O‘zbekistonda 12−18-oktabr kunlari ob-havo qanday bo‘ladi? Gazeta sharhi

O‘zbekistonda 12−18-oktabr kunlari ob-havo qanday kechadi? Gazeta sharhi

Markazida atmosfera bosimi 1030 gPa gacha ko‘tariladigan antitsiklon O‘zbekistonda ish kunlari ob-havoni belgilab beradi. Dushanba kuni avval ko‘plab hududlarda, seshanba kuni esa vodiy viloyatlari, tog‘li hududlar va Toshkent viloyatining ayrim joylarida yomg‘ir yog‘ishi mumkin.

Shundan so‘ng haftaning qolgan kunlari quruq o‘tib, dam olish kunlariga borib havo haroratining asta-sekin ko‘tarilishi kutiladi. Kunduzlari +20…+25 daraja, janub va shimolda +25…+30 daraja, tunlari asosan +8…+10 daraja iliq, tog‘larda esa nol darajagacha sovuq bo‘lishi taxmin qilinadi.

Xorijiy ob-havo byurosi ma’lumotlariga ko‘ra, 12−16-oktabr kunlari O‘zbekistonning juda katta qismida hafta boshidagi salqin havo oqimi ta’siri sabab bu 5 kunlik davrdagi o‘rtacha harorat ko‘p yillik iqlimiy me’yor atrofida va undan 1−2 daraja yuqori, ya’ni iliq bo‘ladi.

“O‘zgidromet”ning hafta kunlari uchun tuzgan prognozlariga ko‘ra, dushanba kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatidan tashqari barcha viloyatlarda yog‘ingarchilik bo‘lishi kutilgan. Seshanba kuni esa vodiy va tog‘larda yog‘ingarchilik ehtimoli bor, ba’zi paytlarda tog‘larda kuchli yog‘ingarchilik va qor yog‘ishi mumkinligi taxmin qilinmoqda.

Shu bilan hafta oxirigacha joylarda quruq ob-havo bo‘lishi ma’lum bo‘lgan. Quyida 12-oktabrdan 19-oktabrgacha, ya’ni hafta davomida hududlarda kutilayotgan umumiy yog‘ingarchilik prognoz xaritasida joylarga taxminan qancha yog‘in tushishi mumkinligi keltirilgan.

Hafta boshlarida shimol, Buxoro va Navoiy viloyatlarida, chorshanba va juma kunlari esa vodiy viloyatlarida tungi hamda tonggi soatlarda +8…+13 daraja, tog‘larda +3…+8 darajagacha bo‘lishi aytilmoqda. Toshkent, Sirdaryo, Jizzax, Samarqand va janubiy viloyatlarda bu ko‘rsatkich +10…+15 darajani tashkil etadi.

Kunduzgi paytlarda hafta boshida janub va shimolda +23…+28 daraja, boshqa joylarda esa bulutli va yog‘inli ob-havo sabab +18…+23 daraja iliq bo‘ladi. 14-oktabrdan boshlab respublika bo‘ylab tog‘lardan tashqari +25…+30 darajagacha iliq harorat kutiladi. Tog‘larda hafta boshida +12 darajagacha, boshqa kunlari esa +19 darajagacha iliq bo‘lishi taxmin qilingan. 12 va 13-oktabr kunlari kunduz paytida ko‘plab hududlarda tuman hodisalari kuzatilishi mumkin.

“O‘zgidromet”ning boshqa bir axboroti hamda Yevropa o‘rta va uzoq muddatli ob-havo prognoz markazi (ECMWF) prognozlariga ko‘ra, ushbu hafta Qoraqalpog‘iston va Xorazm viloyatidan tashqari respublikaning katta qismida o‘rtacha havo harorati shu davrga xos me’yordan 1−3 daraja yuqori, ya’ni sezilarli iliq bo‘ladi. Vodiy markazida tumanlar hisobiga me’yoriy, shimolda esa juda issiq bo‘lishi, yog‘ingarchilik bo‘yicha esa vohaning katta qismidan tashqari ko‘p yillik shu haftadagi o‘rtacha yog‘ingarchilik atrofida yog‘in tushishi mumkinligi bildirilgan.

Demak, joriy hafta o‘tgan haftaga qaraganda ancha iliq o‘tishi, hafta boshida ayrim viloyatlarni hisobga olmaganda, ko‘plab hududlarda quruq bo‘lishi kutilmoqda.

