Pensiyani imtihonlarga almashdi. Shahrisabzlik yigirma nabiraning bobosi talabalikka yosh toʻsiq emasligini isbotladi

Pensiyani imtihonlarga almashdi. Shahrisabzlik yigirma nabiraning bobosi oʻqish yosh tanlamasligini isbotladi

Tirkash Pardayevni talabalar auditoriyasida bemalol oʻqituvchi deb oʻylash mumkin. Ammo 20 nabiraning 72 yoshli suyukli bobosi, aksincha, oʻzi darslarga tayyorlanadi va imtihon topshiradi. Bugun u — Buxoro davlat universitetining yurisprudentsiya yoʻnalishi boʻyicha uchinchi kurs talabasi.

Tirkash akaning tarixi — bilimga boʻlgan intilish yoshga bogʻliq emasligi, taʼlim esa hayotning har qanday bosqichida yangi maqsadga aylanishi mumkinligining yaqqol isbotidir. U Shahrisabzda tugʻilib oʻsgan. Bolaligi oddiy oilada oʻtgan: otasi choʻpon boʻlgan, yoshligidan mehnat qilish esa kundalik hayotning tabiiy qismi edi. Ehtimol, aynan doimo band boʻlish va qiyinchiliklardan qoʻrqmaslik odatini u bugun ham oʻzining jismoniy faolligi va tetikligi sirlaridan biri deb biladi.

Uning soʻzlariga koʻra, Pardayevlar oilasida uzoq umr koʻrish ham kamyob hodisa emas. Otasi ham, onasi ham yuz yoshdan ortiq yashagan. Talabaning oʻzi sogʻligʻidan deyarli shikoyat qilmaydi. U darslarga kurdoshlari bilan teng ravishda qatnaydi va hatto jismoniy tarbiya bilan ham hamma qatori shugʻullanadi.

Universitetga kirgunga qadar u yuridik soha bilan toʻqnash kelishga ulgurgan edi. Oʻttiz yilga yaqin jinoyat ishlari boʻyicha sudya maslahatchisi boʻlib ishladi. Bu tajriba uning huquqqa boʻlgan qiziqishini oshirdi, biroq vaqt oʻtishi bilan u faqatgina hayotiy tajribaning oʻzi yetarli emas — tizimli kasbiy bilimlar zarur degan xulosaga keldi.

Aynan rivojlanish va huquqni chuqurroq oʻrganishga boʻlgan intilish uning universitetga kirishiga asosiy sabablardan biri boʻldi.

Pardayev uchun diplom olish oʻz-oʻzidan maqsad emas. U bugun olayotgan bilimlaridan kelgusida odamlarga, xususan, yosh oilalarga yordam berish uchun foydalanmoqchi. Ayniqsa, yosh er-xotinlar oʻrtasidagi kelishmovchiliklar va zamonaviy yoshlar duch kelayotgan ijtimoiy muammolar uni tashvishga soladi.

Uning kuzatishlariga koʻra, nafaqat hayot sharoitlari, balki yoshlarning mehnatga, taʼlimga va oilaviy qadriyatlarga boʻlgan munosabati ham oʻzgarmoqda. Uning fikricha, yoshlarning bir qismi asta-sekin anʼanaviy qadriyatlardan uzoqlashib, muvaffaqiyatni doimiy mehnat va bilim olish bilan bogʻlamasdan, moddiy farovonlikka tezroq erishishga intilmoqda.

Shu bilan birga, talabaning fikricha, masʼuliyat faqat yoshlarning oʻzida emas. Koʻplab oilalarning turmush tarzi ham oʻzgardi. Ota-onalar bandlik va boshqa holatlar tufayli bolalar bilan birgalikda faoliyat yuritishga, ularni mehnatga va madaniy oilaviy hordiqqa jalb qilishga kamroq vaqt ajratadigan boʻlishdi. U aynan ota-ona va farzandlar oʻrtasidagi doimiy muloqotga alohida ahamiyat beradi.

«Nima boʻlishidan qatʼi nazar, bolalar bilan gaplashish kerak. Muloqot juda muhim», — deydi u ishonch bilan.

