Iqtisodiyot

Ortiqxoʻjayev oʻziga qarashli ikki kompaniyani birlashtirdi va Oʻzbekiston mehmonxonalarini Amerikaning birjadan tashqari bozoriga olib chiqdi

Ortiqxoʻjayev oʻziga qarashli ikkita kompaniyani birlashtirdi va Oʻzbekiston mehmonxonalarini AQSh birjadan tashqari bozoriga olib chiqdi

Tadbirkor Jahongir Ortiqxoʻjayev oʻziga tegishli boʻlgan ikki tuzilmani — Nevadadagi AQShning StageWise Strategies Corp. va Oʻzbekistonning TEG SPV mehmonxonalar guruhini birlashtirdi. Natijada AQSh kompaniyasi Oʻzbekiston guruhidagi deyarli 100% ulushni oldi va buning evaziga 183,1 million dona yangi aktsiya chiqardi. Guruh tarkibiga Hilton Tashkent, Wyndham Bukhara va Central Asian Expo koʻrgazma markazi kiradi. Bitim yakunlangach, StageWise nomini TEG Overseas, Inc. ga oʻzgartirdi, uning asosiy yoʻnalishi Oʻzbekistondagi mehmonxonalar va koʻrgazma markazi boʻldi, shu bilan birga kompaniya avvalgi SEO-biznesini ham saqlab qalishga qaror qildi.

Ortiqxoʻjayev bitimning ikkala tomonini ham nazorat qilgan. U StageWise'ni 2026 yil iyun oyida sotib olgan: avvaliga aktsiyalarning qariyb 74 foizini 750 ming dollarga xarid qilgan, soʻng ulushini 79 foizga yetkazgan. U Oʻzbekiston guruhiga 99,93 foizi oʻziga tegishli boʻlgan Tourism and Entertainment Group orqali, shuningdek, qizi Irodaxon Abduvahidova orqali egalik qiladi. Bitimdan soʻng, ikkalasi birgalikda TEG Overseas'ning qariyb 99,4 foizini nazorat qilmoqda: 68,3 foizi uning kompaniyasiga va 31,14 foizi qiziga tegishli.

Bitim 2026 yil 13 oktyabrda yopilgan, Oʻzbekistondagi ulushlarning oʻtishi esa ertasi kuni, 14 oktyabrda roʻyxatdan oʻtkazilgan. Bu haqda kompaniyaning 16 oktyabr kuni AQSh Qimmatli qogʻozlar va birjalar boʻyicha komissiyasiga (SEC) yuborilgan hisobotiga kiritilgan tuzatishda aytiladi.

Operatsiyaning oʻzi ulushlarni aktsiyalarga ayirboshlash tarzida rasmiylashtirilgan: TEG SPV'ning avvalgi egalari pul olishmagan, evaziga AQSh kompaniyasining qimmatli qogʻozlariga ega boʻlishgan. TEG Overseas Oʻzbekiston kompaniyasining 99,99999012% ulushini qoʻlga kiritdi va evaziga 183 098 434 dona yangi oddiy aktsiya chiqardi. Bitimga qadar muomalada qariyb 5 million dona aktsiya boʻlgan, undan keyin — 188 142 768 dona, shu sababli Oʻzbekiston guruhining avvalgi egalari AQSh kompaniyasining taxminan 97,3 foizini olishdi.

Yangi aktsiyalarning asosiy paketi — 124 506 935 donasi — Tourism and Entertainment Group'ga tegdi, yana 58 591 499 donasini Irodaxon Abduvahidova oldi. TEG SPV'нинг кичик бир улуши, 0,00000988%и, юз фоиз Tourism and Entertainment Group'ga tegishli boʻlgan Wellmore LLC'da qoldi. Hujjatlarda bu Oʻzbekiston qonunchiligi talablari bilan izohlanadi.

Birlashuvni yakunlash uchun AQSh kompaniyasi bir vaqtning oʻzida kamida 18 million dollar miqdorida yangi moliyalashtirishni jalb qilishi kerak edi. Bu mablagʻlar sotuvchilarga emas, balki kompaniyaning oʻziga tushishi lozim edi. Biroq 13 oktyabr kuni shartnomaning barcha tomonlari ushbu shartdan yozma ravishda voz kechishdi va bitim pul jalb qilinmasdan yopildi. Mablagʻlar aynan qayerdan va qaysi shaklda kelishi kerakligi hisobotda aniqlashtirilmagan.

