Putin urushni toʻxtatish belgilarini koʻrsatmayapti, Rossiya Ukrainadagi harakatlarini ikki baravar kuchaytirmoqda

Rossiya Ukrainadagi harakatlarini kuchaytirar ekan, Putin urushni toʻxtatish niyatida ekanidan hech qanday belgi bermayapti

Vladimir Putin chorshanba kuni Rossiya parlamentiga murojaat qilish uchun kelganida, unga iliq kutib olinishi kafolatlangan edi.

Oʻtgan oydagi parlament saylovlarini Rossiya gazetalaridan biri «Maxsus saylov operatsiyasi» deb taʼriflaganidek, bu saylovlar natijasida Davlat Dumasi ilgarigidan ham koʻra koʻproq Putinparast boʻlib shakllandi.

Hukmron «Yedinaya Rossiya» partiyasi endilikda har qachongidan ham koʻproq deputatlik oʻrinlariga ega.

Bu Kremlga Rossiya xalqi tomonidan unga ulkan vakolat berilganini aytish imkonini beradi.

Ammo nima uchun? Putin undan qanday foydalanadi?

U oʻzi «maxsus harbiy operatsiya» deb ataydigan urushni toʻxtatishga tayyor ekanidan biror bir darak bormi? Yoki biz Ukrainada va Yevropa bilan keskinlikda yanada kuchliroq eskalatsiyaga tayyorlanishimiz kerakmi?

Payshanba kuni men Rossiya rahbari Moskvadagi «Valday» munozara klubidagi chiqishi chogʻida oʻz niyatlari haqida biror bir ishora berishini kuzataman. Anʼanaga koʻra, prezidentning ushbu yillik tashqi siyosat forumidagi nutqi Putinning dunyoqarashi haqida tasavvur beradi.

Hozirgi vaqtda hamma narsa Putin Rossiyaning Ukrainaga qarshi keng koʻlamli bosqinini davom ettirishini koʻrsatmoqda: jang maydonidagi ulkan yoʻqotishlarga va Rossiya iqtisodiyotiga yetkazilayotgan zararga qaramay.

Putinning nutqlari va bayonotlari u hali ham Rossiya harbiy jihatdan gʻalaba qozonishi mumkinligiga ishonishini koʻrsatadi.

Rossiyada sentyabr oyida boʻlib oʻtgan parlament saylovlari Kreml tomonidan qattiq nazorat qilindi va natijada «Yedinaya Rossiya»dan har qachongidan ham koʻproq deputatlar saylandi.

Rossiya OAVlarida xabar qilinishicha, Moskva Ukrainada havo hujumidan mudofaa raketalari yetishmasligidan, shuningdek, shu qishda Rossiya zarbalari ukrainaliklarga bosimni kuchaytirishi kutilayotganidan ruhlanmoqda. Kiyev Ukrainaga har kuni zarba berayotgan Rossiyaning ballistik raketalari va yangi reaktiv dronlarini urib tushirishda qiyinchiliklarga duch kelayotgani haqida gapirdi.

Bundan tashqari-chi?

Kreml Yevropa davlatlarining Ukrainaga harbiy va moliyaviy yordamini toʻxtatishini xohlashini yashirmayapti: Moskvaning fikricha, bunday qoʻllab-quvvatlash urushni uzaytirmoqda — toʻgʻrirogʻi, Rossiyaning gʻalabasiga toʻsqinlik qilmoqda.

Bunga erishish uchun, Gʻarb rasmiylarining fikricha, Rossiya unchalik yashirin boʻlmagan signallar yubormoqda.

Ular Moskvani kiberhujumlar, diversiyalar va Yevropa havo hududiga Rossiya dronlarining kirib borishi orqali Yevropa davlatlariga qarshi kuchayib borayotgan gibrid urush olib borishda ayblamoqda. Germaniyada, Leyptsig aeroportida Ukraina yuk samolyotlari yaqinida portlovchi qurilma oʻrnatilgan dron topildi.

Tinchlik va urush oʻrtasidagi «kulrang hudud»da yashirin kampaniya.

Shu hafta men Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrovdan uning mamlakati Yevropa davlatlariga qarshi gibrid urush olib borayotganini tan olishi yoki olmasligini soʻradim.

«Siz Britaniya va qitʼaviy Yevropa Ukrainaga yetkazib berayotgan va bizga hujum qilish uchun ishlatilayotgan dron va raketalarni yoʻq qilayotganimizni nazarda tutyapsizmi?» — deb javob berdi Lavrov.

«Agar siz qurollaringiz bizga zarba berish uchun ishlatilayotganini tan olsangiz va biz ularni yoʻq qilsak, buni nima deb atasangiz atayvering. Ammo bu Yevropaning bizga qarshi olib borayotgan urushi ekanligiga shubham yoʻq. Biz buni anchadan beri aytib kelyapmiz».

Bu, haqiqatan ham, anchadan beri Rossiyaning rasmiy pozitsiyasi boʻlib kelgan: Ukrainada sodir boʻlayotgan voqealar Yevropaning Rossiyaga qarshi urushini anglatadi. Bu rivoyat 2022 yilda aynan Kreml Ukrainaga keng koʻlamli bosqinni boshlagani va Rossiya u yerda urush olib borishni davom ettirayotgani haqidagi faktni inkor etadi.

