Oʻzbekiston lombardlari aktivlari bir yilda 50 foizga oshdi

**Oʻzbekiston lombardlari aktivlari bir yilda 50% ga koʻpaydi**

Oʻzbekiston lombardlarining jami aktivlari 2026 yil 1 avgust holatiga koʻra 937,7 mlrd soʻmga yetdi, bu oʻtgan yilning shu davridagi koʻrsatkichdan (625,7 mlrd soʻm) 50% ga koʻpdir. Bunday maʼlumotlarni Markaziy bank taqdim etdi.

Sektor aktivlarining asosiy qismini hanuzgacha sof kreditlar tashkil etmoqda: bir yil ichida ular 513,4 mlrd soʻmdan 692,7 mlrd soʻmgacha yoki 35% ga oʻsdi. Shu bilan birga, ularning aktivlar umumiy tarkibidagi ulushi 82,0% dan 73,9% gacha kamaydi.

Banklardan olinishi lozim boʻlgan mablagʻlar 4,1 baravarga — 19,2 mlrd soʻmdan 79,5 mlrd soʻmgacha koʻpaydi. Boshqa aktivlar 121% ga, 82,3 mlrd soʻmgacha, kassadagi naqd pullar va boshqa toʻlov hujjatlari — 74% ga, 24,8 mlrd soʻmgacha, olinishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar — 39% ga, 36,4 mlrd soʻmgacha, asosiy vositalar esa — 44% ga, 21,9 mlrd soʻmgacha oʻsdi.

Sektor majburiyatlari bir yil ichida 72% ga oʻsib, oʻtgan yildagi 129,9 mlrd soʻmga nisbatan 223,3 mlrd soʻmni tashkil etdi.

Toʻlanishi lozim boʻlgan kreditlar, qarzlar va lizing majburiyatlarning 80,0% ini tashkil etadi. Ularning hajmi 79% ga oshib, 178,6 mlrd soʻmga yetdi.

Toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan soliqlar 147% ga, 9,3 mlrd soʻmgacha, toʻlanishi lozim boʻlgan hisoblangan foizlar — 59% ga, 7,7 mlrd soʻmgacha, boshqa majburiyatlar esa — 27% ga, 27,7 mlrd soʻmgacha oshdi.

Lombardlarning jami kapitali 495,8 mlrd soʻmdan 44% ga koʻpayib, 714,5 mlrd soʻmni tashkil etdi. Ustav kapitali 44% ga, 225,3 mlrd soʻmgacha, taqsimlanmagan foyda — 57% ga, 306,4 mlrd soʻmgacha, joriy yil foydasi — 28% ga, 166,4 mlrd soʻmgacha, zaxira kapitali esa — 23% ga, 16,3 mlrd soʻmgacha oʻsdi.

Hisobot sanasiga koʻra, respublikada 90 ta lombard faoliyat koʻrsatgan, oʻtgan yilning shu davrida ularning soni 92 tani tashkil etgan edi.

Aktivlar hajmi boʻyicha «Xurma lombard» yetakchilik qilmoqda — 165 056,4 mln soʻm (oʻsish 163%). Keyingi oʻrinlarni «Xashamatli Chinor» — 65 027,7 mln soʻm (oʻsish 63%), «Chinara biznes kredit» — 57 432,5 mln soʻm (oʻsish 61%), «Maksimum» — 43 841,6 mln soʻm (oʻsish 65%), «Stolichniy kredit» — 37 937,9 mln soʻm (oʻsish 39%), «Zoloto» — 31 135,2 mln soʻm (3,4 baravar oʻsish) va «Xamkor-kredit» — 33 709,4 mln soʻm (oʻsish 42%) egallagan.