14 oktyabr kuni SEC'ga taqdim etilgan dastlabki hisobotda StageWise Oʻzbekiston qonunlariga koʻra, ulushlarning oʻtishi Yuridik shaxslar yagona davlat reyestriga yozuv kiritilgandan keyingina kuchga kirishini tushuntirdi. Bungacha uni rasmiy egasi deb hisoblab boʻlmas edi, roʻyxatdan oʻtkazish esa 16 oktyabrdan kechiktirmasdan kutilayotgan edi.

16 oktyabrdagi tuzatishda kompaniya protsedura 14 oktyabrda yakunlanganini va shu sanadan boshlab kadrlar oʻzgarishi kuchga kirganini maʼlum qildi. Direktorlar kengashini Timur Zokirov, Baxtiyor Kadirov va Elina Davidyan tark etdi, uning tarkibiga Anita Mendiratta, Uesli Devis, Mark Kasher, Richard Sharko va Irodaxon Abduvahidova kirdi. Elmurod Sopiyev bosh direktor lavozimini saqlab qoldi va prezident boʻldi, Timur Zokirov esa moliyaviy direktor boʻlib qoldi va bir vaqtning oʻzida gʻaznachiga aylandi.

Kengash, shuningdek, audit, mukofotlash, tayinlovlar va korporativ boshqaruv boʻyicha qoʻmitalarni shakllantirdi.

Bundan tashqari, moliyaviy yilning tugashi 30 sentyabrdan 31 dekabrga koʻchirildi, toki hisobot TEG SPV davriga mos kelsin.

Bularning barchasi qanday bogʻlanganini tushunish uchun egalik qilish zanjirini yuqoridan pastga qarab kuzatish kerak. Choʻqqida Tourism and Entertainment Group'ning 99,93 foiziga egalik qiluvchi Ortiqxoʻjayev turadi. Bu kompaniya TEG Overseas'ning 68,3 foiziga yoki 128 506 935 dona aktsiyasiga egalik qiladi, jumladan tadbirkor bitim yopilgunga qadar unga topshirgan aktsiyalar ham shular jumlasidandir. Uning qizi Irodaxon Abduvahidova bevosita 31,14% ga yoki 58 591 499 dona aktsiyaga egalik qiladi, erkin muomalada esa bor-yogʻi 0,6% ga yaqini turibdi.

Pastroqda Oʻzbekiston guruhining oʻzi joylashgan. TEG SPV 2025 yil oktyabr oyida xolding sifatida tashkil etilgan va unga uchta kompaniya toʻliq tegishli. AKFA Dream World Hilton Tashkent'ни бошқаради, Cultural Landmark Hotel Wyndham Bukhara'ga egalik qiladi, CAEX esa Central Asian Expo koʻrgazma markazini boshqaradi.

Hujjatlarda Wyndham Bukhara tarixi alohida tasvirlangan. Ilgari mehmonxona binosi Ortiqxoʻjayev bilan bogʻliq boʻlgan J-United LLC kompaniyasiga tegishli edi. 2025 yil dekabr oyida u mehmonxona operatoriga aylangan boshqa kompaniya — Cultural Landmark Hotel LLC'ga oʻtkazildi. Shu bilan birga, Wyndham brendidan foydalanish huquqi 2026 yil avgust oyigacha Wide Tent System LLC'da qoldi. Soʻng ushbu kompaniya litsenziyani Cultural Landmark Hotel'ga oʻtkazdi. Sublitsenziya kuchga kirishi uchun Oʻzbekiston Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtish talab qilinar edi. Ariza 2026 yil 25 sentyabrda topshirilgan, ammo dastlabki hisobot tayyorlanayotgan vaqtda roʻyxatdan oʻtkazish hali yakunlanmagan edi.

Mehmonxonalar va koʻrgazma markazidan tashqari, hisobotda Ortiqxoʻjayev bilan bogʻliq boshqa kompaniyalar ham tilga olinadi. Xususan, Aurum Global Group va ADW-International Congress Hall TEG SPV'dan soʻm qarz (zaym) olishgan. Yana bir kompaniya — Aimbridge Hotel Management — mahsulotlar yetkazib bergan va Wyndham Bukhara mehmonlarini joylashtirish bilan shugʻullangan.