Rossiya Kiyevni Yevropa tomonidan qoʻllab-quvvatlanishini toʻxtatish uchun qanchalik uzoqqa borishi mumkin?

Masalan, Moskva Yevropada NATOga aʼzo davlat bilan harbiy mojaro boshlashga faol tayyorgarlik koʻryaptimi? Bu ehtimoldan yiroq koʻrinadi. Toʻrt yarim yildan ortiq davom etgan urushdan keyin ham Rossiya armiyasi Ukrainaning sharqiy Donbass viloyatini, yaʼni Rossiyaning xuddi shundoqqina yonidagi hududni toʻliq egallashga muvaffaq boʻla olmadi.

Yevropa bilan jang qilish rejada boʻlmasligi mumkin, ammo Kiyevga yordamni kamaytirish uchun uni qoʻrqitish maqsad boʻlishi mumkin.

Bu xabarlarga quloq tuting.

«Agar ular bu urushni, Amerika yordamida Yevropa urushini Rossiyaga qarshi Ukraina hududida davom ettirsalar, ertami-kechmi biz eskalatsiya qilish zaruratini his qilamiz», — deb ogohlantiradi Rossiya Tashqi va mudofaa siyosati kengashining faxriy raisi, taniqli tashqi siyosat strategi Sergey Karaganov.

«Mening stsenariylarimga koʻra, zarbalarning birinchi seriyasi anʼanaviy boʻladi», — dedi u menga. «Ammo agar Yevropa taslim boʻlmasa, afsuski, biz yadroviy qurolga murojaat qilishimiz kerak boʻladi. Baʼzi Yevropa davlatlaridan deyarli hech narsa qolmaydi».

Ammo agar Rossiya yadroviy qurol qoʻllasa, Yevropadan javob boʻladi va Rossiyadan ham hech narsa qolmaydi, deb fikr bildirdim men.

«Yoʻq, Yevropadan hech qanday javob boʻlmaydi», — dedi Karaganov. «Nima, Britaniya Rossiyaga yadroviy qurol bilan hujum qiladimi? Umid qilamanki, siz u darajada telba emassiz. Amerikaliklar ham u darajada telba emasligiga ishonchim komil».

Men undan oʻtgan toʻrt yarim yil Rossiya uchun qurbonlar, xavfsizlik va iqtisodiy vaziyatning yomonlashuvi nuqtai nazaridan halokatli boʻlganiga qoʻshilishi yoki qoʻshilmasligini soʻradim.

«Biz koʻp odamlarni yoʻqotdik, ha», — deb tan oldi u, «va men oʻz hukumatimni yetarlicha qattiqqoʻl boʻlmagani uchun tanqid qilaman. Ammo hozir biz Ukrainada yetarlicha qattiqqoʻllik qilyapmiz. Biz Ukrainani yashovchan davlat sifatida yoʻq qilyapmiz».

Agar «Ukrainani yashovchan davlat sifatida yoʻq qilish» Moskvaning maqsadi boʻlsa, urush yaqin orada tugashini tasavvur qilish qiyin.

Shu bilan birga, Rossiya Gʻarbning ikki standartlari deb hisoblagan narsalardan shikoyat qilishda davom etmoqda. Yaqinda BMT Bosh Assambleyasidagi nutqida Sergey Lavrov Gʻarbni butun dunyoda «qoʻpol kuch» ishlatishda aybladi.

«Ular Venesuelada qilgan ishlari yumshoq kuchmidi yoki qoʻpol kuchmi?» — deb soʻradi mendan Rossiya tashqi ishlar vaziri shu hafta. U Amerikaning shu yil yanvar oyida Venesuela rahbari Nikolas Maduroni qoʻlga olish uchun Karakasdagi harbiy operatsiyasini nazarda tutayotgan edi.

«[AQSh] Eron rahbariyatini, ularning oilalari, jumladan, bolalari bilan birga bombalagani va yoʻq qilgani qoʻpol kuch emasmi?»

Ammo Rossiya Ukrainada har kuni qoʻpol kuch ishlatmayaptimi, deb javob qaytardim men.

«Agar siz Gʻarb tomonidan qoʻllab-quvvatlanayotgan natsistlar rejimi tomonidan Rossiya Federatsiyasiga qarshi urush olib borish uchun foydalanilayotgan infratuzilmani yoʻq qilishni nazarda tutayotgan boʻlsangiz, unda biz oʻzimizga boʻlgan bu toʻgʻridan-toʻgʻri tahdidni bartaraf etish uchun qoʻpol kuchga murojaat qilyapmiz».

Bu nafaqat Rossiya rasmiy rivoyatining yana bir qismi: Ukrainani neofashistik davlat sifatida tasvirlab, Rossiyaning harakatlarini oqlash uchun soxta bahona yaratish.

Rossiyaning Ukrainada «qoʻpol kuch» ishlatayotganini tan olishi, shuningdek, Moskvaning jangni toʻxtatish niyatida emasligining yana bir isbotidir.