«Oʻgʻrilikdan keyin ish vaqtida doʻkon eshiklarini qulflab qoʻyadigan boʻldik»
Doʻkonlardagi oʻgʻrilik holatlari hali ham pandemiyadan oldingi darajadan yuqori ekanligi qayd etilgan bir paytda, tadbirkorlar buning oʻz faoliyatlariga taʼsirini maʼlum qildilar.

«Oʻgʻirlikdan keyin doʻkon eshiklarini ish vaqtida qulflab qoʻyadigan boʻldik»
Doʻkon egasi Peyj Mengersning aytishicha, doʻkonlardagi oʻgʻirliklar juda uyushgan tus olgan
Doʻkon egasi oʻtgan yili oʻgʻrilar uning doʻkonini nishonga olganidan keyin, endilikda doʻkon ochiq boʻlgan vaqtda ham eshikni qulflab qoʻyishini, xaridorlar ichkariga kirish uchun qoʻngʻiroq chalishlari kerakligini tushuntirdi.
Surreyda dizaynerlik butigiga egalik qiluvchi Peyj Mengers doʻkonlardagi oʻgʻirliklarning oqibatlarini muhokama qildi, chunki qayd etilgan huquqbuzarliklar soni pandemiyadan oldingi davrga qaraganda hamon yuqoriligicha qolmoqda.
Ichki ishlar vazirligi (Home Office) maʼlumotlariga koʻra, 2025/26 yillarda Kent, Surrey va Sasseks boʻylab 42 674 ta doʻkon oʻgʻriligi sodir etilgan boʻlib, bu 2019/20 yillardagi 28 048 ta holatdan koʻpdir.
Hukumatning maʼlum qilishicha, oʻtgan yili Angliya va Uelsda umumiy jinoyatlar soni 4 foizga kamaygan, ayni paytda koʻproq gumonlanuvchilarga ayblov qoʻyilgan.
Kobhem va Londonning janubi-gʻarbiy qismida doʻkonlari boʻlgan Mengers 2025 yil yanvar oyida sim kesuvchi asboblar bilan qurollangan erkaklar tomonidan amalga oshirilgan bosqinchilikdan keyin xavfsizlik choralarini kuchaytirganini aytdi.
«Biri eshikni toʻsib qoʻydi, ikkinchisi ichkariga kirib, sumkalardagi simlarni kesib, ularning koʻp qismini oʻgʻirlab ketdi», dedi u.
«Bu dahshatli edi, men oʻshandan keyin qattiq qoʻrqib qolgan ikki nafar juda yaxshi xodimimni yoʻqotdim.
Biz juda qattiq larzaga tushdik va taxminan olti oy davomida xodimlarimiz xavfsizligi uchun eshiklarga qoʻriqchilar qoʻydim».
Elmbrij okrugi komandiri Kris Todey BBC South East telekanaliga ushbu guruhlar tomonidan qoʻllanilgan usullar «ancha murakkab» boʻlganini aytdi.
«Ular juda uyushgan, nima qilayotganlarini aniq bilishadi», dedi u.
«Koʻpincha ular avval doʻkonlarni kuzatib chiqishadi, keyin esa ichkariga kirib, oʻzlari xohlagan narsalarni oʻgʻirlashadi va imkon qadar tezroq kirib-chiqib ketishni taʼminlashadi».
Inspektor Todeyning aytishicha, Kobhemdagi bir qator doʻkonlarda tunda yolgʻiz ishlaydigan xodimlar uchun yolgʻiz ishchi trevoga tizimlari sinovdan oʻtkazilgan.
BBC surishtiruvi natijasida Angliya boʻylab 270 kishi 28 000 dan ortiq jinoyatga aloqador ekanligi aniqlangach, tadbirkorlar doʻkonlardagi oʻgʻirliklar bilan bogʻliq tajribalarini soʻzlab berishmoqda.
Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, shu yilning aprel oyigacha boʻlgan 12 oy ichida Angliya va Uels boʻylab olib borilgan tergovlarning 23 foizi ayblov eʼlon qilinishi yoki sudga chaqiruv bilan yakunlangan.
Bundan nafaqat markaziy koʻchalardagi doʻkonlar, balki qishloq joylari ham jabr koʻrmoqda.
Kentdagi Kenterberi yaqinidagi Uinghem shahrida joylashgan oilaviy fermer xoʻjaligi doʻkoni menejerlari bir yil davomida minglab funt sterling yoʻqotganliklarini aytishdi.
«Bizga kichik toʻdalar yoki alohida shaxslar kelib, qimmatbaho mahsulotlarni, goʻsht mahsulotlarini, goʻsht boʻlaklarini yoki spirtli ichimliklarni oʻgʻirlab ketishmoqda», dedi Gibson's Farm Shop direktori Endryu Gibson.
«Ular ancha uyushgan koʻrinadi, bu yerga kelish uchun mashina haydab kelish kerak, bu yerda tasodifiy oʻgʻri boʻlish imkonsiz».
Gibson yaqinda ijtimoiy tarmoqlar orqali qonunbuzarlarni internetda ommaviy ravishda sharmanda qildi.
«Bizda oʻgʻrilar politsiya mahkamasiga qaytib borib, mahsulotlar uchun pulni bizga qaytarib berishgan holatlar ham boʻldi», dedi u.
Endryu Gibson doʻkon oʻgʻrilarini tutishda yordam soʻrab ijtimoiy tarmoqlardan foydalangan
Kenterberida Kent politsiyasi chakana savdo jinoyatlariga qarshi kurashish boʻyicha maxsus guruh tuzdi.