Жумладан, Hilton Tashkent'ni boshqaruvchi AKFA Dream World Ortiqxoʻjayevning samolyoti ijarasini Empire Aviation Group kompaniyasi orqali toʻlagan. Uning hissasiga mehmonxona guruhining 2025 yildagi jami xaridlarining 20%i va 2024 yilda 22%i toʻgʻri kelgan. 2025 yildagi xaridlarning yana 38%ini Discovery Invest Global qurilish kompaniyasi taʼminlagan, bir yil avval — 30%ini.

AQSh kompaniyasi uchta aktivni oʻz ichiga olgan mehmonxona va koʻrgazma biznesini oldi. Hilton Tashkent — Hilton franshizasi boʻyicha ishlaydigan 258 xonali besh yulduzli mehmonxona. Wyndham Bukhara — litsenziya boʻyicha Wyndham brendidan foydalanuvchi 212 xonali toʻrt yulduzli mehmonxona. Toshkentda guruhga, shuningdek, maydoni maydoni qariyb 23 ming kvadrat metr boʻlgan Central Asian Expo koʻrgazma markazi ham tegishli. U maydonlarni uchinchi tomon tashkilotchilariga ijaraga beradi va oʻz koʻrgazmalarini oʻtkazadi. Guruhda jami 790 ga yaqin kishi ishlaydi.

Bitimga qadar StageWise asosan SEO-xizmatlari bilan shugʻullangan. Ushbu yoʻnalishning 2025 moliyaviy yildagi tushumi bor-yogʻi 95 409 dollarni tashkil etgan. Taqqoslash uchun, TEG SPV'ning oʻsha yildagi tushumi 42,9 million dollarga yetdi — bu bir yil oldingiga nisbatan 22 foizga koʻp. Guruhning sof foydasi 4,6 million dollardan 14,4 million dollargacha oshdi.

Tushumning asosiy oʻsishini ikkita yoʻnalish taʼminladi: qoʻshimcha 4,2 million dollar keltirgan oziq-ovqat va ichimliklar sotuvi hamda Central Asian Expo koʻrgazma markazi. Uning tushumi 2,9 million dollardan 7 million dollargacha oshdi. Shu bilan birga, mehmonxona xonalaridan tushgan daromad biroz kamaydi.

2026 yilning birinchi yarmida TEG SPV'ning moliyaviy koʻrsatkichlari yomonlashdi. Guruh tushumi oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 6,2% ga — 18,5 million dollardan 17,4 million dollargacha kamaydi. Operatsion foyda 35% ga, 4,1 million dollargacha, sof foyda — 30% ga, 3,6 million dollargacha pasaytdi. Ushbu davrdagi yalpi marja 45,9% dan 38,4% gacha kamaydi.

Asosiy sabablardan biri Hilton Tashkent banndlik darajasining (zagruzka) pasayishi boʻldi. Pinchi yarim yillikda u oʻtgan yilgi 63% ga qarshi qariyb 58% ni, ikkinchi chorakda esa 74% ga qarshi 61% ni tashkil etdi. Rahbariyat buni Toshkentda yangi mehmonxonalar, jumladan Swissotel, JW Marriott va Mercure Tashkent North ochilishidan keyin raqobatning kuchayishi, shuningdek, narx raqobati va korporativ loyihalarning bekor qilinishi yoki koʻchirilishi bilan bogʻlaydi.

Ushbu fonda Wyndham Bukhara, aksincha, xonaning oʻrtacha narxi oshishi evaziga koʻrsatkichlarini yaxshiladi. Central Asian Expo'ning yarim yillik tushumi 7,3% ga kamaydi: 2025 yilning birinchi yarmida oʻtkazilgan tadbirlarning bir qismi 2026 yilda ikkinchi yarim yillikka koʻchirildi.

Shu bilan birga, sof foydaning kamayishi operatsion foydaning pasayishiga qaraganda kamroq sezilarli boʻldi. Yakuniy natijaga aloqador tomonlarga berilgan qarzlar boʻyicha foizli daromadlarning 700 ming dollardan 2,4 million dollargacha oshishi taʼsir koʻrsatdi.