Uning fikricha, zamonaviy jamiyat oʻylab koʻrishi kerak boʻlgan yana bir muammo — bu axborot gigiyenasidir. Ijtimoiy tarmoqlardan kelayotgan ulkan axborot oqimi yosh yigit-qizlarga real hayotni toʻgʻri baholashda doim ham yordam beravermaydi.

Tirkash Pardayev ijtimoiy tarmoqlarga haddan tashqari berilish hatto yosh er-xotinlar oʻrtasidagi munosabatlarga ham taʼsir qilishi mumkinligiga eʼtibor qaratadi. Chiroyli suratlar, toʻkin va tashvishsiz hayotning namoyish etilishi, shuningdek, saralanmagan axborot oqimi kundalik hayot haqida notoʻgʻri tasavvur uygʻotishi mumkin. Natijada yoshlarda baʼzan oila va bir-birlaridan haddan tashqari yuqori umidlar shakllanadi.

Uning fikricha, yoshlar uchun real hayotni ijtimoiy tarmoqlarda yaratilgan suratdan ajratishni oʻrganish, jamiyat uchun esa axborot isteʼmoli madaniyatini shakllantirishning samarali mexanizmlarini izlash muhimdir.

Universitet muhitida Tirkash akaning yoshi muloqotga toʻsqinlik qilmadi. Kurdoshlari bilan u samimiy munosabatlar oʻrnatgan. Yosh talabalar koʻpincha katta hamrohlaridan maslahat soʻrab murojaat qilishadi va bu savollar doim ham oʻqish bilan bogʻliq boʻlavermaydi. Katta hayotiy tajriba uni koʻpchilik uchun oʻziga xos ustozga aylantiradi.

U oʻziga nisbatan alohida munosabatni talab qilmaydi va kurdoshlari bilan yoshdagi farq uni xijolatga solmaydi. Aksincha, yoshlar bilan doimiy muloqot unga qoʻshimcha kuch bagʻishlaydi. Uning soʻzlariga koʻra, bu «insonni yoshartiradi».

Oʻqituvchilar ham talabaning yoshi uchun yengilliklar berishmaydi. Unga qoʻyiladigan talablar boshqalarniki bilan bir xil: darslarga qatnashish, tayyorlanish, topshiriqlarni bajarish va bilimni koʻrsatish kerak. Pardayevning oʻzi bunday yondashuvni toʻgʻri deb hisoblaydi va umumiy akademik talablarga javob berishga harakat qiladi.

Uning qaytadan talaba boʻlish qarorini oilasi ham qoʻllab-quvvatladi. Tirkash Pardayev otasining oliy yuridik maʼlumot olish qarorini tushunish bilan qabul qilgan munosib farzandlarni tarbiyalay olganini aytadi. Ular oʻqishga eʼtiborini qaratishi uchun uni qoʻllab-quvvatlashda, jumladan, moddiy jihatdan ham yordam berishda davom etmoqda.

72 yoshli talaba bakalavr darajasini olgandan keyin toʻxtab qolmoqchi emas. Uning rejalarida — magistratura bor. U kelgusidagi ilmiy faoliyatni ham inkor etmaydi.

Pardayev hayotining bosh tamoyili deb maqsadning mavjudligini ataydi. Yosh, sharoit yoki qiyinchiliklar, deb hisoblaydi u, inson muhim deb bilgan narsadan voz kechishiga sabab boʻlmasligi kerak.

Uning tarixi talabalik tushunchasining oʻziga ham yangicha qarashga majbur qiladi. Universitet mutlaqo turli avlodlar uchrashishi mumkin boʻlgan makon boʻlib chiqdi: biri mustaqil hayotni endigina boshlayotgan boʻlsa, boshqasi oʻn yillik toʻplangan tajriba bilan keladi. Va bunday oʻzaro aloqa nafaqat darsliklardan, balki bir-biridan ham oʻrganish imkoniyatini beradi. Oʻz misolida u oddiy bir haqiqatni isbotlamoqda: modomiki insonda maqsad va oldinga intilish istagi bor ekan, yosh chegara emas.