Hafta boshidagi bulutli va kamyorug‘ kunlarda ayrim kishilarda kayfiyat tushishi, uyquchanlik va lanjlik kuchayishi mumkin. Kunduzgi yorug‘likda sayr qilish, jismoniy faollik va me’yoriy uyqu rejimi bunday holatlarni yengillashtirishga yordam beradi.

Tuxum, yong‘oq, go‘sht va losos iste’mol qilish, jismoniy faollik hamda quyoshli paytlarda ochiq havoda bo‘lish foydali. Vitaminlarni esa shifokor maslahati bilan qabul qilish lozim.

Dushanbadan boshlab shimoliy va markaziy hududlar, seshanbadan esa vodiy viloyatlari 1030 gPa gacha ko‘tariladigan sovuq antitsiklon ta’sirida bo‘ladi. Bu sovuq havo va yuqori bosim qon bosimi muammosi bor kishilarga ta’sir qilishi mumkin. Atmosfera bosimining ko‘tarilishi qondagi leykotsitlar sonini kamaytirish orqali organizmning himoya funksiyalariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Havodagi mayda zarrachalarning uzoq vaqt saqlanishi ham salomatlikka ta’sir qiladi.

Yengil dush, gimnastika, kaliyga boy mevalar iste’moli, ish yuklamasini kamaytirish va ko‘proq dam olish tavsiya etiladi.

Hafta boshlarida ko‘plab viloyatlarda havodagi yuqori namlik sabab tungi va kunduzgi harorat ko‘rsatkichlari bir-biriga ancha yaqin bo‘lishi kutiladi. Bunday paytda odamlar sutkaning katta qismida deyarli bir xil hissiyot sharoitlarini tanasida sezadi. Bu yengil kiyinganlar uchun asosan qulay sharoitdan sovuqroq sharoitga o‘tish oralig‘ini beradi.

Biroq tog‘li va shimoliy hududlar uchun bu qoida ishlamaydi. Chunki antitsiklon shimolda haftaning boshida kunduzgi va tungi harorat farqlarini kattalashtiradi. Ya’ni shimolliklar hafta davomida kunduzlari qulay iqlimiy sharoitni, tun va tongda esa salqin ob-havoni his etadilar. Chorshanbadan boshlab respublikaning boshqa hududlari aholisi ham kunduzlari issiqroq, tunlari esa sezilarli salqin ob-havoga guvoh bo‘ladilar.

Quyosh faolligi bo‘yicha mavjud prognozlarga ko‘ra, joriy hafta boshlarida qizil darajadagi magnit bo‘roni qo‘zg‘alishlari bo‘lishi baholanmoqda. Ish haftasi oxirlariga borib esa magnit bo‘roni qo‘zg‘alishlari yashil xavfsiz darajaga qaytishi taxmin qilinmoqda. Magnit bo‘ronining kishilar salomatligiga ta’siri haqida fanda hanuz aniq xulosalar yo‘q. Shuning uchun bunday kosmik ta’sir kishilar salomatligiga aniq ta’sir etadi, deyish xato.

O‘zgidromet agentligi hafta davomida juda kuchli shamollar bo‘lishiga e’tibor qaratmagan. Hafta boshlarida antitsiklon ta’sirida shamolning susayishi va atmosferaning turg‘unlashishi ayrim hududlarda, ayniqsa Toshkent va vodiyda, havo sifatining vaqtincha yomonlashishi uchun sharoit yaratishi mumkin. Havoda chang zarrachalarining keskin ortib ketishi uchun hozircha kuchli meteorologik omillar ko‘rinmayapti.

Havodagi chang va mayda dispers zarrachalar miqdori oshgan hollarda aholining turli yosh qatlamlari va surunkali kasalliklari bor kishilar uchun Sanitariya-epidemiologiya qo‘mitasi tavsiyalariga amal qilish muhim.

Shunday qilib, 12−18-oktabr kunlari O‘zbekistonda hafta boshini hisobga olmaganda barqaror ob-havo kuzatiladi. Yirik aholi yashash hududlarida atmosferadagi inversiya hodisalarining kuchayishi havoda mayda chang zarrachalari ortishiga olib kelishi mumkin.