TEG SPV qarzdorligining asosiy qismini Qozogʻistonning Halyk Bank'idan yiliga 7,5% bilan olingan kreditlar tashkil etadi. Ularni soʻndirish muddati 2028 yil 15 sentyabrgacha belgilangan. 2026 yil 30 iyun holatiga koʻra, qarz qoldigʻi 25,5 million dollarni tashkil etgan, shundan 10,2 million dollari keyingi bir yil davomida toʻlanishi kerak edi. Ushbu sanada guruh hisobvaraqlaridagi pul mablagʻlari 883 ming dollarni tashkil etgan.

Hisobotda 2025 yil mart oyida Hilton Tashkent operatori boʻlgan AKFA Dream World kompaniyasi tomonidan berilgan kafolat alohida ochib berilgan. U oʻsha benefitsiar bilan bogʻliq boshqa bir kompaniyaga Halyk Bank tomonidan berilgan 100 million dollarlik kreditga kafolat boʻlgan. Bu kompaniya sotib olingan guruh tarkibiga kirmaydi. Kredit boʻyicha taʼminot sifatida mehmonxona operatorining oʻz qarzlari boʻyicha garovga qoʻyilgan oʻsha mulkidan foydalaniladi.

Kafolat haq olmasdan berilgan. Shartnomada, shuningdek, kafolat bajarilgan taqdirda xarajatlarni qarz oluvchidan undirish imkoniyati nazarda tutilmagan. Majburiyatlarning maksimal hajmi foizlar, komissiyalar va jarimalarni hisobga olmagan holda 100 million dollarni tashkil etadi. Taqqoslash uchun, TEG SPV'ning oʻz kapitali 2026 yil 30 iyun holatiga 85,2 million dollarni tashkil etgan. Kafolat boʻyicha ehtimoliy xarajatlar uchun zaxira hisobotda aks ettirilmagan.

2026 yilning birinchi yarmida guruh egasiga foydani taqsimlash shaklida 6,9 million dollar ham toʻlangan.

Bularning barchasini guruhning avvalgi rahbarlari va taklif etilgan mustaqil direktorlar birlashgan jamoa boshqaradi. Bosh direktor va prezident Elmurod Sopiyev ilgari Hilton Tashkent'ni boshqargan, moliyaviy direktor va gʻaznachi Timur Zokirov ilgari PwC'da ishlagan. Direktorlar kengashiga turizm masalalari boʻyicha konsultatsiya beruvchi va BMT hamda Jahon banki tuzilmalari bilan hamkorlik qilgan Anita Mendiratta rahbarlik qildi. U bilan birga kengash tarkibiga Uesli Devis, Mark Kasher, Richard Sharko va Irodaxon Abduvahidova kirdi. Abduvahidovadan tashqari hamma mustaqil deb topilgan. Audit boʻyicha qoʻmitaga Sharko, mukofotlash, tayinlovlar va korporativ boshqaruv boʻyicha qoʻmitalarga esa Kasher rahbar boʻldi.

TEG Overseas yirik birjada emas, balki OTC Markets birjadan tashqari maydonchasining OTCID Basic segmentida sotilmoqda. Yuqoriroq OTCQB segmentidan aktsiyalar 2026 yil 28 avgustda chiqarib tashlangan va kompaniya qaytish uchun ariza topshirgan. Hisobotda koʻrsatilgan oxirgi narx 12 oktyabr holatiga koʻra bir aktsiya uchun 0,4724 dollarni, roʻyxatdan oʻtgan egalari soni esa 51 taga yaqinni tashkil etgan.

14 oktyabrdagi press-relizda TEG ushbu bitimni Oʻzbekistondan chiqqan birinchi AQSh ommaviy biznesining yaratilishi deb ataydi. Bu mustaqil baho emas, balki kompaniyaning oʻzining taʼkidlashidir.

xabarchi’da cookie fayllari

Til va mavzu tanlovingizni eslab qolish hamda hozir saytni nechta odam o‘qiyotganini sanash uchun cookie fayllaridan foydalanamiz — bu hisob anonim, faqat brauzeringiz ochiq turganda saqlanadi va na siz bilan, na boshqa tashrif bilan bog‘lanmaydi. Ruxsatingiz bilan sayt qanday o‘qilishini ham o‘lchaymiz: Microsoft Clarity sahifa ko‘rishlari va ulardagi harakatlarni yozib boradi, o‘z hisobimiz esa qaytgan o‘quvchilarni sanaydi. Sizni tashriflar orasida taniydigan hech narsa siz qabul qilmaguningizcha o‘lchanmaydi.