ish buyurtmachisi bo‘lgan FQX kodi. Keyingi raqam xarid turini anglatadi. 0357 raqamlari buyurtmachining shu yilgi shartnomasi tartib raqamini bildiradi. Keyingi 2 raqami esa narx qat’iy belgilanganini anglatadi. Shartnomaning o‘zi qancha turishini bu koddan bilib bo‘lmaydi.
Qurilishga Markaziy Osiyo davlatlari fuqarolari ham yollangan
Qurilishga ishchilar ijtimoiy tarmoqlar va bo‘sh ish o‘rinlari saytlari orqali yollangan. Dastlab 2025-yil bahorida qurilishga faqat sudlanmagan Rossiya fuqarolari jalb etilgan. Keyinchalik talablar yumshatilgan. Ish beruvchilar Belarus, Qozog‘iston va Qirg‘iziston fuqarolarini ham qabul qila boshlagan.
“O‘z muhandisi va prorabiga ega” tayyor brigadalarga ustunlik berilgan, biroq smenali ishchilar ham yollangan. E’lonlarda qurilish “strategik obyekt” sifatida tasniflangani va nomzodlar qat’iy tekshirilishi haqida ogohlantirilgan. Quruvchilarga ishbay haq to‘lovi (naqd shaklda), kuniga uch mahal ovqat va “basseynli xostel”da yashash va’da qilingan. 2025-yil kuziga kelib, qurilish ishlari qizg‘in tus olgan.
Yangi qarorgoh loyihasini BBC ochiq manbalardan topa olmagan. Sun’iy yo‘ldosh tasvirlaridan qurilayotgan bir nechta yirik binolarni ko‘rish mumkin, biroq ularning vazifasi va qavatlarini faqat tasvirlarga qarab aniqlab bo‘lmaydi.
Bosh pudratchi “Transstroyinvest kompaniyalar guruhi” hisoblanadi. Uning benefitsiari Arkadiy Rotenberg bilan aloqador developer Aleksey Fomenko ekani aytilmoqda. Kompaniya Vladimir Putin va Federal xavfsizlik xizmati direktori Aleksandr Bortnikovning Qrimdagi dachalarini qurgan, shuningdek, “Artek” bolalar oromgohini rekonstruksiya qilgan.