Aktivlarini 9 212,5 mln soʻmdan 31 135,2 mln soʻmgacha (238%) koʻpaytirgan «Zoloto»dan tashqari, sezilarli oʻsishni «Klassik lombard» — 1 015,7 mln soʻmdan 3 364,7 mln soʻmgacha (3,3 baravar oʻsish), «Kredit fleks» — 6 254,2 mln soʻmdan 12 668,2 mln soʻmgacha (103% oʻsish), «Mandarin» — 1 932,2 mln soʻmdan 3 564,9 mln soʻmgacha (84% oʻsish), «Afina finans» — 8 163,2 mln soʻmdan 14 320,4 mln soʻmgacha (75% oʻsish), «Davr lombard» — 1 049,8 mln soʻmdan 1 785,3 mln soʻmgacha (70% oʻsish, bunda sof kreditlar 14,3 baravarga — 81,5 mln soʻmdan 1 166,8 mln soʻmgacha oshgan) va «Atslaxa-18» — 675,3 mln soʻmdan 1 121,8 mln soʻmgacha (66% oʻsish) namoyish etdi.

Aktivlarning kamayishi «Sarmoya-madad» (−11%, 6 437,6 mln soʻmgacha), «Bilol daroma» (−28%, 2 680,2 mln soʻmgacha), «Kibray-kredit» (−23%, 2 486,7 mln soʻmgacha), «Oktepa kapital» (−25%, 1 688,0 mln soʻmgacha) va «Yangiyul ishonch kredit» (−13%, 2 925,7 mln soʻmgacha) tashkilotlarida kuzatildi.

Jami kapital hajmi boʻyicha «Xurma lombard» — 63 121,5 mln soʻm (oʻsish 140%), «Xashamatli Chinor» — 53 459,7 mln soʻm (oʻsish 51%), «Chinara biznes kredit» — 41 379,9 mln soʻm (oʻsish 44%), «Stolichniy kredit» — 32 807,4 mln soʻm (oʻsish 42%) va «Maksimum» — 28 613,9 mln soʻm (oʻsish 71%) yetakchilik qilmoqda.

Ustav kapitalining eng keskin oʻsishini «Zoloto» namoyish etdi — 500,0 mln soʻmdan 37 100,0 mln soʻmgacha, yaʼni 74 baravar. Shuningdek, «Klassik lombard» ham ajralib turdi — 700,0 mln soʻmdan 2 000,0 mln soʻmgacha, oʻsish 186%.

Tashkilotlarni kapital miqdori boʻyicha guruhlashda, kapitali 3 mlrd soʻmdan ortiq boʻlgan lombardlarning ulushi sektor jami kapitalining 88,3% idan 91,8% igacha oshdi — 45 tadan 50 ta tashkilotgacha. Kapitali 1 mlrd soʻmgacha boʻlgan tashkilotlar ulushi ahamiyatsiz darajada — qariyb 1,0% boʻlib qoldi.

Eng koʻp majburiyatlar hajmi «Xurma lombard» — 101 934,9 mln soʻm (oʻsish 208%), «Chinara biznes kredit» — 16 052,6 mln soʻm (oʻsish 169%), «Maksimum» — 15 227,6 mln soʻm (oʻsish 60%) va «Xashamatli Chinor» — 11 568,0 mln soʻm (oʻsish 217%) tashkilotlarida qayd etildi.

Butun sektor tomonidan banklardan jalb qilingan qarz mablagʻlarining umumiy hajmi oʻtgan yildagi 21 055,0 mln soʻmga nisbatan 25 150,9 mln soʻmni tashkil etdi, bu 19% lik oʻsishni anglatadi. Banklardan olingan qarz mablagʻlarining eng keskin oʻsishini «Mandarin» — 250,9 mln soʻmdan 876,7 mln soʻmgacha (3,5 baravar oʻsish) va «Golden-kredit» — 1 044,0 mln soʻmdan 1 577,2 mln soʻmgacha (51% oʻsish) namoyish etdi.

Faoliyat koʻrsatayotgan 90 ta lombarddan 68 ta tashkilotning aktivlari 2 mlrd soʻmdan ortiq. Ularning hissasiga 914,9 mlrd soʻm yoki sektor jami aktivlarining 97,6% i toʻgʻri keladi.

Aktivlari 1 mlrd soʻmdan 2 mlrd soʻmgacha boʻlgan tashkilotlar (12 ta birlik) 18,0 mlrd soʻmlik aktivlarga, aktivlari 1 mlrd soʻmgacha boʻlgan tashkilotlar (8 ta birlik) esa 4,8 mlrd soʻmlik aktivlarga egalik qiladi.