«Odamlar ichkariga kirib, buyurtma boʻyicha oʻgʻirlik qilishmoqda, aravachalarni toʻldirib, shunchaki doʻkonlardan qochib chiqib ketishmoqda», dedi oʻgʻrilarni tutish boʻyicha operatsiya davomida BBC South East bilan suhbatlashgan fuqarolik kiyimidagi politsiya xodimi Jeyms.
Uning aytishicha, jinoiy guruhlar baʼzan doʻkonlarni kuzatib, oʻgʻirlamoqchi boʻlgan narsalarini videoga olishadi va shundan keyingina doʻkon oʻgʻrilarini yuborishadi.
«Biz odamlarning ichkariga kirib, kuzatuv kameralari qayerda joylashganini tekshirayotganini payqaymiz», dedi u.
«Baʼzan doʻkon oʻgʻrisi aravachalardan foydalanadi, ular olmoqchi boʻlgan narsalarini yuklashadi, keyin kirish yoki chiqish eshigi yaqinida aylanib yurishadi va imkoniyat tugʻilishi bilan butun aravachadagi tovarlarni olib chiqib ketishadi.
Shuningdek, bolalar aravachasi boʻlgan odamlar uning pastki yoki yuqori qismini toʻldirib, goʻyo aravachadagi yosh bola uchun biror narsa olayotgandek koʻrsatib, keyin aravachani toʻldirib, doʻkondan mahsulotlarni olib chiqib ketayotganini ham payqadik».
Shahar politsiyasi okrug komandiri Pol Stounerning aytishicha, ushbu guruh 18 oylik davr mobaynida jinoyatchilikning ortishiga javoban tashkil etilgan.
«Bu jinoyatlarning nomutanosib ravishda katta qismini sodir etayotgan bir nechta aniq shaxslardir», dedi u.
«Xodimlarimiz mahalliy huquqbuzarlarni juda yaxshi bilishadi, biz ularni kuzatuv kameralari tasvirlari orqali juda tez aniqlay olamiz», dedi u.
«Shuningdek, bizda ushbu tasvirlarni yuzni tanish tizimidan oʻtkazish imkoniyati mavjud, agar gumonlanuvchi maʼlumotlar bazasida boʻlsa, biz uni aniqlay olamiz».
Politsiya, shuningdek, maʼlumotlarni mahalliy City Watch tizimiga uzatadi va maʼlum boʻlgan gumonlanuvchilar haqidagi tafsilotlar radio tizimi orqali doʻkonlarga yuborilishi mumkin.
Ushbu loyiha Canterbury Business Improvement District (Bid) tomonidan boshqariladi va chakana savdogarlarni politsiya hamda shahar kengashining kuzatuv kameralarini boshqarish markazi bilan bogʻlaydi.
Canterbury Bid ijrochi direktori Liza Karlsonning aytishicha, ularda korxonalarni oʻqitadigan va dalillarni toʻplash hamda taqdim etishda yordam beradigan koʻcha guruhi mavjud.
«Bizda 137 ta radiostantsiya mavjud boʻlib, agar biror voqea sodir boʻlsa, bu haqda real vaqt rejimida xabar berish mumkin va umid qilamizki, biz har qanday jinoyatning oldini ola olamiz», dedi u.
Brayton va Xouv biznes jinoyatchiligini kamaytirish hamkorligidan Nik Striklend politsiya bilan birga koʻchalarda patrullik qilmoqda
Sasseksda Brayton va Xouv biznes jinoyatchiligini kamaytirish hamkorligi (BCRP) ham jinoyatchilik va antiijtimoiy xulq-atvorga qarshi kurashishga qaratilgan xizmatlarni taklif etadi.
Menejer Liza Perrettaning soʻzlariga koʻra, ular takroriy huquqbuzarlarni aniqlash uchun Sasseks boʻylab boshqa BCRP tashkilotlari bilan hamkorlik qilmoqdalar.
«Biror kishi bir hududda tanilib qolsa, bu haqda bizning hududimizga xabar beriladi, shuning uchun biz oldindan ogohlantirilamiz va ular koʻplab jinoyatlarni sodir etishlaridan oldin ularni ancha erta aniqlay olamiz», dedi u.
Perrettaning aytishicha, ular korxonalarni jinoyatlar haqida xabar berishga undash borasida ham ancha yaxshi natijalarga erishishgan.
Vaqtinchalik bosh inspektor Oliviya Kerroll Sasseks politsiyasining biznes jinoyatlari boʻyicha guruhidan
Janubi-sharqiy hududda qayd etilgan doʻkon oʻgʻriligi jinoyatlari 2024/25 yillarda eng yuqori nuqtaga yetdi.
Soʻnggi 12 oy ichida faqat Kentda holatlarning koʻpayishi qayd etilgan boʻlsa, Surrey va Sasseksda kamayish kuzatildi.
Sasseks politsiyasi vaqtinchalik bosh inspektori Oliviya Kerrollning aytishicha, okrugda chakana savdo jinoyatlari, jumladan, guruhlar tomonidan sodir etilgan «uyushgan jinoyatchilik» haqida «koʻplab xabarlar» olingan.
«Shubhasiz, biz takroriy ashaddiy huquqbuzarlar bilan shugʻullanamiz va bizning eʼtiborimiz bunga ustuvor vazifa sifatida qaratilgan», dedi u.
Ichki ishlar vazirligi matbuot kotibining aytishicha, chakana savdo jinoyatlari «past darajadagi huquqbuzarlik sifatida rad etilgan», ammo bu doʻkon xodimlariga zarar yetkazgan va korxonalarga ziyon keltirgan.
«Doʻkonlardagi oʻgʻirliklar oʻtgan yilga nisbatan 4 foizga kamaydi, ayblovlar esa 19 foizga oshdi», deya qoʻshimcha qildi matbuot kotibi.

