Oʻzbekiston qiymati qariyb 100 trillion soʻmlik davlat aktivlarini savdoga chiqarishni rejalashtirmoqda
Oʻzbekiston qariyb 100 trillion soʻmlik davlat aktivlarini savdoga chiqarmoqchi
Bu yil Oʻzbekistonda 84 ta kompaniyadagi davlat ulushi, 1 242 ta koʻchmas mulk obʼyekti va 8 ming gektar yer maydonini sotish rejalashtirilmoqda. Ushbu aktivlarning umumiy qiymati qariyb 100 trillion soʻmga baholanmoqda, xususiylashtirishdan tushadigan daromadlar esa kamida 14 trillion soʻmni tashkil etishi kerak.
Bu haqda 8 oktyabr kuni boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori Sohibjon Murodov maʼlum qildi. Ushbu rejalar prezidentning iqtisodiyotda davlat ishtirokini qisqartirish va xususiylashtirishni jadallashtirish toʻgʻrisidagi farmonida belgilab qoʻyilgan.
Aktivlarni sotishdan tashqari, hujjatda davlat ishtirokidagi 85 ta korxonani tugatish yoki qayta tashkil etish ham nazarda tutilgan.
Mulkni sotishni tezlashtirish maqsadida savdolar toʻgʻrisidagi eʼlonlarni joylashtirish muddati 30 kundan 15 kungacha, takroriy auktsionlar orasidagi muddat esa 10 kundan besh kungacha qisqartirildi.
Agar xaridor topilmasa, aktivning qiymati bosqichma-bosqich boshlangʻich narxning 10 foizigacha pasaytirilishi mumkin. Farmonda nazarda tutilgan bitimlar uchun, shuningdek, 15 foiz miqdorida boshlangʻich toʻlovni amalga oshirib, qolgan summani foizsiz boʻlib-boʻlib toʻlashga ruxsat beriladi.
Olti oy davomida toʻliq toʻlov amalga oshirilganda, ayrim yirik aktivlar uchun 5 foizlik chegirma koʻzda tutilgan. Aniq shartlar mulk toifasi va sotish tartibiga bogʻliq.
Matbuot anjumanida Murodov yirik bitimlardan misollar keltirdi. Coca-Cola Uzbekistan kompaniyasi 252 million dollarga, "Fargʻonaazot"dagi davlat ulushi 140 million dollarga, Samarqand avtomobil zavodining 75,2 foizlik davlat ulushi esa 80 million dollarga sotilgan.
Korxonalar sotilgandan soʻng, agentlik investorlarning shartnomalarda nazarda tutilgan majburiyatlari bajarilishini nazorat qilishda davom etadi. Xususan, gap investitsiyalar kiritish va korxonalar faoliyati yoʻnalishini saqlab qolish haqida bormoqda. Shartlar bajarilishini tekshirish uchun xaridorlarning hisobotlari oʻrganiladi va joylarga chiqqan holda tekshiruvlar oʻtkaziladi.
Yirik va strategik korxonalarni xususiylashtirishga tayyorgarlik koʻrishda xalqaro maslahatchilar, jumladan, manfaatlar toʻqnashuvi va raqobatning buzilishi xavfini baholash uchun jalb etilishi mumkin.
Agentlik xususiylashtirishning vazifalaridan biri sifatida boʻsh turgan aktivlarni iqtisodiy aylanmaga jalb etishni qayd etmoqda. Boʻsh turgan binolar va boshqa foydalanilmayotgan obʼyektlarning xususiy mulkdorlarga topshirilishi investitsiyalarni jalb qilish, korxonalar va qoʻshimcha ish oʻrinlari yaratish imkonini berishi kutilmoqda.
Shu bilan birga, ayrim strategik aktivlar uchun jamoat manfaatlari va milliy xavfsizlik bilan bogʻliq maxsus shartlar amal qilishi mumkin.