O‘zbekiston oltin eksportini 4,3 baravarga kamaytirdi, ammo xizmatlar va sanoat tovarlari eksportini oshirdi

O‘zbekiston oltin eksportini 4,3 barobarga qisqartirdi, biroq xizmatlar va sanoat mahsulotlari eksportini oshirdi.

Milliy statistika qo‘mitasining dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar-iyun oylarida O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 41 milliard dollarni tashkil etib, o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 7,4 foizga o‘sdi.

Eksport 8,8 foizga kamayib, 15,86 milliard dollarni tashkil etgan bo‘lsa, import 21 foizga oshib, 25,15 milliard dollarga yetdi. Natijada, tashqi savdo saldosining manfiy ko‘rsatkichi bir yil avvalgi 3,38 milliard dollardan 9,29 milliard dollarga yetdi, ya’ni qariyb 2,7 barobarga oshdi.

Oltinni hisobga olmaganda, tovarlar eksporti 8,2 milliard dollarni tashkil etib, yillik hisobda 28,7 foizga o‘sdi.

Eksportning umumiy kamayishiga asosiy sabablardan biri nomonetar oltin yetkazib berishning sezilarli darajada qisqarishi bo‘ldi.

Yanvar-iyun oylarida O‘zbekiston 1,5 milliard dollarlik oltin eksport qildi, holbuki 2025-yilning shu davrida bu ko‘rsatkich 6,49 milliard dollarni tashkil etgan edi. Shu tariqa, oltin eksporti hajmi 4,3 barobarga kamaydi.

Oltinning umumiy eksportdagi ulushi 37,3 foizdan 9,5 foizgacha pasaydi.

Shu bilan birga, eksport tarkibi ham o‘zgardi: xizmatlar ulushi 26,3 foizdan 39,1 foizgacha, sanoat tovarlari – 11,3 foizdan 15,2 foizgacha, kimyo mahsulotlari – 5,6 foizdan 8,1 foizgacha, turli tayyor buyumlar – 4 foizdan 8,6 foizgacha oshdi.

Yanvar-iyun oylarida eksportning eng yirik tarkibiy qismi xizmatlar bo‘ldi. Ularning hajmi 35,7 foizga – 4,57 milliard dollardan 6,2 milliard dollargacha oshdi.

Xizmatlar umumiy eksportning 39,1 foizini tashkil etdi. Ularning yarmidan ko‘pini – 52,9 foizini safarlar (turizm, qariyb 3,3 milliard dollar), yana 31,6 foizini transport xizmatlari (1,96 milliard dollar), 8,8 foizini telekommunikatsiya, kompyuter va axborot xizmatlari (545,3 million dollar), 3 foizini boshqa ishbilarmonlik xizmatlari tashkil etdi.

Sanoat tovarlari eksporti 22,8 foizga oshib, 2,41 milliard dollarni tashkil etdi. Ushbu guruh ichida to‘qimachilik ipi, gazlamalar va tayyor buyumlar eksporti 975,9 million dollarni (+20,7%), rangli metallar – 882 million dollarni (+12,7%), noruda qazilmalardan yasalgan buyumlar – 175,2 million dollarni (+35,6%) tashkil etdi.

Turli tayyor buyumlar eksporti deyarli ikki barobarga – 700 million dollardan 1,36 milliard dollargacha oshdi (+94,9%). Xususan, kiyim-kechak va kiyim uchun anjomlar yetkazib berish 31,4 foizga oshib, 629,9 million dollarga yetdi.

Mashinalar va transport asbob-uskunalarini yetkazib berish 32,3 foizga oshib, 632,9 million dollarni tashkil etdi. Boshqa transport asbob-uskunalari eksporti 64,2 foizga, energiya hosil qiluvchi mashinalar – 27,7 foizga, aloqa va ovoz yozish apparaturalari – to‘rt barobarga oshdi. Bunda avtomobillar eksporti 5,4 foizga kamaydi.

Kimyoviy moddalar va shunga o‘xshash mahsulotlar eksporti yarim yilda 31,7 foizga oshib, 1,28 milliard dollarni tashkil etdi.

Asosiy qismni noorganik kimyoviy moddalar tashkil etdi – 789,1 million dollar (+45,5%). O‘g‘itlar eksporti deyarli o‘tgan yilgi darajada saqlanib qoldi – 207,8 million dollar, boshlang‘ich shakldagi plastmassalar eksporti esa 19,2 foizga oshib, 138,9 million dollarga yetdi.

Oziq-ovqat mahsulotlari va tirik hayvonlar eksporti 9 foizga oshib, 1,32 milliard dollarni tashkil etdi, ularning umumiy eksportdagi ulushi esa 7 foizdan 8,3 foizgacha oshdi.

Yanvar-iyun oylarida O‘zbekiston 1,087 million tonna meva-sabzavot mahsulotlarini eksport qildi – bu bir yil avvalgidan 0,8 foizga ko‘p.

