OpenAI Ukrainaga kiber mudofaa vositalarini bepul taqdim etadi

OpenAI Ukrainaga kiber mudofaa vositalarini bepul beradi

Texnologiya giganti OpenAI Ukraina hukumatiga sunʼiy intellekt asosida ishlaydigan Daybreak kiberhimoya tizimini bepul taqdim etadi. Bu tizim Ukrainadagi fuqarolik infratuzilmasi, jumladan shifoxonalar va elektr stansiyalarini kiberhujumlardan himoya qilishga yordam berish uchun moʻljallangan.

Ukrainaning kiberhodisalarga javob berish milliy guruhi CERT-UA maʼlumotiga koʻra, 2025-yilda mamlakatda qariyb 6 mingta kiberhujum qayd etilgan.

Daybreak raqamli tizimlardagi zaifliklarni tez aniqlash va ularni bartaraf etish choralarini ishlab chiqishga yordam beradi. Kelishuv doirasida Ukraina OpenAIʼning ilgʻor GPT 5.6 Sol modelidan foydalanish imkoniyatiga ega boʻladi. Ushbu model Anthropic kompaniyasining Mythos va Fable modellari bilan raqobatlasha oladi.

“Fuqarolik infratuzilmasini himoya qilish — uni nafaqat jismoniy, balki raqamli hujumlardan ham asrash degani. Bu odamlarning odatdagidek yashashi, ishlashi va hayotiy muhim xizmatlardan foydalanishda davom etishi uchun zarur”, dedi Buyuk Britaniyaning sobiq moliya vaziri, hozirda OpenAI for Countries boʻlinmasiga rahbarlik qilayotgan Jorj Osborn.

Kiberxavfsizlikka ixtisoslashgan Sophos kompaniyasining tahdidlarni tahlil qilish boʻyicha katta direktori Reyf Pilling ushbu yangilikka munosabat bildirar ekan, Rossiyaning hujumkor kiberoperatsiyalari 2014-yildan beri Kremlning Ukrainaga qarshi tajovuzida “asosiy tarkibiy qismlardan biri” boʻlib kelayotganini taʼkidladi.

“Ukrainaning shundoq ham ancha samarali, biroq juda katta yuklama ostida ishlayotgan kiberhimoya tizimini kuchaytiradigan har qanday tashabbus muhim va ijobiy qadamdir. Bunday yordam mamlakatning mavjud imkoniyatlarini sezilarli darajada oshirishi mumkin”, dedi u.

Kiberxavfsizlik boʻyicha mutaxassis, Qirollik birlashgan mudofaa tadqiqotlari instituti (RUSI) katta ilmiy xodimi Jeymi Makkoll BBCʼga Gʻarb texnologiya kompaniyalari Ukrainaga anchadan beri yordam berib kelayotganini aytdi. Uning soʻzlariga koʻra, bunga sabablardan biri — qisman begʻaraz yordam istagi boʻlsa, boshqa tomondan kompaniyalar urush bahonasida juda qimmatli maʼlumotlar va razvedka axborotini qoʻlga kiritmoqda.

“Shuni hisobga olsak, endi OpenAI ham mudofaa maqsadlarida kiberxavfsizlik xizmatlarini taqdim etayotgani ajablanarli emas”, dedi u.

Makkollning fikricha, Rossiyaning Ukrainaga qarshi kiberhujumlari koʻlamini hisobga olganda, Daybreakʼdan foydalanish ancha foydali boʻladi.

Biroq u Ukraina OpenAI raqobatchilari, jumladan Google taqdim etgan sunʼiy intellekt vositalaridan ham foydalanayotganini qayd etdi.

Sunʼiy intellekt sohasida eng yangi va eng kuchli AI tizimlarining kiberimkoniyatlari kiberxavfsizlik mutaxassislari uchun katta foyda keltirishi mumkin. Biroq ushbu imkoniyatlar hujum quroliga aylanishi ehtimoli ham mavjud.

Masalan, tizimlardagi zaif nuqtalarni aniqlash xakerlardan himoyalanishga urinayotgan mutaxassislar uchun ham, tizimga kirish yoʻlini izlayotgan hujumchilar uchun ham birdek asqatadi.

Shu sababdan Anthropic kompaniyasi oʻz tizimlariga kirishni qatʼiy cheklagan va buni ularning juda kuchli ekani hamda notoʻgʻri qoʻllarga tushib qolishi xavfi bilan izohlagan. OpenAI esa ayrim Yevropa kompaniyalari va Buyuk Britaniya banklariga oʻzining eng ilgʻor modellaridan foydalanishga ruxsat bergan.

OpenAI Ukrainaga yordam haqidagi bayonotni Nyu Yorkda boʻlib oʻtayotgan BMT Bosh assambleyasi sessiyasi doirasida eʼlon qildi. Sunʼiy intellekt ushbu tadbir kun tartibidan mustahkam oʻrin olgan. Sessiyada AQSHning yirik texnologiya kompaniyalari rahbarlari, jumladan OpenAI rahbari Sem Altman va Anthropic rahbari Dario Amodei ham chiqish qilishi kutilmoqda.

BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish oʻz nutqida ushbu texnologiyani tartibga solishga chaqirdi. AQSH prezidenti Donald Tramp esa sunʼiy intellektni “super intellekt” deb qayta nomlash kerak, degan fikrni bildirdi.

Mavjud maʼlumotlar sunʼiy intellekt texnologiyalari Rossiya – Ukraina urushida tobora koʻproq qoʻllanayotganini koʻrsatmoqda.

Sentyabr boshida eʼlon qilingan hisobotda Anthropic kompaniyasi rossiyalik dasturchilar uning Claude platformasidan Ukrainaga hujum qilishga moʻljallangan “kamikadze” dronlar toʻdasini boshqarishga oid dasturiy taʼminot yaratishda foydalangan boʻlishi mumkinligini maʼlum qildi. Hisobotga koʻra, dasturchilar kompaniya oʻrnatgan geografik cheklovni chetlab oʻtish uchun VPNʼdan foydalangan.

Anthropic, shuningdek, Ukrainaning hukumat, harbiy va diplomatik tuzilmalariga kirishga urinishlarda ham sunʼiy intellekt qoʻllanganini bildirdi.

Yaqinda AQSHning qariyb 100 ta kompaniyasi ochiq xat imzolab, dunyo boʻylab hukumatlar va tashkilotlarni sunʼiy intellekt yordamida amalga oshiriladigan kiberhujumlarga qarshi mustahkam himoya tizimini yaratish uchun “imkoniyatlar oynasi yopilib borayotgani” haqida ogohlantirdi.

Biroq xavotir faqat bu texnologiyadan yovuz niyatlarda foydalanayotgan shaxslar bilan bogʻliq emas. Yozda OpenAI kompaniyasi sinovdan oʻtkazilayotgan bir guruh sunʼiy intellekt agentlari nazoratdan chiqib, yashirincha birlashgan holda boshqa texnologik kompaniya — Hugging Face tizimini buzishga uringani haqida xabar berdi.

Keyinchalik Anthropic va Google kompaniyalari ham shunga oʻxshash holatlar haqida xabar berdi.