Pul ko‘rinishida meva va sabzavotlar eksporti 3 foizga – 847,1 million dollardan 872,9 million dollargacha oshdi. Ularning umumiy eksportdagi ulushi 5,5 foizni tashkil etdi.

Bunda alohida mahsulot turlari bo‘yicha ko‘rsatkichlar sezilarli darajada farq qildi. Mevalar eksporti natural ko‘rinishda 198,2 ming tonnadan 158,5 ming tonnagacha (–20%), pul ko‘rinishida esa 250,4 million dollardan 240,6 million dollargacha (–3,9%) kamaydi.

Olcha/gilos yetkazib berish 71,9 million dollardan 59,9 million dollargacha (–16,7%), o‘rik – 40,7 million dollardan 30,5 million dollargacha (–25,1%) kamaydi. Shu bilan birga, quritilgan o‘rik eksporti 13 million dollardan 25,2 million dollargacha oshdi (+93,8%).

Sabzavotlar eksporti 156,5 million dollardan 190,3 million dollargacha oshdi (+21,6%). Xususan, piyoz eksporti 73,7 million dollardan 82,1 million dollargacha (+11,4%), karam – 48,5 million dollardan 53,8 million dollargacha (+10,9%), pomidor – 23,5 million dollardan 33,8 million dollargacha (+43,8%) oshdi.

Olti oy yakunlariga ko‘ra, to‘qimachilik mahsulotlari eksporti 1,6 milliard dollarga yetdi va o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 24,1 foizga oshdi.

To‘qimachilik umumiy eksport hajmining 10,1 foizini tashkil etdi. Uning tarkibida asosiy ulushni tayyor to‘qimachilik buyumlari – 52,6% va ip-kaldava – 31,1% egalladi.

O‘zbekiston importi yanvar-iyun oylarida 21 foizga – 20,78 milliard dollardan 25,15 milliard dollargacha oshdi.

Tovarlar importi taxminan 4 milliard dollarga oshib, 22,2 milliard dollarga yetdi, xizmatlar importi esa taxminan 3 milliard dollarni tashkil etdi.

Mashinalar va transport asbob-uskunalari hanuzgacha importning eng yirik tarkibiy qismi bo‘lib qolmoqda. Ularni yetkazib berish 25,1 foizga oshib, 8,25 milliard dollarni tashkil etdi, ularning umumiy importdagi ulushi esa 31,8 foizdan 32,8 foizgacha oshdi.

Ushbu kategoriya ichida avtomobillar va boshqa transport asbob-uskunalari importi 2 milliard dollarga yetdi (+31,7%). Shu jumladan, yengil avtomobillar importi 84,5 foizga oshib, 778,3 million dollarni, avtomobil ehtiyot qismlari va anjomlari importi – 12,7 foizga oshib, 904,3 million dollarni tashkil etdi.

Elektr mashinalari va uskunalari importi 44,4 foizga oshib, 1,38 milliard dollarni, energiya hosil qiluvchi mashinalar – 56 foizga oshib, 839,7 million dollarni tashkil etdi. Telekommunikatsiya uskunalarini yetkazib berish deyarli ikki barobarga oshib, 840,9 million dollarga yetdi.

Yirik kategoriyalar orasida eng yuqori sur’atlar bilan oziq-ovqat va tirik hayvonlar importi o‘sdi – 44,2 foizga, 2,82 milliard dollargacha. Ularning umumiy importdagi ulushi 9,4 foizdan 11,2 foizgacha oshdi.

G‘alla va g‘alla mahsulotlari importi 67,3 foizga oshib, 761,1 million dollarni, go‘sht va go‘sht mahsulotlari – 480,8 million dollargacha (+42,1%), shakar, shakardan tayyorlangan buyumlar va asal – 362,7 million dollargacha (+48,6%) oshdi.

Sabzavotlar va mevalar yetkazib berish 325,7 million dollargacha (+35,6%), sut mahsulotlari va tuxum – 203,9 million dollargacha (+38,8%) ko‘paydi.

Mineral yonilg‘i, moylash moylari va shunga o‘xshash materiallar importi 19,3 foizga oshib, 2,23 milliard dollarni tashkil etdi.

Xususan, neft va neft mahsulotlari importi 1,11 milliard dollarga (+8,1%), tabiiy va sun’iy gaz importi esa 971,7 million dollarga (+41,4%) yetdi. Propan importi 3,6 barobarga oshib, 86,3 million dollarni tashkil etdi.

Benzin importi 78,5 foizga oshib, 409,5 million dollarga yetdi, dizel yonilg‘isi importi esa 11,1 foizga kamayib, 228,9 million dollarni tashkil etdi.

Elektr energiyasi importi 15,6 foizga kamayib, 55,1 million dollarni tashkil etdi, uning eksporti esa 116,2 million dollarga yetdi (+13,4%).